ชื่อวิจัย
ชื่อผู้วิจัย
ปีที่ทำวิจัยเสร็จ
:
:
:
การพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้วิชาพลศึกษา FITS-S MODEL เพื่อสร้างเสริม
สมรรถภาพทางกายและการคิดเชิงระบบของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1
นางปิยรัตน์ เรืองวงศ์วิทยา
2569
บทคัดย่อ
การวิจัยครั ้งนี ้เป็นการวิจัยและพัฒนา (Research and Development: R&D) มีวัตถุประสงค์เพื่อ
(1) ศึกษาสภาพปัญหา ความต้องการ และแนวทางการจัดการเรียนรู ้วิชาพลศึกษา เพื่อสร้างเสริม
สมรรถภาพทางกายและการคิดเชิงระบบของนักเรียนชั ้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 (2) ออกแบบและพัฒนา
รูปแบบการจัดการเรียนรู ้วิชาพลศึกษา FITS-S MODEL เพื ่อสร้างเสริมสมรรถภาพทางกายและการคิดเชิง
ระบบของนักเรียนชั ้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 (3) ทดลองใช้และประเมินประสิทธิผลของรูปแบบการจัดการ
เรียนรู้วิชาพลศึกษา FITS-S MODEL เพื่อสร้างเสริมสมรรถภาพทางกายและการคิดเชิงระบบของนักเรียน
ชั ้นมัธยมศึกษาปีที ่ 1 และ (4) ปรับปรุงและขยายผลรูปแบบการจัดการเรียนรู ้วิชาพลศึกษา FITS-S
MODEL ที ่พัฒนาแล้วให้มีความน่าเชื ่อถือเพิ ่มมากขึ ้น การวิจัยดำเนินการตามกระบวนการวิจัยและพัฒนา
โดยแบ่งเป็น 4 ระยะ สอดคล้องกับวัตถุประสงค์การวิจัย กลุ ่มตัวอย่างปีการศึกษา 2567 เป็นนักเรียน
ชั ้นมัธยมศึกษาปีที ่ 1 โรงเรียนชุมชนบ้านบุ ่งแก้ว โรงเรียนโคกกลางหนองแวงใหญ่ โรงเรียนบ้านกุดขนวน
และโรงเรียนชุมชนทมป่าข่า รวมจำนวน 46 คน ครูผู ้สอนจำนวน 3 คน ปีการศึกษา 2568 เป็นนักเรียน
ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 โรงเรียนชุมชนบ้านบุ่งแก้ว โรงเรียนบ้านกุดขนวน โรงเรียนโนนสะอาดพิทยาสรรค์ และ
โรงเรียนสีออศิลปศาสตร์ รวมจำนวน 146 คน ครูผู ้สอนจำนวน 3 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่
(1) แบบบันทึกการศึกษาเอกสาร (2) แบบสัมภาษณ์นักเรียน (3) แบบสัมภาษณ์ครูผู ้สอน (4) รูปแบบการ
จัดการเรียนรู้ (5) คู ่มือการใช้รูปแบบการจัดการเรียนรู้ (6) แผนการจัดการเรียนรู้ (7) แบบประเมินรูปแบบ
การจัดการเรียนรู้ (8) แบบประเมินคู ่มือการใช้รูปแบบการจัดการเรียนรู้ (9) แบบประเมินแผนการจัด
การเรียนรู้ (10) แบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ ์ทางการเรียน (11) แบบทดสอบสมรรถภาพทางกาย (12) แบบวัด
ความสามารถในการคิดเชิงระบบ (13) แบบประเมินความพึงพอใจของนักเรียน และ (14) แบบประเมิน
ความพึงพอใจของครูผู ้สอน เครื ่องมือในการวิจัยทั ้ง 14 รายการมีค่าดัชนีความสอดคล้อง (IOC)
