ครูบ้านนอก

ชือผลงานนวัตกรรม การจัดการเรียนรู้เชิงรุกด้วย STEM Education และกระบวนการสืบเสาะหาความรู้ 5 ขั้นตอน (5Es) จากการสืบเสาะหาความรู้สู่การสร้างนวัตกรรม (STEM QUEST 5E : Inquiry to Innovation Model)

ผู้เผยแพร่ นางสาวณัชพร หล้าใหม่ ตำแหน่ง ครู

สังกัด โรงเรียนบ้านสันทราย อำเภอสารภี จังหวัดเชียงใหม่

บทคัดย่อ

การพัฒนานวัตกรรม “การจัดการเรียนรู้เชิงรุกด้วย STEM Education และกระบวนการสืบเสาะหาความรู้ 5 ขั้นตอน (5Es) จากการสืบเสาะหาความรู้สู่การสร้างนวัตกรรม (STEM QUEST 5E : Inquiry to Innovation Model)” มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 4–6 เพื่อยกระดับผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนวิทยาศาสตร์ และเพื่อพัฒนาทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ การคิดวิเคราะห์ การแก้ปัญหา และความสามารถในการสร้างนวัตกรรมของนักเรียน โรงเรียนบ้านสันทราย สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงใหม่ เขต 4 โดยพัฒนาขึ้นจากการวิเคราะห์สภาพปัญหา ผลการเรียน พฤติกรรมการเรียนรู้ การสะท้อนความคิดเห็นของผู้ปกครอง และการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ผ่านกระบวนการชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ (PLC) ซึ่งพบว่านักเรียนบางส่วนยังมีข้อจำกัดด้านการตั้งคำถาม การสืบค้นข้อมูล การวิเคราะห์ข้อมูล และการเชื่อมโยงความรู้ทางวิทยาศาสตร์ไปสู่การแก้ปัญหาในสถานการณ์จริง

นวัตกรรมดังกล่าวได้รับการออกแบบโดยบูรณาการแนวคิด STEM Education, Inquiry-Based Learning ตามกระบวนการสืบเสาะหาความรู้ 5 ขั้นตอน (5E), Active Learning และแนวคิดการพัฒนาสมรรถนะผู้เรียน โดยใช้กระบวนการ QUEST เป็นกลไกสำคัญในการนำผู้เรียนจากการตั้งคำถามไปสู่การสร้างนวัตกรรม ผ่านการเรียนรู้ที่เน้นการลงมือปฏิบัติจริง การสืบค้น การทดลอง การรวบรวมและวิเคราะห์ข้อมูล การแก้ปัญหา และการสร้างสรรค์ผลงานจากสถานการณ์หรือบริบทใกล้ตัว ทั้งนี้ ครูมีบทบาทเป็นผู้ออกแบบและอำนวยความสะดวกในการเรียนรู้ ขณะที่นักเรียนมีบทบาทเป็นผู้สืบเสาะ แสวงหาความรู้ และสร้างองค์ความรู้ด้วยตนเอง การดำเนินงานใช้กระบวนการบริหารจัดการอย่างเป็นระบบ โดยมีการวางแผน ดำเนินการ นิเทศติดตาม ประเมินผล สะท้อนผลผ่าน PLC และนำผลที่ได้มาปรับปรุงกิจกรรมและสื่อ รวมทั้งขยายผลการดำเนินงานสู่ระดับสถานศึกษา

ผลการดำเนินงานพบว่า ได้รูปแบบการจัดการเรียนรู้ STEM QUEST 5E : Inquiry to Innovation Model ที่มีองค์ประกอบและขั้นตอนอย่างเป็นระบบ สามารถบูรณาการความรู้ด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี วิศวกรรมศาสตร์ และคณิตศาสตร์ร่วมกับกระบวนการสืบเสาะหาความรู้และการสร้างสรรค์นวัตกรรมได้อย่างเหมาะสมกับบริบทของนักเรียนระดับประถมศึกษา นักเรียนมีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนวิทยาศาสตร์สูงขึ้นและสามารถนำความรู้ไปประยุกต์ใช้ในการแก้ปัญหาได้ดีขึ้น อีกทั้งได้รับการพัฒนาทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ ได้แก่ การสังเกต การตั้งคำถาม การทดลอง การรวบรวมและวิเคราะห์ข้อมูล และการสรุปผลอย่างมีเหตุผล รวมทั้งมีพัฒนาการด้านการคิดวิเคราะห์ การแก้ปัญหา การทำงานร่วมกัน และการเชื่อมโยงความรู้กับสถานการณ์ในชีวิตจริง นอกจากนี้ นักเรียนสามารถออกแบบและสร้างชิ้นงานหรือนวัตกรรมได้อย่างสร้างสรรค์ และมีเจตคติที่ดีต่อการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และการสร้างนวัตกรรม ขณะที่ครูได้รับแนวทางการจัดการเรียนรู้เชิงรุกที่สามารถนำไปประยุกต์ใช้กับกลุ่มสาระการเรียนรู้อื่นได้

ผลจากการพัฒนาสะท้อนให้เห็นว่า STEM QUEST 5E : Inquiry to Innovation Model เป็นแนวทางการจัดการเรียนรู้ที่สามารถเชื่อมโยงนโยบายด้านการจัดการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และการส่งเสริมการใช้ STEM Education สู่การปฏิบัติจริงในชั้นเรียน โดยมุ่งเปลี่ยนบทบาทของนักเรียนจากผู้รับความรู้ไปสู่ผู้ตั้งคำถาม ผู้สืบเสาะ ผู้แก้ปัญหา และผู้สร้างสรรค์นวัตกรรม ตลอดจนส่งเสริมให้ครูพัฒนาการจัดการเรียนรู้โดยใช้ข้อมูลและการสะท้อนผลเป็นฐาน อันนำไปสู่การยกระดับคุณภาพผู้เรียนและสร้างแนวทางปฏิบัติที่สามารถเผยแพร่ แลกเปลี่ยนเรียนรู้ และขยายผลในสถานศึกษาและเครือข่ายได้อย่างต่อเนื่องและยั่งยืน

เว็บน่าสนใจ