บทคัดย่อ
ชื่อเรื่อง การพัฒนารูปแบบการบริหารแบบมีส่วนร่วมเพื่อขับเคลื่อนโรงเรียนคุณภาพของ
ชุมชนโรงเรียนบ้านหนองม่วงไข่ (ม่วงไข่วิทยาคาร) สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่
การศึกษาประถมศึกษาแพร่ เขต 1
ผู้รายงาน อนุสรณ์ พุทธจร
ปีที่จัดทำ 2567-2569
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1)เพื่อศึกษาสภาพปัจจุบันและผลการดำเนินการบริหารงานสถานศึกษาของโรงเรียนบ้านหนองม่วงไข่ (ม่วงไข่วิทยาคาร) สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาแพร่ เขต 1 ก่อนการพัฒนา 2) เพื่อสร้างและพัฒนารูปแบบการบริหารแบบมีส่วนร่วมเพื่อขับเคลื่อนโรงเรียนคุณภาพของชุมชนโรงเรียนบ้านหนองม่วงไข่ (ม่วงไข่วิทยาคาร) สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาแพร่ เขต 1 3) เพื่อศึกษาผลการใช้รูปแบบการบริหารแบบมีส่วนร่วมเพื่อขับเคลื่อนโรงเรียนคุณภาพของชุมชนโรงเรียนบ้านหนองม่วงไข่ (ม่วงไข่วิทยาคาร) สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาแพร่ เขต 1 4) เพื่อศึกษาความพึงพอใจของผู้บริหารและครูคณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน นักเรียน และผู้ปกครองนักเรียน ที่มีต่อผลการดำเนินงานตามรูปแบบการบริหารแบบมีส่วนร่วมเพื่อขับเคลื่อนโรงเรียนคุณภาพของชุมชนโรงเรียนบ้านหนองม่วงไข่ (ม่วงไข่วิทยาคาร) สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาแพร่ เขต 1 รูปแบบการวิจัยเป็นการวิจัยและพัฒนา(R & D) ดำเนินการวิจัย 4 ขั้นตอน ได้แก่ (1) ศึกษาข้อมูลพื้นฐาน (2) สร้างและตรวจสอบรูปแบบโดยการสนทนากลุ่มผู้ทรงคุณวุฒิ 5 คน (3) ทดลองใช้รูปแบบ และ (4) ประเมินรูปแบบโดยผู้บริหารและครู นักเรียน ผู้ปกครองนักเรียน และคณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์เนื้อหา
ผลการวิจัยพบว่า
1. สภาพปัจจุบันจุดที่ควรพัฒนาในการบริหารจัดการโรงเรียนคุณภาพของชุมชนโรงเรียนบ้านหนองม่วงไข่ (ม่วงไข่พิทยาคาร) พบว่า สภาพแวดล้อมและที่ตั้ง โรงเรียนไม่มีรั้วกั้น ทำให้ผู้ปกครองขาดความมั่นใจในความปลอดภัยของบุตรหลาน สภาพชุมชนโดยรอบ ผู้ปกครองส่วนใหญ่มีรายได้ปานกลาง และบางส่วนฐานะยากจน ต้องทำงานหนักทำให้ไม่มีเวลาดูแลอบรมสั่งสอนบุตรหลานภายในชุมชนอยู่ใกล้แหล่งยาเสพติดและอบายมุข ด้านคุณภาพผู้เรียน ควรปรับกระบวนการเรียนรู้ที่เน้นการคิดวิเคราะห์ สังเคราะห์ และความสามารถในการนำความรู้ไปประยุกต์ใช้ เพื่อยกระดับผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน และผลการทดสอบทางการศึกษาระดับชาติขั้นพื้นฐาน (O-NET) ให้สูงขึ้นด้านการจัดการศึกษา ครูต้องปรับกระบวนการเรียนรู้ที่เน้นกระบวนการคิดวิเคราะห์สังเคราะห์และการนำความรู้ไปประยุกต์ใช้ นำผลการวิเคราะห์นักเรียนเป็นรายบุคคลมาส่งเสริมพัฒนาศักยภาพเฉพาะด้านของนักเรียน