อยู่ระหว่าง 0.801.00 โดยแบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนมีค่าความเชื่อมั่นตามสูตร KR-20 เท่ากับ
0.91 และแบบวัดความสามารถในการคิดเชิงระบบมีค่าสัมประสิทธิ ์สหสัมพันธ์ภายใน (ICC) เท่ากับ
0.724 และเมื ่อใช้ค่าเฉลี ่ยคะแนนจากกรรมการทั ้ง 2 คน มีค่า ICC เท่ากับ 0.840 การวิเคราะห์ข้อมูลใช้
การวิเคราะห์เนื ้อหา ค่าร้อยละ ค่าเฉลี ่ย ค่าส่วนเบี ่ยงเบนมาตรฐาน การหาประสิทธิภาพ ค่าดัชนี
ประสิทธิผล และการทดสอบค่าที (t-test)
ผลการวิจัยพบว่า
1. สภาพปัญหาการจัดการเรียนรู ้วิชาพลศึกษา นักเรียนส่วนใหญ่มีสมรรถภาพทางกายอยู ่ใน
ระดับปานกลางถึงต่ำ ขาดความสามารถในการคิดเชิงระบบ นักเรียนต้องการกิจกรรมที่สนุกสนานและ
หลากหลาย ครูผู ้สอนต้องการรูปแบบการจัดการเรียนรู ้ที ่ส่งเสริมให้นักเรียนได้ลงมือปฏิบัติจริง เชื ่อมโยง
ความรู้กับสถานการณ์ และสามารถนำความรู้ไปประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน
2. รูปแบบการจัดการเรียนรู ้วิชาพลศึกษา FITS-S MODEL ที ่พัฒนาขึ ้น มี 4 องค์ประกอบหลัก
ได้แก่ (1) หลักการของรูปแบบการจัดการเรียนรู้ (2) วัตถุประสงค์ของรูปแบบการจัดการเรียนรู้
(3) กระบวนการจัดการเรียนรู้ มี 5 ขั้น ได้แก่ ขั้นที่ 1 การเรียนรู้จากสถานการณ์ (Focus on Situations)
ขั ้นที ่ 2 การบูรณาการความรู้ (Integrate Knowledge) ขั ้นที ่ 3 การฝึกปฏิบัติผ่านกิจกรรมเชิงรุก (Training
through Active Practice) ขั ้นที ่ 4 การคิดเชิงระบบและสะท้อนผล (Systems Thinking and Reflection)
และขั ้นที่ 5 การถ่ายโอนความรู้สู่สถานการณ์ใหม่ (Situation Transfer) และ (4) การวัดและประเมินผล
ซึ ่งผลการประเมินคุณภาพของรูปแบบการจัดการเรียนรู ้วิชาพลศึกษา FITS-S MODEL พบว่า มีความ
ถูกต้องในระดับมากที่สุด X̅= 4.59, SD= 0.04 มีความเหมาะสมในระดับมากที ่สุด X̅= 4.69, SD= 0.07
มีความสอดคล้องในระดับมากที่สุด X̅= 4.68, SD= 0.10 และมีความเป็นไปได้ในระดับมากที่สุด X̅= 4.71,
SD= 0.07
3. รูปแบบการจัดการเรียนรู ้วิชาพลศึกษา FITS-S MODEL มีประสิทธิผล คือ นักเรียนมีคะแนน
ผลสัมฤทธิ ์ทางการเรียนวิชาพลศึกษา สมรรถภาพทางกาย และความสามารถในการคิดเชิงระบบหลังเรียน
สูงกว่าก่อนเรียนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที ่ระดับ 0.05 รูปแบบการจัดการเรียนรู ้วิชาพลศึกษา FITS-S
MODEL มีประสิทธิภาพเท่ากับ 84.90/83.64 และมีดัชนีประสิทธิผล (E.I.) เท่ากับร้อยละ 67.32
4. การขยายผลรูปแบบการจัดการเรียนรู้วิชาพลศึกษา FITS-S MODEL ปีการศึกษา 2568
ปรากฎผลดังนี้
