การวิจัยเรื่อง การพัฒนารูปแบบชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพเพื่อพัฒนาสมรรถนะครูใน
การจัดการเรียนรู้เชิงรุก เพื่อยกระดับคุณภาพผู้เรียน โรงเรียนนิคมสร้างตนเอง 4 (บ้านใหม่ศรีอุบล)
มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เพื่อศึกษาสภาพปัจจุบัน สภาพที่พึงประสงค์ และความต้องการจำเป็นในการดำเนินงานชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพเพื่อพัฒนาสมรรถนะครูในการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของโรงเรียนนิคมสร้างตนเอง 4 (บ้านใหม่ศรีอุบล) 2) เพื่อพัฒนารูปแบบชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพเพื่อพัฒนาสมรรถนะครูในการจัดการเรียนรู้เชิงรุก เพื่อยกระดับคุณภาพผู้เรียน โรงเรียนนิคมสร้างตนเอง 4 (บ้านใหม่ศรีอุบล) และตรวจสอบคุณภาพของรูปแบบ 3) เพื่อทดลองใช้รูปแบบชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ (CREATE Model) และศึกษาผลการพัฒนาสมรรถนะครูในการจัดการเรียนรู้เชิงรุก โรงเรียนนิคมสร้างตนเอง 4 (บ้านใหม่ศรีอุบล) 4) เพื่อประเมินผลการใช้รูปแบบชุมชนแห่ง
การเรียนรู้ทางวิชาชีพ (CREATE Model) ในด้านการพัฒนาสมรรถนะครูในการจัดการเรียนรู้เชิงรุก การเปลี่ยนแปลงการจัดการเรียนรู้ในชั้นเรียน และการยกระดับคุณภาพผู้เรียน ตลอดจนศึกษาความคิดเห็นของผู้เกี่ยวข้องที่มีต่อการใช้รูปแบบ การวิจัยดำเนินการตามกระบวนการวิจัยและพัฒนา (Research and Development: R&D) กลุ่มเป้าหมายในการทดลองใช้รูปแบบ ได้แก่ ครูโรงเรียนนิคมสร้างตนเอง 4 (บ้านใหม่ศรีอุบล) จำนวน 10 คน ผู้ทรงคุณวุฒิที่ประเมินคุณภาพรูปแบบ จำนวน 9 คน และกลุ่มครูที่ใช้ในการทดลองเบื้องต้น จำนวน 30 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วย แบบสอบถามสภาพปัจจุบันและสภาพที่พึงประสงค์ แบบประเมินคุณภาพรูปแบบ คู่มือการใช้รูปแบบ แบบประเมินสมรรถนะครู แบบสังเกตพฤติกรรมการจัดการเรียนรู้เชิงรุก แบบประเมินความพึงพอใจ และแบบบันทึกผลการดำเนินงาน การวิเคราะห์ข้อมูลใช้ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการทดสอบค่าทีตามลักษณะของข้อมูลและวัตถุประสงค์การวิเคราะห์
ผลการวิจัยพบว่า
1. ผลการศึกษาสภาพปัจจุบันและสภาพที่พึงประสงค์นำไปสู่การกำหนดแนวทางพัฒนารูปแบบให้สอดคล้องกับบริบทและความต้องการจำเป็นของสถานศึกษา โดยมุ่งพัฒนาสมรรถนะครูในการจัดการเรียนรู้เชิงรุกผ่านกระบวนการทำงานร่วมกันในชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ
2. รูปแบบที่พัฒนาขึ้น คือ CREATE Model ประกอบด้วย 6 องค์ประกอบ ได้แก่ C Collaborative PLC การสร้างความร่วมมือในชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ R Reflective Practice การสะท้อนผลการปฏิบัติ E Enhancing Teacher Competency การเสริมสร้างสมรรถนะครู A Active Learning การจัดการเรียนรู้เชิงรุก T Transforming Classroom Practice การเปลี่ยนแปลงการปฏิบัติในชั้นเรียน และ E Elevating Learner Quality การยกระดับคุณภาพผู้เรียน ผลการประเมินคุณภาพรูปแบบโดยผู้ทรงคุณวุฒิ 9 คน พบว่า มีคุณภาพโดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก (ค่าเฉลี่ย 4.28, ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน 0.31)
3. ผลการทดลองใช้รูปแบบกับครูจำนวน 10 คน พบว่า พฤติกรรมการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครูมีค่าเฉลี่ยเพิ่มขึ้นจาก 3.37 ในวงรอบที่ 1 เป็น 4.20 ในวงรอบที่ 2 เพิ่มขึ้น 0.83 คะแนน โดยวงรอบที่ 1 อยู่ในระดับปานกลาง และวงรอบที่ 2 อยู่ในระดับมาก
4. ผลการประเมินความพึงพอใจของครูที่มีต่อรูปแบบ CREATE Model พบว่า โดยภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด (ค่าเฉลี่ย 4.65, ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน 0.48) โดยด้านรูปแบบและด้านชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพมีค่าเฉลี่ยสูงสุดเท่ากับ 5.00
5. ผลการดำเนินงานด้านคุณภาพผู้เรียนของสถานศึกษาในปีการศึกษา 2568 พบว่า ผลการประเมินด้านผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนระดับพื้นฐานตั้งแต่ระดับ 3 ขึ้นไป การอ่าน การคิดวิเคราะห์และการเขียน คุณลักษณะอันพึงประสงค์ และสมรรถนะสำคัญของผู้เรียน มีผลการประเมินตามเกณฑ์ที่รายงานไว้ร้อยละ 100 ส่วนผลการประเมินระดับชาติ ได้แก่ RT มีคะแนนเฉลี่ย 90.15 NT มีคะแนนเฉลี่ย 60.15 และ O-NET มีคะแนนเฉลี่ย 31.55
ผลการวิจัยแสดงให้เห็นว่า CREATE Model เป็นแนวทางการพัฒนาวิชาชีพครูที่เชื่อมโยงการทำงานร่วมกัน การสะท้อนผล การพัฒนาสมรรถนะ และการนำไปใช้จริงในชั้นเรียนอย่างเป็นระบบ โดยผลการสังเกตพฤติกรรมครูสะท้อนการเปลี่ยนแปลงของคะแนนระหว่างสองวงรอบ ส่วนผลคุณภาพผู้เรียนเป็นข้อมูลภาพรวมของสถานศึกษาในปีการศึกษา 2568 ซึ่งควรพิจารณาร่วมกับปัจจัยอื่นที่เกี่ยวข้องกับการจัดการศึกษา