ครูบ้านนอก

ผู้วิจัย ทนงเกียรติ พลไชยา

ปีการศึกษา 2569

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัญหาและแนวทางการจัดการเรียนรู้คณิตศาสตร์ 2) พัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้คณิตศาสตร์เชิงรุกด้วยกระบวนการแก้ปัญหา 3) เปรียบเทียบความสามารถในการแก้ปัญหาทางคณิตศาสตร์ก่อนเรียนและหลังเรียนของนักเรียนที่เรียนด้วยรูปแบบการจัดการเรียนรู้คณิตศาสตร์เชิงรุกด้วยกระบวนการแก้ปัญหา 4) เปรียบเทียบผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนคณิตศาสตร์ก่อนเรียนและหลังเรียนของนักเรียนที่เรียนด้วยรูปแบบการจัดการเรียนรู้คณิตศาสตร์เชิงรุกด้วยกระบวนการแก้ปัญหา และ 5) ศึกษาความพึงพอใจของนักเรียนที่เรียนด้วยรูปแบบการจัดการเรียนรู้คณิตศาสตร์เชิงรุกด้วยกระบวนการแก้ปัญหา กลุ่มตัวอย่าง คือ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4/3 โรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย เลย ปีการศึกษา 2569 จำนวน 24 คน ซึ่งได้มาโดยการสุ่มแบบกลุ่ม (Cluster Random Sampling) เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วย 1) รูปแบบการจัดการเรียนรู้คณิตศาสตร์เชิงรุกด้วยกระบวนการแก้ปัญหา 2) แผนการจัดการเรียนรู้ 3) แบบทดสอบวัดความสามารถในการแก้ปัญหาทางคณิตศาสตร์ 4) แบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนคณิตศาสตร์ และ 5) แบบสอบถามความพึงพอใจของนักเรียน สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการทดสอบค่าทีสำหรับกลุ่มตัวอย่างที่ไม่เป็นอิสระต่อกัน (Dependent Samples t-test)

ผลการวิจัยพบว่า

1. สภาพปัญหาการจัดการเรียนรู้คณิตศาสตร์จำแนกได้เป็น 3 ด้าน ได้แก่ 1) ด้านโครงสร้างและบริบทการจัดการเรียนรู้ ซึ่งมีข้อจำกัดด้านเวลา ส่งผลให้การพัฒนากระบวนการคิดเชิงลึกและการแก้ปัญหาอย่างเป็นลำดับขั้นไม่ต่อเนื่อง 2) ด้านการจัดการเรียนการสอน ซึ่งครูส่วนหนึ่งยังคงใช้การสอนแบบบรรยายและขาดรูปแบบที่บูรณาการการเรียนรู้เชิงรุกกับกระบวนการแก้ปัญหาอย่างเป็นระบบ และ 3) ด้านผู้เรียน ซึ่งยังไม่สามารถดำเนินกระบวนการแก้ปัญหาได้ครบถ้วน ขาดความสามารถในการวิเคราะห์ วางแผน และอธิบายเหตุผลเชิงตรรกะอย่างเป็นระบบ ผลดังกล่าวสะท้อนถึงความจำเป็นในการพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้คณิตศาสตร์เชิงรุกที่บูรณาการกระบวนการแก้ปัญหาอย่างเป็นขั้นตอน เพื่อส่งเสริมความสามารถในการแก้ปัญหาทางคณิตศาสตร์ของผู้เรียนอย่างมีประสิทธิภาพ

2. รูปแบบการจัดการเรียนรู้คณิตศาสตร์เชิงรุกด้วยกระบวนการแก้ปัญหา (PREVE Model) เพื่อพัฒนาความสามารถในการแก้ปัญหาทางคณิตศาสตร์ เรื่องทฤษฎีจำนวนเบื้องต้น สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 ประกอบด้วย 4 องค์ประกอบ ได้แก่ 1) หลักการ 2) วัตถุประสงค์ 3) ขั้นตอนการจัดการเรียนรู้ และ 4) การวัดและประเมินผลการเรียนรู้ โดยขั้นตอนการจัดการเรียนรู้ประกอบด้วย 5 ขั้น ได้แก่ ขั้นที่ 1 ขั้นกระตุ้นความสนใจ (Problem Engagement) ขั้นที่ 2 ขั้นสำรวจและวางแผนการเรียนรู้ (Reasoning and Planning) ขั้นที่ 3 ขั้นลงมือปฏิบัติและสร้างองค์ความรู้ (Experience) ขั้นที่ 4 ขั้นแลกเปลี่ยนเรียนรู้ (Verification through Exchange) และขั้นที่ 5 ขั้นต่อยอด (Extension) รูปแบบมีประสิทธิภาพเท่ากับ 81.81/81.67 ซึ่งเป็นไปตามเกณฑ์ที่กำหนดไว้ 80/80

3. นักเรียนที่เรียนด้วยรูปแบบการจัดการเรียนรู้คณิตศาสตร์เชิงรุกด้วยกระบวนการแก้ปัญหา มีความสามารถในการแก้ปัญหาทางคณิตศาสตร์หลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05

4. นักเรียนที่เรียนด้วยรูปแบบการจัดการเรียนรู้คณิตศาสตร์เชิงรุกด้วยกระบวนการแก้ปัญหา มีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนคณิตศาสตร์หลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05

5. นักเรียนที่เรียนด้วยรูปแบบการจัดการเรียนรู้คณิตศาสตร์เชิงรุกด้วยกระบวนการแก้ปัญหา มีความพึงพอใจต่อการจัดการเรียนรู้อยู่ในระดับมาก โดยมีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 4.32 และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานเท่ากับ 0.60

เว็บน่าสนใจ