ชื่อผลงาน รูปแบบการบริหารจัดการโรงเรียนคุณธรรมแบบมีส่วนร่วมเพื่อพัฒนาคุณลักษณะอันพึงประสงค์ของนักเรียนโรงเรียนบ้านหนองบ้วย สังกัดสำนักงานเขต พื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเพชรบุรี เขต 2
ผู้วิจัย นางเปรมศิริ เนื้อเย็น
หน่วยงาน โรงเรียนบ้านหนองบ้วย สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเพชรบุรี เขต 2
ปีการศึกษา 2569
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาสภาพการบริหารจัดการโรงเรียนคุณธรรมแบบมีส่วนร่วมเพื่อพัฒนาคุณลักษณะอันพึงประสงค์ของนักเรียนโรงเรียนบ้านหนองบ้วย สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเพชรบุรี เขต 2 2) เพื่อสร้างรูปแบบการบริหารจัดการโรงเรียนคุณธรรมแบบมีส่วนร่วมเพื่อพัฒนาคุณลักษณะอันพึงประสงค์ของนักเรียนโรงเรียนบ้านหนองบ้วย สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเพชรบุรี เขต 2 3) เพื่อทดลองใช้รูปแบบการบริหารจัดการโรงเรียนคุณธรรมแบบมีส่วนร่วมเพื่อพัฒนาคุณลักษณะอันพึงประสงค์ของนักเรียนโรงเรียนบ้านหนองบ้วย สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเพชรบุรี เขต 2 4) เพื่อประเมินรูปแบบการบริหารจัดการโรงเรียนคุณธรรมแบบมีส่วนร่วมเพื่อพัฒนาคุณลักษณะอันพึงประสงค์ของนักเรียนโรงเรียนบ้านหนองบ้วย สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเพชรบุรี เขต 2 วิธีดำเนินการวิจัยใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบวิจัยและพัฒนา (Research and Development) ทั้งเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ ซึ่งมีวิธีดำเนินการวิจัย แบ่งออกเป็น 2 ระยะ 7 ขั้นตอน คือ ระยะที่ 1 การวิจัย (Research = R1 ) ขั้นตอนที่ 1 การศึกษาเอกสาร แนวคิด ทฤษฎี และงานวิจัยเกี่ยวข้องกักระบวนการบริหารจัดการแบบมีส่วนร่วม กระบวนการบริหารจัดการโรงเรียนคุณธรรม และกระบวนการพัฒนาคุณลักษณะอันพึงประสงค์ของนักเรียน ขั้นตอนที่ 2 ศึกษาสภาพการบริหารจัดการโรงเรียนคุณธรรมแบบมีส่วนร่วมเพื่อพัฒนาคุณลักษณะอันพึงประสงค์ของนักเรียนโรงเรียนบ้านหนองบ้วย สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเพชรบุรี เขต 2 โดยการสอบถามความคิดเห็นจากครูและบุคลากรทางการศึกษา คณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน และผู้ปกครองนักเรียน จำนวน 127 คน การพัฒนา (Development = D1) ระยะที่ 1 ขั้นตอนที่ 3 สร้างรูปแบบการบริหารจัดการโรงเรียนคุณธรรมแบบมีส่วนร่วมเพื่อพัฒนาคุณลักษณะอันพึงประสงค์ของนักเรียนโรงเรียนบ้านหนองบ้วย สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเพชรบุรี เขต 2 โดยการศึกษาหลักการ แนวคิด ทฤษฎีและงานวิจัยที่เกี่ยวข้องกับการบริหารจัดการโรงเรียนคุณธรรมแบบมีส่วนร่วมเพื่อพัฒนาคุณลักษณะอันพึงประสงค์ของนักเรียน