ครูบ้านนอก

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มุ่งพัฒนารูปแบบการนิเทศภายใน PACES โดยใช้กระบวนการชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ เพื่อเสริมสร้างสมรรถนะการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครูโรงเรียนมัธยมหนองเขียด โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษาข้อมูลพื้นฐาน สภาพปัญหา ความต้องการจำเป็น และแนวทางในการพัฒนารูปแบบการนิเทศภายใน PACES (2) สร้างและตรวจสอบคุณภาพรูปแบบการนิเทศภายใน PACES และคู่มือการใช้รูปแบบ (3) ศึกษาสมรรถนะการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครูภายหลังการนำรูปแบบไปใช้ และ (4) ประเมินและปรับปรุงรูปแบบการนิเทศภายใน PACES ภายหลังการนำไปใช้จริง การวิจัยดำเนินการตามกระบวนการวิจัยและพัฒนา (Research and Development: R&D) แบ่งเป็น 4 ระยะ ได้แก่ ระยะที่ 1 ศึกษาข้อมูลพื้นฐาน สภาพปัญหา ความต้องการจำเป็น และแนวทางในการพัฒนารูปแบบ โดยศึกษาเอกสาร แนวคิด ทฤษฎี งานวิจัยที่เกี่ยวข้อง และรายงานการประเมินตนเองของสถานศึกษา ปีการศึกษา 2567 ร่วมกับการสนทนากลุ่มผู้เกี่ยวข้อง จำนวน 10 คน การสัมภาษณ์ครูต้นแบบด้านการจัดการเรียนรู้เชิงรุกจากสถานศึกษาอื่น จำนวน 9 คน และการสัมภาษณ์ผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 9 คน ระยะที่ 2 สร้างและตรวจสอบคุณภาพรูปแบบและคู่มือการใช้รูปแบบโดยผู้เชี่ยวชาญ จำนวน 7 คน และทดลองนำร่องกับครู จำนวน 5 คน ระยะที่ 3 ศึกษาผลการนำรูปแบบไปใช้กับครูกลุ่มเป้าหมาย จำนวน 20 คน โดยมีผู้นิเทศ จำนวน 5 คน ดำเนินการตามกระบวนการนิเทศภายใน PACES 5 ขั้น และประเมินสมรรถนะการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครูภายหลังการใช้รูปแบบ และระยะที่ 4 ประเมินรูปแบบภายหลังการนำไปใช้จริงโดยผู้ให้ข้อมูล จำนวน 22 คน เพื่อนำผลการประเมินและข้อเสนอแนะมาปรับปรุงรูปแบบและคู่มือการใช้รูปแบบ เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ ประเด็นสนทนากลุ่ม แบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง และแบบประเมินที่สอดคล้องกับวัตถุประสงค์ของแต่ละระยะ วิเคราะห์ข้อมูลโดยการวิเคราะห์เนื้อหา และใช้สถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน

ผลการวิจัยพบว่า

1. ผลการศึกษาข้อมูลพื้นฐาน สภาพปัญหา และความต้องการจำเป็น พบว่า โรงเรียนมีการดำเนินงานนิเทศภายในและกิจกรรมชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพอยู่แล้ว แต่การติดตามผล การให้ข้อมูลย้อนกลับ และการนำผลไปปรับปรุงการสอนยังขาดความต่อเนื่อง ครูมีความต้องการพัฒนาการออกแบบแผนและการปฏิบัติการจัดการเรียนรู้เชิงรุก ข้อค้นพบสนับสนุนการพัฒนาระบบนิเทศที่ใช้กระบวนการ PLC ร่วมกับการนิเทศแบบโค้ช การประเมินจากหลักฐานการปฏิบัติงานจริง และการสะท้อนผลอย่างต่อเนื่อง

2. ผลการสร้างและตรวจสอบคุณภาพรูปแบบ พบว่า รูปแบบการนิเทศภายใน PACES ประกอบด้วย 6 องค์ประกอบ ได้แก่ หลักการ วัตถุประสงค์ เนื้อหาการพัฒนา กระบวนการนิเทศ การวัดและประเมินผล และเงื่อนไขความสำเร็จ โดยมีกระบวนการนิเทศ 5 ขั้น ได้แก่ P – Professional Learning Community, A – Analyze & Active Learning, C – Coaching & Collaboration, E – Evaluation และ S – Sharing & Reflection ผลการประเมินคุณภาพรูปแบบโดยผู้เชี่ยวชาญ 7 คน อยู่ในระดับมากที่สุด ("x" ̅ = 4.80, S.D. = 0.08) คุณภาพคู่มืออยู่ในระดับมากที่สุด (ค่าเฉลี่ย = 4.70, S.D. = 0.16) และผลการทดลองนำร่องกับครู 5 คน อยู่ในระดับมากที่สุด ("x" ̅ = 4.71, S.D. = 0.16)

3. ผลการประเมินสมรรถนะการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครู กลุ่มเป้าหมาย 20 คน ภายหลังการใช้รูปแบบ พบว่า โดยรวมอยู่ในระดับดีเยี่ยม ("x" ̅ = 4.54, S.D. = 0.27) ด้านการออกแบบและเขียนแผนการจัดการเรียนรู้เชิงรุกอยู่ในระดับดีเยี่ยม ("x" ̅ = 4.58, S.D. = 0.27) และด้านการปฏิบัติการจัดการเรียนรู้เชิงรุกและการจัดบรรยากาศในชั้นเรียนอยู่ในระดับดี ("x" ̅ = 4.50, S.D. = 0.28) โดยครูมีสมรรถนะโดยรวมระดับดีเยี่ยม 12 คน (ร้อยละ 60.00) และระดับดี 8 คน (ร้อยละ 40.00)

4. ผลการประเมินรูปแบบภายหลังการนำไปใช้จริง โดยผู้ให้ข้อมูล 22 คน พบว่า โดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด ("x" ̅ = 4.75, S.D. = 0.11) โดยด้านความเป็นประโยชน์มีค่าเฉลี่ยสูงสุด (4.77) รองลงมาเป็นด้านความเหมาะสม (4.76) และด้านความเป็นไปได้ (4.73) ตามลำดับ ผู้วิจัยนำข้อเสนอแนะไปปรับปรุงการกำหนดเวลาและกิจกรรมการนิเทศ บทบาทของผู้เกี่ยวข้อง การใช้เครื่องมือและหลักฐานประกอบการประเมิน และการติดตามสะท้อนผล โดยคงรูปแบบหลัก 6 องค์ประกอบและกระบวนการ PACES 5 ขั้น เพื่อจัดทำรูปแบบและคู่มือการใช้รูปแบบฉบับสมบูรณ์

เว็บน่าสนใจ