ภาษาอีสานน่ารู้

ภาษาอีสาน เรียกว่าเป็นภาษาถิ่นที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัวและยังเรียกว่าเป็นภาษาที่โดดเด่นมากๆ ในประเทศไทยเลยทีเดียว ด้วยความที่ตัวของภาษานั้นมีการออกเสียงที่แตกต่างไปจากภาษาในภาคอื่น รวมถึงการใส่สำเนียงที่ไม่เหมือนใคร จึงทำให้ภาษาอีสานเป็นอีกหนึ่งภาษาที่น่าเรียนรู้มากๆ เลยทีเดียว มาดูกันเลย ว่ามีคำไหนที่เราควรรู้ไว้บ้าง

รวมคำศัพท์ภาษาอีสาน ที่นิยมใช้บ่อยๆ

• เด้อ แปลว่า นะ
• ตาแซบ แปลว่า น่าอร่อย
• มึนตึ้บ แปลว่า งงมาก
• จักหน่อย แปลว่า เล็กน้อย
• ลืมคาว แปลว่า หลงลืมชั่วครู่
• ตาฮัก แปลว่า น่ารัก
• เป็นตาซังคักๆ แปลว่า น่าเกลียดมากๆ
• เอาน้ำไปถอกทิ่ม แปลว่า เอาน้ำไปเททิ้ง
• งึดหงาย แปลว่า อัศจรรย์มาก
• ออนซอนเด๊ แปลว่า ทึ่งมา
• เมิ๊ดปี แปลว่า ทั้งปี
• บัดทีนี้ แปลว่า คราวนี้
• ตายแก่แด่ แปลว่า ตายแบบเขียดคือขาเหยียดแน่ว
• เคียดแล้ว แปลว่า โกรธแล้วนะ
• สาวซ่ำน้อย แปลว่า สาววัยรุ่น
• ผาดหว่า แปลว่า พูดไปนั่น
• กะเดี้ยกะด้อ แปลว่า มากไปจริงๆ
• ขี้ตั๊วะ แปลว่า ขี้โกหก
• สวดลวด แปลว่า ตะกละ
• ขี้คร้าน แปลว่า ขี้เกียจ
• เบิด แปลว่า เงย
• อีเกีย แปลว่า ค้างคาว
• พอไคแหน่ แปลว่า ค่อย
• พิพักพิพ่วน แปลว่า กระอักกระอ่วน
• ข้าวแลง แปลว่า ข้าวมื้อเย็น
• ข้าวงาย แปลว่า ข้าวมื้อเช้า
• ข้าวสวย แปลว่า ข้าวมื้อเที่ยง
• มืดตึ้บ แปลว่า มืดมาก
• เกื้อ แปลว่า เอื้อเฟื้อ
• ก่อ แปลว่า สร้างขึ้น
• กกไม้ แปลว่า ต้นไม้
• โกน แปลว่า โพรงไม้
• กระติบข้าว แปลว่า ก่องใส่ข้าวเหนียวสุก
• กลืนลึดๆ แปลว่า กลืนโดยไม่เคี้ยว
• จอกหลอก แจกแหลก แปลว่า เล็กๆ น้อยๆ
• โจก แปลว่า แก้วใส่น้ำดื่ม
• น้ำกิน แปลว่า น้ำดื่ม
• ตะเว็น แปลว่า พระอาทิตย์
• อีเกิ้ง แปลว่า ดวงจันทร์
• กระต่า แปลว่า ตระกร้าใส่ของต่างๆ
• กระแต แปลว่า กระแต,กระรอก
• ดาก แปลว่า ก้น , ตูด , ส่วนท้าย ปลายลำไส้ใหญ่ที่ทวารหนัก เรียก ดาก อย่างว่า ซ่าเพิ่นซ่าดี ซ่าโตซ่าหีติดดาก (ภาษิต) ดินเหนียวสีแดงเรื่อๆ หรือสีเหลืองอ่อน เรียก ดินดาก.
• เฮือน แปลว่า เรือน , บ้าน , ที่อยู่อาศัย
• อ้าย แปลว่า พี่ชาย
• ข่อย แปลว่า ฉัน , ผม , ดิฉัน , กระผม
