ผลงานการปฏิบัติที่ดี (Good Practice)
เรื่อง การส่งเสริมวินัยในการทำงาน โดยการเรียนคณิตศาสตร์แบบไร้การบ้านของ
นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น
ความเป็นมาและสภาพของปัญหา
เนื่องจากเนื้อหาวิชาคณิตศาสตร์ในระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น มีเนื้อหาวิชาที่มีความซับซ้อน ทำความเข้าใจได้ค่อนข้างยาก นักเรียนจำเป็นต้องมีความรู้พื้นฐานในระดับประถมศึกษาอย่างถูกต้องและแม่นยำ จึงจะสามารถเรียนรู้ได้ด้วยตนเอง ส่งผลให้นักเรียนที่ไม่เข้าใจเนื้อหาวิชา และด้วยความแตกต่างระหว่างบุคคล จึงทำให้นักเรียนบางส่วนสามารถทำงานได้ด้วยตนเอง แต่ก็มีบางส่วนไม่สามารถทำได้ด้วยตนเอง เมื่อครูผู้สอนมอบหมายงาน หรือการบ้าน ทำให้เกิดปัญหานักเรียนไม่ทำการบ้านมาส่ง อีกทั้งด้วยบริบทของนักเรียนในสถานศึกษาที่มีสภาพแวดล้อมในเขตชนบท นักเรียนไม่สามารถสอบถามปัญหา หรือข้อสงสัยที่เกิดขึ้นระหว่างทำงานที่ได้รับมอบหมาย ไม่สามารถหาผู้รู้หรือผู้ให้คำตอบในเนื้อหาวิชาคณิตศาสตร์ในระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น จึงเกิดปัญหาดังกล่าวขึ้น
ซึ่งการไม่ส่งการบ้านของนักเรียนส่งผลให้นักเรียนเป็นผู้ที่ขาดวินัย และความรับผิดชอบในการทำงาน อีกทั้งยังส่งผลต่อคะแนนระหว่างเรียนของนักเรียน ทำให้นักเรียนมีคะแนนระหว่างน้อย จนทำให้ผลการเรียนของนักเรียนน้อยตามไปด้วย
ครูผู้สอนตระหนักถึงปัญหาเหล่านี้ จึงปรับวิธีการเรียนการสอนในชั้นเรียนโดยเน้นส่งเสริมให้นักเรียนสร้างความรู้ได้ด้วยตนเอง เพื่อให้นักเรียนสามารถเข้าใจจุดประสงค์หรือเป้าหมายของการเรียนในชั่วโมงนั้นๆ ได้ในทันที แต่ถึงกระนั้นด้วยความแตกต่างระหว่างบุคคลที่มีนักเรียน เก่ง-ปานกลาง-อ่อน ปะปนกันในชั้นเรียน การจัดการเรียนรู้แบบร่วมมือ โดยให้นักเรียนเก่งช่วยนักเรียนที่อ่อน ยังช่วยส่งผลให้นักเรียนที่เก่งได้ถ่ายทอดความรู้ความสามารถของตนเอง และนักเรียนที่อ่อนกว่าสามารถทำงานที่ได้รับมอบหมายได้ทันทีหลังจากเรียนเนื้อหาวิชานั้นๆ จบลง ครูผู้สอนจึงคิดว่าการจัดการเรียนการสอนแบบไร้การบ้าน ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น จะช่วยให้นักเรียนเกิดวินัยในการทำงาน สามารถส่งงานที่ได้รับมอบหมายได้บ่อยครั้งขึ้น และช่วยพัฒนาความรู้ความสามารถให้กับนักเรียนได้
จุดประสงค์และเป้าหมายของการดำเนินงาน
1. เพื่อส่งเสริมวินัยในการทำงานของนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น
2. เพื่อศึกษาความพึงพอใจต่อการเรียนการสอนแบบไร้การบ้าน รายวิชาคณิตศาสตร์ ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น
เป้าหมายเชิงปริมาณ
1) นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้นร้อยละ 80 ส่งงานตรงต่อเวลา
2) นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้นมีความพึงพอใจต่อการเรียนการสอนแบบไร้การบ้านอยู่ในระดับมากขึ้นไป
เป้าหมายเชิงคุณภาพ
1) นักเรียนมีวินัยในการทำงานเพิ่มมากขึ้น
2) นักเรียนเรียนอย่างความสุข และมีเจตคติที่ดีต่อวิชาคณิตศาสตร์
3) นักเรียนสามารถสร้างวินัยให้กับตนเองในรายวิชาอื่นๆ หรือเรื่องอื่นๆ ได้
ขั้นตอนการดำเนินงาน
ขั้นออกแบบผลงาน
1) ศึกษาสภาพปัญหาในการจัดการเรียนการสอนวิชาคณิตศาสตร์ ปัญหาการทำการบ้านของนักเรียน และปัญหาวินัยในการส่งการบ้านของนักเรียน
2) ศึกษาและวิเคราะห์นักเรียนรายบุคคล โดยเฉพาะนักเรียนที่ขาดวินัยในการส่งการบ้าน
3) ศึกษาแนวคิดทฤษฎี จิตวิทยาการเรียนรู้ที่เกี่ยวข้อง
4) วางแผนและออกแบบวิธีการสอน วิธีการมอบหมายงาน และการจัดการเนื้อหาให้เหมาะสมกับการเรียนการสอนแบบไร้การบ้าน
ขั้นดำเนินงานตามกิจกรรม
1) พูดคุยชี้แจ้งเกี่ยวกับการดำเนินกิจกรรมการเรียนการสอนแบบไร้การบ้านให้กับนักเรียนได้รับทราบ
2) ดำเนินการจัดการเรียนการสอนตามปกติ โดยใช้เวลาการสอนเนื้อหาสำคัญในแต่ละชั่วโมง ครั้งละไม่เกิน 20 นาที หลังจากนั้น ครูและนักเรียนช่วยกันแก้โจทย์ปัญหาในสถานการณ์ต่างๆ ของแต่ละบทเรียน
3) ครูมอบหมายงานให้นักเรียน โดยกำหนดให้นักเรียนทำงานให้เสร็จภายในเวลาที่เหลือ ซึ่งนักเรียนที่เสร็จก่อนเวลาจะได้รับงานเพิ่มเติม เพื่อสร้างเสริมความเชี่ยวชาญในเนื้อหาวิชา สำหรับนักเรียนที่ไม่สามารถทำได้ด้วยตนเอง ให้ไปปรึกษาเพื่อนร่วมชั้นที่สามารถทำได้ และช่วยกันทำงานที่ได้รับมอบหมายจนเสร็จ โดยมีครูคอยตรวจสอบความถูกต้องของเนื้อหา และคอยให้คำปรึกษาอย่างใกล้ชิด
วิธีการดำเนินงานตามกิจกรรม
ระยะเวลาในการดำเนินงาน 16 พฤษภาคม 2567 11 ตุลาคม 2567
วัน เดือน ปี กิจกรรม หมายเหตุ
16 พฤษภาคม 2567 28 มิถุนายน 2567 - ศึกษาสภาพปัญหาและวิเคราะห์นักเรียน
- วางแผนออกแบบกิจกรรม
- เก็บข้อมูลในการจัดกิจกรรมโดยจัดการเรียนการสอนแบบมีการบ้าน
1 กรกฎาคม 2567 26 กันยายน 2567 - จัดการเรียนการสอนแบบไร้การบ้าน
27 กันยายน 2567 - วัดความพึงพอใจในการจัดการเรียนการสอนแบบไร้การบ้าน
30 กันยายน 2567 4 ตุลาคม 2567 - เก็บรวบรวมข้อมูลและวิเคราะห์ข้อมูล
5 11 ตุลาคม 2567 - สรุปและอภิปรายผล
- จัดทำรูปเล่ม
ประสิทธิภาพของการดำเนินงาน
ครูให้นักเรียนทำแบบทดสอบวัดความพึงพอใจ เพื่อประเมินความพึงพอใจของนักเรียนในการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนแบบไร้การบ้าน จากนั้นนำผลการประเมินความพึงพอใจของนักเรียนมาวิเคราะห์โดยใช้กระบวนการ PLC เพื่อปรับปรุงแก้ไขการจัดการเรียนการสอนให้ดีขึ้น
ทรัพยากรที่ใช้การจัดกิจกรรม
1. หนังสือแบบเรียนวิชาคณิตศาสตร์ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 3 (สสวท.)