ประกอบกับผลการศึกษาสภาพการบริหารจัดการโรงเรียนคุณธรรมแบบมีส่วนร่วมเพื่อพัฒนาคุณลักษณะอันพึงประสงค์ของนักเรียน สังเคราะห์เป็นร่างรูปแบบการบริหารจัดการโรงเรียนคุณธรรมแบบมีส่วนร่วม นำเสนอให้ผู้ทรงคุณวุฒิตรวจสอบกลั่นกรองความถูกต้อง ความครอบคลุมและให้ความเห็นชอบร่างรูปแบบ ขั้นตอนที่ 4 การตรวจสอบและประเมินความเหมาะสมและความเป็นไปได้ของร่างรูปแบบการบริหารจัดการโรงเรียนคุณธรรมแบบมีส่วนร่วมเพื่อพัฒนาคุณลักษณะอันพึงประสงค์ของนักเรียนโรงเรียนบ้านหนองบ้วย สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเพชรบุรี เขต 2 โดยสนทนากลุ่มประเด็นเฉพาะ (Focus Group Discussion) ของผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 10 ท่าน พิจารณาความเหมาะสมและความเป็นไปได้ของรูปแบบ ระยะที่ 2 การวิจัย (Research = R2 ) ขั้นตอนที่ 5 การทดลองใช้รูปแบบการบริหารจัดการโรงเรียนคุณธรรมแบบมีส่วนร่วมเพื่อพัฒนาคุณลักษณะอันพึงประสงค์ของนักเรียนโรงเรียนบ้านหนองบ้วย สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเพชรบุรี เขต 2 ผลการพัฒนาคุณลักษณะอันพึงประสงค์ของนักเรียน และผลความพึงพอใจของครูและบุคลากรทางการศึกษา คณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน ผู้ปกครองนักเรียน และผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้อง ในโรงเรียนบ้านหนองบ้วย ซึ่งได้มาจากการเลือกแบบเจาะจง จำนวน 137 คน การพัฒนา (Development = D2) ขั้นตอนที่ 6 ประเมินรูปแบบการบริหารจัดการโรงเรียนคุณธรรมแบบมีส่วนร่วมเพื่อพัฒนาคุณลักษณะอันพึงประสงค์ของนักเรียนโรงเรียนบ้านหนองบ้วย สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเพชรบุรี เขต 2 โดยประเมินความคิดเห็นที่มีต่อรูปแบบการบริหารจัดการโรงเรียนคุณธรรมแบบมีส่วนร่วมเพื่อพัฒนาคุณลักษณะอันพึงประสงค์ของนักเรียนโรงเรียนบ้านหนองบ้วย สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเพชรบุรี เขต 2 ในด้านความเป็นประโยชน์ ด้านความเป็นไปได้ ด้านความเหมาะสม และด้านความถูกต้อง จากครูและบุคลากรทางการศึกษา คณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน ผู้ปกครองนักเรียน และผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้อง จำนวน 147 คน ขั้นตอนที่ 7 นำเสนอรูปแบบการบริหารจัดการโรงเรียนคุณธรรมแบบมีส่วนร่วมเพื่อพัฒนาคุณลักษณะอันพึงประสงค์ของนักเรียนโรงเรียนบ้านหนองบ้วย สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเพชรบุรี เขต 2
ผลการวิจัยพบว่า
1.สภาพการบริหารจัดการโรงเรียนคุณธรรมแบบมีส่วนร่วมเพื่อพัฒนาคุณลักษณะอันพึงประสงค์ของนักเรียนโรงเรียนบ้านหนองบ้วย โดยภาพรวมมีการปฏิบัติอยู่ในระดับมาก และเมื่อพิจารณาเป็นรายด้าน พบว่า ด้านที่มีค่าเฉลี่ยสูงสุด คือ การร่วมประสานงาน อยู่ในระดับมาก รองลงมา ได้แก่ การร่วมตัดสินใจ อยู่ในระดับมาก การร่วมวางแผน อยู่ในระดับมาก การร่วมลงมือปฏิบัติ อยู่ในระดับมาก การร่วมสร้างเครือข่าย อยู่ในระดับปานกลาง และการร่วมนิเทศติดตาม อยู่ในระดับปานกลาง ส่วนด้านที่มีค่าเฉลี่ยต่ำสุด คือ การร่วมประเมินผล อยู่ในระดับปานกลาง
