ครูบ้านนอก

การจัดทำผลงานวิธีปฏิบัติที่เป็นเลิศ (Best Practice) เรื่อง Loose Parts Play : เล่นอย่างอิสระ กล้าคิด กล้าพูด กล้าแสดงออก มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ส่งเสริมให้เด็กปฐมวัยเกิดการเรียนรู้ผ่านการเล่นอย่างอิสระและการลงมือปฏิบัติจริง 2) พัฒนาทักษะการคิดริเริ่ม ความคิดสร้างสรรค์ การคิดแก้ปัญหา และทักษะสมอง EF ให้เหมาะสมตามวัย และ 3) ส่งเสริมความมั่นใจในการสื่อสาร การกล้าแสดงความคิดเห็น และการกล้าแสดงออกของเด็กปฐมวัย กลุ่มเป้าหมาย ได้แก่ เด็กปฐมวัยระดับชั้นอนุบาล 2 โรงเรียนบ้านคอปล้อง ซึ่งจากการวิเคราะห์สภาพปัญหาพบว่า เด็กบางส่วนยังขาดโอกาสในการเรียนรู้จากการลงมือปฏิบัติจริง ไม่กล้าแสดงความคิดเห็น ขาดความมั่นใจในการสื่อสาร และยังไม่สามารถคิดริเริ่มหรือแก้ปัญหาด้วยตนเองได้อย่างเต็มศักยภาพ Loose Parts Play มาออกแบบและพัฒนาการจัดประสบการณ์การเรียนรู้ โดยนำวัสดุที่หลากหลาย เช่น วัสดุธรรมชาติ วัสดุเหลือใช้ และวัสดุใกล้ตัวที่ปลอดภัย มาจัดเป็นพื้นที่แห่งการเรียนรู้ที่เปิดกว้างให้เด็กสามารถเลือก สำรวจ ทดลอง จัดวาง ประกอบ ดัดแปลง และสร้างสรรค์ผลงานได้ตามความสนใจและจินตนาการของตนเอง โดยครูทำหน้าที่เป็นผู้อำนวยความสะดวกในการเรียนรู้ ใช้คำถามปลายเปิดเพื่อกระตุ้นการคิด เปิดโอกาสให้เด็กได้ลองผิดลองถูก แก้ปัญหา และแลกเปลี่ยนความคิดเห็นกับผู้อื่น ตลอดจนจัดกิจกรรมอย่างต่อเนื่องผ่านหน่วยการเรียนรู้และฐานกิจกรรมที่หลากหลาย เพื่อส่งเสริมให้เด็กเกิดการเรียนรู้ด้วยตนเองอย่างมีความสุข

ผลการดำเนินงานพบว่า เด็กปฐมวัยมีความสนใจและกระตือรือร้นในการเข้าร่วมกิจกรรมมากขึ้น สามารถเลือกวัสดุและตัดสินใจด้วยตนเอง วางแผนการทำงาน ทดลองและปรับเปลี่ยนวิธีการเมื่อพบปัญหา ตลอดจนสร้างสรรค์ผลงานได้หลากหลายตามความคิดและจินตนาการของตนเอง เด็กมีพัฒนาการด้านทักษะสมอง EF ดีขึ้น โดยเฉพาะทักษะการริเริ่มและลงมือทำ การจดจ่อใส่ใจ การยืดหยุ่นทางความคิด การควบคุมอารมณ์ การวางแผน และการแก้ปัญหา นอกจากนี้ เด็กมีความมั่นใจในการสื่อสารมากขึ้น กล้าพูด กล้าแสดงความคิดเห็น กล้านำเสนอผลงาน และสามารถทำกิจกรรมร่วมกับผู้อื่นได้อย่างเหมาะสม ส่งผลให้เด็กเกิดความสุขในการเรียนรู้ มีความภาคภูมิใจในผลงานของตนเอง และมีเจตคติที่ดีต่อการเรียนรู้

นอกจากนี้ ครูมีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับการจัดประสบการณ์ผ่านการเล่นมากขึ้น สามารถออกแบบสภาพแวดล้อมและเลือกใช้วัสดุ Loose Parts ได้อย่างเหมาะสมกับวัยและพัฒนาการของเด็ก สามารถใช้คำถามปลายเปิดเพื่อกระตุ้นกระบวนการคิด สังเกตพฤติกรรม และประเมินพัฒนาการของเด็กเป็นรายบุคคล เพื่อนำผลไปใช้ในการวางแผนและพัฒนาการจัดประสบการณ์อย่างต่อเนื่อง ขณะเดียวกันสถานศึกษาได้ส่งเสริมสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการเรียนรู้ สนับสนุนวัสดุและทรัพยากรที่จำเป็น และส่งเสริมให้ครูแลกเปลี่ยนเรียนรู้และพัฒนาการจัดประสบการณ์ร่วมกัน ทำให้เกิดแนวทางการจัดการเรียนรู้ที่สามารถนำไปประยุกต์ใช้และขยายผลในระดับชั้นอื่นได้

จากผลการดำเนินงานแสดงให้เห็นว่า Loose Parts Play : เล่นอย่างอิสระ กล้าคิด กล้าพูด กล้าแสดงออกเป็นแนวทางการจัดประสบการณ์การเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ สอดคล้องกับธรรมชาติการเรียนรู้ของเด็กปฐมวัยและการจัดการเรียนรู้ที่เน้นเด็กเป็นสำคัญ ช่วยส่งเสริมให้เด็กเรียนรู้ผ่านการเล่น การลงมือปฏิบัติจริง และการค้นพบด้วยตนเอง ควบคู่กับการพัฒนาทักษะสมอง EF ความคิดสร้างสรรค์ การแก้ปัญหา การสื่อสาร และความมั่นใจในการแสดงออก อันเป็นพื้นฐานสำคัญในการพัฒนาเด็กปฐมวัยให้เป็นผู้เรียนรู้ที่ “กล้าคิด กล้าพูด กล้าลอง และกล้าแสดงออก” และพร้อมต่อการเรียนรู้ในระดับที่สูงขึ้นต่อไป

เว็บน่าสนใจ