2. แบบวัดความพึงพอใจ
ผลการดำเนินการ/ผลสัมฤทธิ์ของงาน
ผลการดำเนินงาน
จากการดำเนินการส่งเสริมวินัยในการทำงาน โดยการเรียนคณิตศาสตร์แบบไร้การบ้านของ
นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น พบว่า 1) นักเรียนมัธยมศึกษาตอนต้นมีวินัยในการส่งงานเพิ่มขึ้น โดยมีร้อยละในการส่งงานเป็น 82.5, 85.24 และ 83.64 ตามลำดับ 2) นักเรียนที่เรียนแบบไร้การบ้านมีคะแนนระหว่างเรียนมากกว่านักเรียนที่เรียนแบบมีการบ้าน 3) นักเรียนมีความพึงพอใจต่อการเรียนแบบไร้การบ้านอยู่ในระดับมากที่สุด
ผลสัมฤทธิ์ของงาน
ตารางแสดงการส่งงานของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ภาคเรียนที่ 1/2567
คนที่ ชื่อ-สกุล จำนวนครั้งในการส่งงานโดยให้เป็นการบ้าน/จำนวนงานทั้งหมด จำนวนครั้งในการส่งงานในการเรียนแบบไร้การบ้าน/จำนวนงานทั้งหมด
1 เด็กชายกรวิท จะล่า 7/12 13/16
2 เด็กชายธีรวัฒน์ กองคาวี 6/12 14/16
3 เด็กชายธนากร เกตุวุฒิ 6/12 14/16
4 เด็กชายพิภพ พันธุ์เรือง 8/12 13/16
5 เด็กชายวรพรต ทรงหมู่ 8/12 15/16
6 เด็กชายศุภวิทย์ มณีโช 0/12 9/16
7 เด็กชายอนุภัทร์ เขียวโสภณ 10/12 16/16
8 เด็กชายฐานพัฒน์ ฤชุพัฒนาวงษ์ 12/12 16/16
9 เด็กชายสพล เพียรภักดี 5/12 12/16
10 เด็กชายวายุ แจ่มจำรูญ 0/12 8/16
11 เด็กชายภาคภูมิ ศรีทอง 1/12 7/16
12 เด็กหญิงจิดาภา สุภาบุตรี 12/12 16/16
13 เด็กหญิงพัณณ์ชิตา ชูโฉม 11/12 16/16
14 เด็กหญิงเมยานี ศรีอ่อน 7/12 14/16
15 เด็กหญิงปาริชาติ เอี่ยมกาย 10/12 15/16
103/180 198/240
ร้อยละ 57.22 ร้อยละ 82.5
ตารางแสดงการส่งงานของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 ภาคเรียนที่ 1/2567
คนที่ ชื่อ-สกุล จำนวนครั้งในการส่งงานโดยให้เป็นการบ้าน/จำนวนงานทั้งหมด จำนวนครั้งในการส่งงานในการเรียนแบบไร้การบ้าน/จำนวนงานทั้งหมด
1 เด็กชายฑีฆายุ ศรีกล่ำ 6/10 11/15
2 เด็กชายณัฐดนัย ดีบุกดำ 1/10 9/15
3 เด็กชายทวีศักดิ์ ดาวลอย 10/10 15/15
4 เด็กชายธีรภัทร แย้มขยาย 1/10 10/15
5 เด็กชายรัฐศาสตร์ ดาวเรือง 4/10 12/15
6 เด็กชายสุรเชษฐ์ ทรงหมู่ 5/10 12/15
7 เด็กชายอารักษ์ เขียวโสภณ 9/10 15/15
8 เด็กชายธีรภัทร พึ่งภักดี 4/10 9/15
9 เด็กชายนิพัทธ์ พยุงแก้ว 3/10 11/15
10 เด็กหญิงฉันทพัฒน์ ขาวพุฒ 10/10 15/15
11 เด็กหญิงชุติกา แพสาหร่าย 10/10 15/15
12 เด็กหญิงเบญจพร กิจเพียร 9/10 15/15
13 เด็กหญิงพิมนภา ชูโฉม 10/10 15/15
14 เด็กหญิงรินรดา อินปั้น 9/10 15/15
91/140 179/210
ร้อยละ 65 ร้อยละ 85.24