2. รูปแบบการบริหารแบบมีส่วนร่วมเพื่อขับเคลื่อนโรงเรียนคุณภาพของชุมชนโรงเรียนบ้านหนองม่วงไข่ (ม่วงไข่วิทยาคาร) สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาแพร่ เขต 1 ประกอบด้วย 4 องค์ประกอบได้แก่ หลักการของรูปแบบ วัตถุประสงค์ของรูปแบบกระบวนการพัฒนา และ ผลลัพธ์จากการพัฒนา และ ผลการประเมินคู่มือการใช้รูปแบบการบริหารแบบมีส่วนร่วมเพื่อขับเคลื่อนโรงเรียนคุณภาพของชุมชนโรงเรียนบ้านหนองม่วงไข่ (ม่วงไข่วิทยาคาร) สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาแพร่ เขต 1 มีความเหมาะสมอยู่ในระดับมากที่สุด (𝑥̄ = 4.73, S.D = 0.32)
3. ผลการทดลองใช้รูปแบบ พบว่า ด้านคุณภาพของผู้เรียน ปีการศึกษา 2568 นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 6 มีผลการประเมินการอ่าน คิดวิเคราะห์ และเขียน อยู่ในระดับผ่านขึ้นไปร้อยละ 100 ด้านกระบวนการบริหารและจัดการของผู้บริหารสถานศึกษา ปีการศึกษา 2567 - 2568 โรงเรียนจัดทำ SWOT Analysis และได้ปรับเปลี่ยนและกำหนดวิสัยทัศน์ พันธกิจเป้าหมายที่สอดคล้องกับแผนพัฒนาคุณภาพการจัดการศึกษา จุดเน้นของสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน และกระทรวงศึกษาธิการ จัดทำแผนปฏิบัติการประจำปีที่สอดคล้องกับผลการศึกษาสภาพปัญหา ความต้องการพัฒนา และนโยบายการปฏิรูปการศึกษาที่มุ่งเน้นให้ผู้เรียนมีคุณภาพตามมาตรฐานการเรียนรู้ตามหลักสูตรโรงเรียน และ ด้านกระบวนการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ ปีการศึกษา 2567 - 2568ครูผู้สอนสามารถจัดการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ สอดคล้องกับการเรียนการสอนในศตวรรษที่ 21ที่ต้องสนองต่อลักษณะ 8 ประการของนักเรียนในศตวรรษที่ 21 และทักษะของคนในศตวรรษที่ 21 ที่คนทุกคนต้องเรียนรู้ตั้งแต่ชั้นอนุบาลไปจนถึงมหาวิทยาลัย และตลอดชีวิต คือ 3R x 7C คอมพิวเตอร์ และเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร และ ทักษะแห่งอนาคตใหม่ โดยพัฒนาครูให้มีความรู้ความเข้าใจในแนวทางการจัดการเรียนรูในศตวรรษที่ 21
4. ผลการประเมินความพึงพอใจที่มีต่อรูปแบบการบริหารแบบมีส่วนร่วมเพื่อขับเคลื่อนโรงเรียนคุณภาพของชุมชนโรงเรียนบ้านหนองม่วงไข่ (ม่วงไข่วิทยาคาร) สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาแพร่ เขต 1 พบว่า ความพึงพอใจที่มีต่อผลการดำเนินงานตามรูปแบบการบริหารแบบมีส่วนร่วมเพื่อขับเคลื่อนโรงเรียนคุณภาพของชุมชนโรงเรียนบ้านหนองม่วงไข่ (ม่วงไข่วิทยาคาร) สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาแพร่ เขต 1 ตามความคิดเห็นของผู้บริหารและครู /คณะกรรมการสถานศึกษา/นักเรียน/ผู้ปกครองนักเรียนโดยภาพรวม มีความพึงพอใจอยู่ในระดับมากที่สุด (µ = 4.61/4.54/4.52/4.50)
คำสำคัญ : การพัฒนารูปแบบ, การบริหารแบบมีส่วนร่วม, การขับเคลื่อนโรงเรียนคุณภาพชุมชน