• ขาดเคิ่ง แปลว่า ขาดครึ่ง ,ถูกตัดเป็นสองส่วนเท่าๆกัน
• ฮ้อน แปลว่า ร้อน
• ปลากะเดิด แปลว่า ปลากระดี่
• ปลาแดก แปลว่า ปลาร้า
• บักหุ่ง แปลว่า มะละกอ
• กุด (ขา) แปลว่า ด้วน , ขาด
• ก่อง แปลว่า โน้มลง , ย้อยลง
• เก่าเหิง แปลว่า ของเก่านมนาน
• เกือยแก้ แปลว่า แก้ไข
• เกือย (ตัก)แปลว่า ตัก , ตักออก
• เกี่ย (อุ้ม) แปลว่า อุ้ม,แบก
• ย่างกาย แปลว่า เดินผ่าน (กายในที่นี้แปลว่าผ่านไป)
• กงโลก แปลว่า ทั่วโลก เขตจักรวาลหรือโลกเรียก กงโลก อย่างว่า ควรที่อัศจรรย์ล้ำโลกา กงโลก มีในห้าสิบชาติ แท้เทียวใช่ส่งเวร (สังข์)
• กวนบ้าน แปลว่า ผู้ใหญ่บ้าน
• เกือกตม แปลว่า เกือกขี้โคลน
• เกกลางกาด แปลว่า หญิงโสเภณี
• กก แปลว่า แรก, ทีแรก, เริ่มแรก, ลูกผู้เกิดทีแรก เรียก ต้นข้าวปักดำทีแรกเรียก เข้ากกแฮก.
• กลางเว็น แปลว่า กลางวัน
• กวด แปลว่า ตรวจ,ตรวจตรา
• เกิบ แปลว่า รองเท้า
• จำปอก แปลว่า มิดด้าม,สุด
• กดทรง แปลว่า วางมาด, ขี้เต๊ะ ,เก๊กหล่อ ทำท่าปั้นปึ่งขึงขังแสดงตนว่ามั่งมีศรีสุข อย่างว่า เพิ่นกะกดทรงโก้คือโตใหญ่ ตั้งทีแท้เข้าชิจี่เกลือจ้ำฮองท้องแม่นบ่มี (บ.).
• ขาโขง แปลว่า ขางอ,ขาโค้ง
• ขาโต้ย แปลว่า หน้าขา , ขาออ่น , โคนขา
• ขาบ แปลว่า กราบ (เป็นคำเก่า)
• ข้าวก่ำ แปลว่า ข้าวเหนียวดำ
• ขาวจากพาก แปลว่า ขาวพราวละลานตา
• ขาวจ่านผ่าน แปลว่า ขาวละลานตา
• ขาวจุ่นผุ่น แปลว่า ขาวนวล
• ข้าวดอ แปลว่า เป็นข้าวสายพันธ์หนึ่ง อายุเก็บเกี่ยวสั้นกว่าข้าวเหนียว
• ขาวออกลอก แปลว่า ขาววอก
• ขาวโอกโลก แปลว่า ขาววอก
• ขิว แปลว่า หมั่นไส้,กลิ่นเหม็นไหม้ที่มีกลิ่นฉุนหรือเหม็นสาบ , เหม็นเขียว
• ขี้กะเทิก แปลว่า เสมหะ ,เสลด
• ขี้กะตก แปลว่า ยางของต้นไม้ที่หล่นลงตามพื้นดิน ใช้เป็นเชื้อเพลิงได้
• ขี้กะตืก แปลว่า พยาธิ
• ขี้กะตู่ แปลว่า คางคก
• ขี้กะยือ แปลว่า โรคหอบหืด
• ขี้โก๋ แปลว่า จิ้งเหลน
• ขี้เข็บ แปลว่า ตะขาบ
• อยากฮาก แปลว่า จะอ้วก
• อย่าสิหลอย แปลว่า อย่ามาแอบ
• ออนซอนเด๊ แปลว่า ทึ่งมาก
• อ้าย แปลว่า พี่ชาย
• อีเกิ้ง แปลว่า ดวงจันทร์
• อีเกีย แปลว่า ค้างคาว
• อีแหล่ แปลว่า อีดำ
• ฮ้อน แปลว่า ร้อน
• ฮั่นแหล่ว แปลว่า นั่นละ
• ฮุม แปลว่า รุม
• ปึก แปลว่า โง่