4.1 นักเรียนในโรงเรียนขนาดเล็กมีคะแนนผลสัมฤทธิ ์ทางการเรียนพลศึกษา สมรรถภาพทาง
กาย และความสามารถในการคิดเชิงระบบหลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที ่ระดับ 0.05
และนักเรียนมีความพึงพอใจต่อการจัดการเรียนรู้ในระดับมากที่สุด X̅= 4.66 ขณะที่นักเรียนกลุ่มทดลองใน
โรงเรียนขนาดกลางและโรงเรียนขนาดใหญ่มีคะแนนผลสัมฤทธิ ์ทางการเรียนพลศึกษา สมรรถภาพทางกาย
และความสามารถในการคิดเชิงระบบสูงกว่ากลุ ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 และนักเรียน
กลุ่มทดลองมีความพึงพอใจต่อการจัดการเรียนรู้ในระดับมากที่สุด X̅= 4.73
4.2 ข้อค้นพบสำคัญจากการวิจัยและกลไกความสำเร็จของ FITS-S MODEL คือ รูปแบบการ
จัดการเรียนรู้ FITS-S MODEL สามารถส่งเสริมนักเรียนทั้งด้านผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนพลศึกษา สมรรถภาพ
ทางกาย และความสามารถในการคิดเชิงระบบไปพร้อมกัน ซึ่งเกิดจากการเชื่อมโยงสถานการณ์จริง
การบูรณาการความรู ้ การปฏิบัติกิจกรรมทางกาย กระบวนการคิดเชิงระบบ และการสะท้อนผล
อย่างต่อเนื ่องและเป็นระบบ โดยที ่สถานการณ์ช่วยกระตุ ้นความสนใจ การบูรณาการความรู ้ช่วยสร้าง
ความเข้าใจ การปฏิบัติจริงช่วยสร้างประสบการณ์ และการคิดเชิงระบบร่วมกับการสะท้อนผลช่วยให้
นักเรียนวิเคราะห์ความสัมพันธ์และสร้างความเข้าใจเชิงลึก ก่อนนำความรู ้ไปถ่ายโอนและประยุกต์ใช้ใน
สถานการณ์จริง ส่งผลให้นักเรียนสามารถเชื่อมโยงความรู ้กับประสบการณ์ วิเคราะห์ความสัมพันธ์
ตลอดจนสามารถถ่ายโอนความรู้ไปสู่การประยุกต์ใช้จริง
4.3 ผลการขยายผลการวิจัยแล้วเผยแพร่สามารถสร้างการเปลี่ยนแปลงในวงวิชาชีพและเป็น
แบบอย่างที่ดีได้ เนื่องจากเป็นการพัฒนาองค์ความรู ้ใหม่ในวงวิชาชีพ ซึ่งสามารถนำไปประยุกต์ใช้เพื่อ
สร้างเสริมสมรรถภาพทางกาย การคิดเชิงระบบ ยกระดับคุณภาพการจัดการเรียนรู้วิชาพลศึกษาให้สูงขึ้น
และเกิดประโยชน์ต่อความก้าวหน้าทางวิชาการ
5. การคิดค้น พัฒนาผลงานวิจัย และนวัตกรรมการจัดการเรียนรู ้ในครั ้งนี ้สามารถแก้ไขปัญหา
และพัฒนานักเรียนได้อย่างเป็นระบบ ซึ ่งผลจากการเผยแพร่ผลงานดังกล่าว ในวงกว้างสามารถสร้าง
การเปลี ่ยนแปลงเชิงบวก ช่วยแก้ไขปัญหาและพัฒนาสังคมได้อย่างเป็นรูปธรรม จึงนำไปสู ่การพัฒนา
คุณภาพการศึกษา สังคม และประเทศอย่างยั่งยืน
คำสำคัญ: รูปแบบการจัดการเรียนรู้วิชาพลศึกษา, FITS-S MODEL, สมรรถภาพทางกาย, การคิด
เชิงระบบ, การจัดการเรียนรู้เชิงรุก, นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1
ค้นหาทุกอย่างในเว็บครูบ้านนอก :
ตั้งกระทู้คำถามใหม่
กลับหน้าที่แล้ว
