ครูบ้านนอก

ชื่อวิจัย: การพัฒนารูปแบบการติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผล และนิเทศการศึกษา โดยใช้พลังเครือข่ายหนุนเสริมการเรียนรู้ มุ่งสู่คุณภาพการศึกษาที่ยั่งยืนด้วย LPG3S8A To Quality Model เพื่อยกระดับคุณภาพการศึกษา

หน่วยงานจัดทำวิจัย: สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาลำปาง เขต 3

ปีที่พิมพ์: 2568

บทสรุปเนื้อหาการวิจัย

การวิจัยครั้งนี้ใช้ระเบียบวิธีวิจัยและพัฒนา (Research and Development: R&D) มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาองค์ประกอบและแนวทางรูปแบบการนิเทศเพื่อยกระดับคุณภาพการศึกษา 2) สร้างรูปแบบการนิเทศด้วยกระบวนการ LPG3S8A To Quality Model และ 3) ประเมินความเป็นไปได้และความเป็นประโยชน์ของรูปแบบการนิเทศที่พัฒนาขึ้น กลุ่มตัวอย่างและผู้ให้ข้อมูลในการวิจัยประกอบด้วย ผู้บริหารสถานศึกษา ศึกษานิเทศก์ ครูผู้เข้าร่วมโครงการ และผู้ทรงคุณวุฒิ รวมทั้งสิ้น 135 คน[cite: 3, 12] เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบวิเคราะห์เอกสาร แบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง แบบสอบถามสภาพปัจจุบันและสภาพที่พึงประสงค์ แบบประเมินรูปแบบ และแบบบันทึกการถอดบทเรียน (AAR) สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ดัชนีความต้องการจำเป็นแบบปรับปรุง (PNI_Modified) และการวิเคราะห์เนื้อหา (Content Analysis)

ผลการวิจัยพบว่า:

1. ผลการศึกษาข้อมูลพื้นฐานและความต้องการจำเป็น (ระยะที่ 1):

สภาพปัจจุบันของการดำเนินงานนิเทศติดตามในภาพรวมอยู่ในระดับปานกลาง (¯X=3.21) ขณะที่สภาพที่พึงประสงค์อยู่ในระดับมากที่สุด (¯X=4.60) โดยองค์ประกอบที่มีดัชนีความต้องการจำเป็นในการพัฒนาสูงสุดคือ A8 Assurance การประกันคุณภาพและการพัฒนาอย่างยั่งยืน (PNI_Modified=0.593) รองลงมาคือ A7 After Action Review (PNI_Modified=0.498) เนื่องจากสถานศึกษายังขาดเครื่องมือเชื่อมโยงผลการนิเทศเชิงรุกเข้าสู่ระบบประกันคุณภาพภายใน (SAR) อย่างเป็นระบบ

2. ผลการสร้างและทดลองใช้รูปแบบ (ระยะที่ 2 - 3):

ได้รูปแบบการนิเทศชื่อว่า "LPG3S8A To Quality Model" ประกอบด้วยกระบวนการหลัก 8 ขั้นตอน คือ A1 Awareness (สร้างความตระหนักรู้), A2 Analysis (วิเคราะห์ข้อมูล), A3 Agreement (สร้างข้อตกลงร่วมกัน), A4 Action (มุ่งสู่ความสำเร็จโดยใช้เครื่องมือติดตาม), A5 Advice (นิเทศแบบหนุนเสริมตรวจสอบจากร่องรอยหลักฐาน), A6 Assessment (ประเมินผลแบบองค์รวม), A7 After Action Review (ถอดบทเรียนทบทวนวิธีการทำงาน) และ A8 Assurance (การประกันคุณภาพทางการศึกษาเพื่อความยั่งยืน) ขับเคลื่อนผ่านกลไกเครือข่าย 3 ทีม (3S Teams) ได้แก่ Scan Team (ทีมสแกนข้อมูล), Support Team (ทีมสนับสนุนช่วยเหลือ) และ Supervision Team (ทีมติดตามนิเทศ)

ผลการตรวจสอบโดยผู้ทรงคุณวุฒิ 9 คน พบว่ารูปแบบมีความเหมาะสมในภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด (¯X=4.67) และเมื่อนำไปทดลองใช้ในสถานศึกษา 65 แห่ง พบว่าสถานศึกษามีระดับการปฏิบัติงานตามรูปแบบในภาพรวมอยู่ในระดับมาก (¯X=4.37) โดยมีผลสำเร็จเชิงประจักษ์คือ ระบบประกันคุณภาพภายใน (SAR) ของสถานศึกษามีค่าการพัฒนาในระดับดีเลิศขึ้นไปเพิ่มขึ้นร้อยละ +12.12 ในระดับปฐมวัย และร้อยละ +10.00 ในระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน ผลการประเมิน ITA Online ของเขตพื้นที่การศึกษาอยู่ในระดับผ่านดีเยี่ยม (96.65 คะแนน) และผู้เรียนมีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนเพิ่มขึ้นอย่างเด่นชัด

3. ผลการประเมินและรับรองรูปแบบ (ระยะที่ 4):

ผู้ทรงคุณวุฒิมีมติเป็นเอกฉันท์ในการรับรองรูปแบบ โดยผลการประเมินมาตรฐานตัวโมเดลตามเกณฑ์สากลทั้ง 5 ด้าน (ความถูกต้อง, ความเหมาะสม, ความเป็นไปได้, ความเป็นประโยชน์ และความยั่งยืน) ในภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด (¯X=4.71,S.D.=0.32) ยืนยันว่ารูปแบบนี้สามารถเปลี่ยนทัศนคติการนิเทศจากการจับผิดเป็นการหนุนเสริมแบบกัลยาณมิตร และสามารถนำไปใช้เป็นต้นแบบขยายผลเชิงนโยบายแก่สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาอื่นได้อย่างมีประสิทธิภาพ

เว็บน่าสนใจ