2.รูปแบบการบริหารจัดการโรงเรียนคุณธรรมแบบมีส่วนร่วมเพื่อพัฒนาคุณลักษณะอันพึงประสงค์ของนักเรียนโรงเรียนบ้านหนองบ้วย สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเพชรบุรี เขต 2 ได้รูปแบบการดำเนินงาน 7 องค์ประกอบ จำนวน 47 ตัวบ่งชี้ ได้แก่ การร่วมวางแผน จำนวน 9 ตัวบ่งชี้ การร่วมประสานงาน จำนวน 7 ตัวบ่งชี้ การร่วมตัดสินใจ จำนวน 6 ตัวบ่งชี้ การร่วมลงมือปฏิบัติ จำนวน 8 ตัวบ่งชี้ การร่วมนิเทศติดตาม จำนวน 6 ตัวบ่งชี้ การร่วมประเมินผล จำนวน 5 ตัวบ่งชี้ และการร่วมสร้างเครือข่าย จำนวน 6 ตัวบ่งชี้ และคู่มือการใช้รูปแบบการบริหารจัดการโรงเรียนคุณธรรมแบบมีส่วนร่วมเพื่อพัฒนาคุณลักษณะอันพึงประสงค์ของนักเรียนโรงเรียนบ้านหนองบ้วย สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเพชรบุรี เขต 2 มีความเหมาะสมอยู่ระดับมากที่สุด
3.การประเมินคุณลักษณะอันพึงประสงค์ของนักเรียน ปีการศึกษา 2568 ในภาพรวมมีค่าเฉลี่ยอยู่ในระดับมากที่สุด พบว่า ด้านที่มีค่าเฉลี่ยสูงสุดคือ ด้านอยู่อย่างพอเพียง อยู่ในระดับมากที่สุด รองลงมา ได้แก่ ด้านซื่อสัตย์สุจริต อยู่ในระดับมากที่สุด ด้านจิตสาธารณะ อยู่ในระดับมากที่สุด และด้านระเบียบวินัย อยู่ในระดับมากที่สุด ตามลำดับ และความพึงพอใจของผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้อง มีความพึงพอใจต่อรูปแบบการบริหารจัดการโรงเรียนคุณธรรมแบบมีส่วนร่วมเพื่อพัฒนาคุณลักษณะอันพึงประสงค์ของนักเรียนโรงเรียนบ้านหนองบ้วย สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเพชรบุรี เขต 2 มีความพึงพอใจในภาพรวมมีค่าเฉลี่ยอยู่ในระดับมากที่สุด พบว่า ด้านที่มีค่าเฉลี่ยสูงสุด คือ ด้านคุณภาพของผู้เรียน อยู่ในระดับมากที่สุด รองลงมา ได้แก่ ด้านรูปแบบ อยู่ในระดับมากที่สุด ด้านคุณภาพบริหารการจัดการศึกษา อยู่ในระดับมากที่สุด และด้านคุณภาพของบุคลากร อยู่ในระดับมาก ตามลำดับ
4.การประเมินรูปแบบการบริหารจัดการโรงเรียนคุณธรรมแบบมีส่วนร่วมเพื่อพัฒนาคุณลักษณะอันพึงประสงค์ของนักเรียนโรงเรียนบ้านหนองบ้วย สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเพชรบุรี เขต 2 เห็นด้วยในภาพรวมมีค่าเฉลี่ยอยู่ในระดับมาก พบว่า ด้านที่มีค่าเฉลี่ยสูงสุดคือ คือ ด้านความเป็นไปได้ อยู่ในระดับมาก รองลงมา ได้แก่ ด้านความถูกต้อง อยู่ในระดับมาก ด้านความเหมาะสม อยู่ในระดับมาก และด้านความเป็นประโยชน์ อยู่ในระดับมาก ตามลำดับ เป็นไปได้ตามเกณฑ์ที่กำหนด คือ มีค่าเฉลี่ย ตั้งแต่ 3.51 ขึ้นไป และค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานไม่เกิน 1.00