ตารางแสดงการส่งงานของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 ภาคเรียนที่ 1/2567
คนที่ ชื่อ-สกุล จำนวนครั้งในการส่งงานโดยให้เป็นการบ้าน/จำนวนงานทั้งหมด จำนวนครั้งในการส่งงานในการเรียนแบบไร้การบ้าน/จำนวนงานทั้งหมด
1 เด็กชายณัฐวุฒิ อิทนาคา 2/12 8/15
2 เด็กชายณัฐพนธ์ งาเนียม 8/12 14/15
3 เด็กชายณภัทร สังข์ฤทธิ์ 10/12 14/15
4 เด็กชายตะวัน อินทรโชติ 10/12 13/15
5 เด็กชายพชร เกตุชัยมงคล 4/12 8/15
6 เด็กชายนพรุจ บัวอุไร 0/12 7/15
7 เด็กชายพีรพัฒน์ ชื่นอารมณ์ 9/12 13/15
8 เด็กชายไพรัตน์ ไชยโชค 10/12 15/15
9 เด็กชายภานุพันธ์ สุขสอาด 10/12 14/15
10 เด็กชายภานุพงษ์ วงศ์อ่วม 11/12 14/15
11 เด็กชายเมธี อาจสวัสดิ์มงคล 10/12 14/15
12 เด็กชายรพีภัทร ทองคำ 11/12 15/15
13 เด็กชายรุ่งภพ แซ่เตียว 5/12 10/15
14 เด็กชายสกาย กุยโกมุท 11/12 14/15
15 เด็กชายระพีพัฒน์ หาญณรงค์ 11/12 15/15
16 เด็กชายสุพจน์ พยุงแก้ว 3/12 9/15
17 เด็กหญิงพรทิวา เกตุธรรม 10/12 12/15
18 เด็กหญิงสุชานันท์ เพ็งสุข 10/12 13/15
19 เด็กหญิงณัฐชยา พิมพ์เหม 11/12 14/15
20 เด็กหญิงนิชานันต์ เอี่ยมใหญ่ 11/12 14/15
21 เด็กหญิงธัญพร มงคลสนธิ 11/12 14/15
22 เด็กชายจิระพงศ์ แป้นทอง 9/12 12/15
187/264 276/330
ร้อยละ 70.83 ร้อยละ 83.64
จากตารางจะเห็นว่านักเรียนมีวินัยในการส่งงานเพิ่มขึ้นโดยระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 เพิ่มขึ้นจากร้อยละ 57.22 เป็นร้อยละ 82.5 ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 เพิ่มขึ้นจากร้อยละ 65 เป็นร้อยละ 85.24 และระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 เพิ่มขึ้นจาก 70.83 เป็นร้อยละ 83.64
ตารางการประเมินความพึงพอใจต่อการเรียนคณิตศาสตร์แบบไร้การบ้านของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น
ข้อที่ รายการประเมิน ค่าเฉลี่ย แปลผล
1. ครูชี้แจ้งและอธิบายเกี่ยวกับการทำกิจกรรม 4.82 มากที่สุด
2. ครูส่งเสริมให้นักเรียนได้ทำงานร่วมกัน 5 มากที่สุด
3. ครูส่งเสริมให้นักเรียนได้ฝึกทำภาระงานด้วยตนเอง 4.72 มากที่สุด
4. นักเรียนมีความคิดริเริ่มและร่วมกันทำภาระงานกับเพื่อนร่วมชั้น 4.88 มากที่สุด
5. เวลาที่ใช้ในการทำงานที่ได้รับมอบหมายเพียงพอ 4.71 มากที่สุด
6. นักเรียนพอใจกับจำนวนภาระงานที่ได้รับ 5 มากที่สุด
7. นักเรียนทำงานที่ได้รับมอบหมายด้วยตนเอง 4.71 มากที่สุด
8. นักเรียนรู้สึกสนุกกับการเรียน 4.9 มากที่สุด
9. นักเรียนได้ความรู้จากเนื้อหาวิชา 4.9 มากที่สุด
