![](http://www.ben.ac.th/images/welcom.jpg)
โรงเรียนเบญจมราชูทิศ ราชบุรี เป็นโรงเรียนมัธยศึกษาขนาดใหญ่พิเศษประจำจังหวัดราชบุรี สังกัดสำนักงานคณกรรมการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ ที่ผ่านมาโรงเรียนเปิดรับสมัครสหศึกษาเฉพาะนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้นเป็นปีแรก
โรงเรียนเบญจมราชุทิศ ราชบุรี ก่อตั้งขึ้นในปี พ.ศ. 2429 รัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ซึ่งเริ่มจากใช้สถานที่ของวัดสัตตนารถปริวัตร (สร้างเมื่อ พ.ศ.2414) เปิดสอนตั้งแต่ชั้นมัธยมศึกษาต่อมาในปี พ.ศ.2450 ทรงพะกรุณาโปรดเกล้าฯให้มีการปรับปรุง การศึกษาให้มีระบบ แบบแผนตามแบบตะวันตก จึงได้เปลี่ยนฐานะของฌรงเรียนเป็นโรงเรียนตัวอย่างวัดสัตตนารถปริวัตร ให้การศึกษาแก่กุลบุตร กุลธิดาตลอดมาจนถึงปี พ.ศ.2455 จึงได้มีอาคารเรียนถาวรเป็นตึก 2 ชั้น รูปทรงปั้นหยาขึ้น 1 หลังในที่ดินของวัดสัตตนารถปริวัตรโดยพ่อค้า ประชาชนและข้าราชการร่วมกันบริจาคทรัพย์สร้างขึ้นเพื่อถวายเป็นพระราชกุศลแด่พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ในวันที่ 21 กันยายน พ.ศ. 2456 พระบาทสมเด็จพระมงกุฏเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 6 ได้เสด็จฯมาทรงประกอบพิธีเปิดและพระราชทานนามว่า "เบญจมราชูทิศ" แปลว่า อุทิศแด่พระราชาองค์ที่ 5 ซึ่งหมายถึงพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชการที่ 5 แห่งราชวงศ์จักรี ทางราชการได้ขนานามโรงเรียนนี้ว่า โรงเรียนตัวอย่างประจำมณฑลราชบุรีเบญจมราชูทิศ ต่อมา ปี พ.ศ.2459 จึงได้ขยายเปิดสอนถึงชั้นมัธยมศึกปีที่ 3 และในปี พ.ศ.2460 ได้สร้างอาคารเรียนเป็นเรือนไม้ชั้นเดียวเพิ่มขึ้นอีก 1 หลัง พ.ศ. 2462 นายแก้ว สุวรรณดิษ บริจาคเงินสร้างาคารเรียนเป็นเรือนไม้ชั้นเดียวทรงปั้นหยาใต้ถุนสูง และเปิดสอนถึงชั้นมัธยมปีที่ 5 ต่อมา ปี พ.ศ. 2469 ได้แยกนักเรียนหญิงทุกชั้นออกไปเรียนที่โรงเรียนราชโบริกานุเคราะห์ ซึ่งเป็นโรงเรียนสตรีประจำจังหวัดราชบุรี และได้ยุบเลิกการสอนชั้นมูล และชั้นประถมศึกษาเป็นการสอนตั้งแต่ชั้นมัธยมปีที่ 1 (ม.1) ถึงมัธยมปีที่ 6 (ม.6) ปี พ.ศ.2490 หลังสงครามโลกครั้งที่ 2 สิ้นสุดลงได้บูรณะโรงเรียน ซื้อที่ดินเพิ่มเติม สร้างอาคารเรียนเพิ่มขึ้นจนถึง พ.ศ.2497 จึงได้เปิดสอนถึงชั้นประโยคเตรียมอุดมศึกษา (ม.7 และ ม.8) พ.ศ.2512 สร้างอาคารเรียน 4 ชั้น (อาคาร 1) พ.ศ.2514 รื้ออาคารหลังที่พระบาทสมเด็จพระมงกุฏเกล้าฯ เสด็จฯมาทรงเปิดเพราะชำรุดทรุดโทรมมาก พ.ศ. 2515 สร้างโรงอาหารในปัจจุบันโดยใช้งบประมาณของกองสลากกินแบ่งรัฐบาลสมทบกับเงินบำรุงการศึกษาของโรงเรียน ต่อมา พ.ศ.2516 รื้อเรือนแก้วสุวรรณดิษ และเรือนไม้สีเทา เพื่อสร้างอาคารเรียน 4 ชั้น คืออาคาร 2 และอาคาร 3 พ.ศ.2529 สร้างอาคารอเนกประสงค์ พ.ศ.2530 สร้างอาคารสมาคมศิษญ์เก่าฯ โรงเรียนเบญจมราชุทิศ ราชบุรี ได้เจริญก้าวหน้ามาเป็นลำดับ มีอาคารฝึกงาน 2 หลัง มีเบญจมราชุทิศพิพิธภัณฑ์ จนถึงปี พ.ศ.2540 โรงเรียนได้รับงบประมาณก่อสร้างปีมหามงคลที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดชฯ ทรงเจริญพระชนมพรรษาครบ 6 รอบ จึงได้รับพระราชทานนามอาคารว่า อาคารเฉลิมพระเกียรติ 6 รอบพระชนมพรรษา และทำพิธีเปิดเมื่อวันที่ 11 ธันวาคม พ.ศ.2542 อันเป็นวันที่โรงเรียนจัดงานฉลองครบรอบ 111 ปี การก่อตั้งโรงเรียนนเบญจมราชุทิศ ราชบุรี ปัจจุบันเรือนแก้วสุวรรณดิษ ทรุดโทรมมากไม่สามารถจะบรณซ่อมแซมต่อไปได้อีกในปี พ.ศ.2544 ทางโรงเรียนจึงขออนุญาตรื้อและนำชื่อ "เรือนแก้ว สุวรรณดิษ" ไปเก็บไว้ในพิพิธภัณฑ์ของโรงเรียนเพื่อไว้เป็นอนุสรณ์ ส่วนพื้นที่ของเรือนแก้ว สุวรรณดิษใช้เป็นโรงอาหารสำหรับนักเรียนต่อไป
ในปี พ.ศ.2546 โรงเรียนได้รับมอบที่ดินติดกับโรงเรียน ซึ่งเดิมเป็นเรือนจำกลาง จังหวัดราชบุรี จากกรมราชทัณฑ์ จำนวน 9 ไร่ 98 ตารางวา และได้ทำพิธีวางหมุดเขตพื้นที่ส่วนขยายและบำเพ็ญกุศลถวายพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว พระผู้พระราชทานกำเนิดโรงเรียนนเบญจมราชุทิศ ราชบุรี เมื่อวันศุกร์ที่ 26 กันยายน พ.ศ. 2546
ที่มา : http://www.ben.ac.th/history.php