10. นักเรียนมีความสุขในการเรียน 5 มากที่สุด
รวม 4.86 มากที่สุด
จากตารางจะเห็นได้ว่านักเรียนมีความพึงพอใจอยู่ในระดับมากที่สุด ซึ่งนักเรียนมีความพึงพอใจมากที่สุดที่ครูให้นักเรียนได้ทำงานร่วมกัน, นักเรียนพอใจกับจำนวนงานที่ได้รับมอบหมาย และนักเรียนมีความสุขในการเรียน โดยมีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 5.00 และนักเรียนมีความพึงพอใจน้อยที่สุด คือ เวลาที่ใช้ในการทำงานที่ได้รับมอบหมายเพียงพอ และนักเรียนทำงานที่ได้รับมอบหมายด้วยตนเอง ค่าเฉลี่ยเท่ากับ 4.71
ประโยชน์ที่จะได้รับ
1. สร้างเสริมวินัยในการส่งงานให้กับนักเรียน ส่งผลให้นักเรียนมีวินัยในการส่งงานมากขึ้น
2. นักเรียนมีคะแนนระหว่างเรียนสูงขึ้น ส่งผลให้นักเรียนมีเกรดเฉลี่ยสูงขึ้น
3. นักเรียนเกิดความร่วมมือกันภายในชั้นเรียน มีการแสดงความคิดเห็น การปรึกษาหารือ การช่วยเหลือกัน
4. นักเรียนเกิดเจตคติที่ดีต่อวิชาคณิตศาสตร์ มีความรู้สึกที่ดีในเนื้อหาวิชาคณิตศาสตร์ที่ถูกมองว่ายากเกินไป
ปัจจัยความสำเร็จ
1. ผู้บริหารสถานศึกษาอำนวยความสะดวก ให้คำปรึกษา ส่งเสริมและสนับสนุนในการจัดการเรียนรู้แบบไร้การบ้านของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนต้น
2. คณะครูในสถานศึกษาและครูในกลุ่มสาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์ ให้ความร่วมมือในกิจกรรม สะท้อนถึงปัญหา และคอยชี้แนะแนวทางแก้ปัญหา ให้คำปรึกษาตลอดช่วงเวลาการจัดกิจกรรม
3. นักเรียนมีความกระตือรือร้น มุ่งมั่นในการทำงาน ให้ความร่วมมือ และมีความพร้อมในการเรียนเป็นอย่างดี
4. ผลสัมฤทธิ์สะท้อนให้เห็นถึงความสำเร็จของการจัดกิจกรรม นักเรียนมีวินัยสูงขึ้น และมีความตั้งใจในการทำงานมากขึ้น
5. ครูผู้สอนพัฒนาตนเอง สนใจศึกษาหาความรู้ในทฤษฎีที่เกี่ยวข้อง และส่งเสริมให้นักเรียนบรรลุเป้าหมายที่ต้องการร่วมกัน
6. ผู้ปกครองให้ความร่วมมือ ส่งเสริมและสนับสนุนอุปกรณ์การเรียน ให้นักเรียนเกิดความพร้อมในการเรียนรู้
บทเรียนที่ได้รับ
1. การจัดกิจกรรมการเรียนการสอนวิชาคณิตศาสตร์แบบไร้การบ้าน ทำให้นักเรียนเกิดวินัยในการส่งงาน นักเรียนส่งงานมากขึ้น นักเรียนมีคะแนนระหว่างเรียนสูงขึ้น ส่งผลให้นักเรียนมีเกรดเฉลี่ยวิชาคณิตศาสตร์สูงขึ้น
2. การจัดกิจกรรมการเรียนการสอนวิชาคณิตศาสตร์แบบไร้การบ้าน ทำให้นักเรียนเกิดความร่วมมือกันในระหว่างชั่วโมงเรียน เกิดการปรึกษาหารือกันภายในห้องเรียน พูดคุยถึงประเด็นปัญหา หรือสถานการณ์ที่กำหนดให้ และช่วยกันแก้ปัญหาให้เสร็จภายในเวลาที่กำหนด