ครูบ้านนอก

บทนำ

ในยุคที่การศึกษาอาชีวศึกษาต้องเผชิญกับความท้าทายในการผลิตกำลังคนสมรรถนะสูงตามแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ นายคำรณ พ่วงเจริญ ครู คศ.3 สาขาวิชาช่างกลโรงงาน วิทยาลัยเทคนิคประจวบคีรีขันธ์ ได้เล็งเห็นปัญหาสำคัญ (Pain Point) เกี่ยวกับสุขอนามัยในชุมชน จากการที่อิฐบล็อกช่องลมทั่วไปเอื้อต่อการเข้ามาของยุงและแมลงพาหะนำโรค ขณะที่การติดตั้งมุ้งลวดแบบดั้งเดิมมีความยุ่งยาก ต้องใช้ช่าง และส่งผลกระทบต่อโครงสร้างอาคาร

จึงได้สร้าง "ชุดโครงงานนวัตกรรมแผ่นมุ้งปิดช่องลม (อนุสิทธิบัตรเลขที่ 22029)" ขึ้น พร้อมทั้งนำมาบูรณาการเข้ากับกระบวนการเรียนรู้เพื่อขับเคลื่อนศักยภาพของนักเรียนอาชีวศึกษาและยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชนในพื้นที่จังหวัดประจวบคีรีขันธ์อย่างเป็นรูปธรรม แนวคิดและการจัดการเรียนรู้ (Blended Learning & MIAP Model) งานวิจัยนี้เป็นการจัดการเรียนรู้ในรายวิชาโครงงาน รหัสวิชา 20102-8501 (ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2568) โดยใช้เวลาศึกษาตลอด 18 สัปดาห์ (72 ชั่วโมง) ผ่านรูปแบบที่ผสมผสานอย่างลงตัว ดังนี้:

•สัดส่วนการเรียนรู้แบบผสมผสาน (Blended Learning): เรียนรู้ออนไลน์ 70% และฝึกปฏิบัติจริง (On-site) 30%

•การบูรณาการรูปแบบการสอน: ผสาน MIAP Model (Motivation, Information, Application, Presentation) ร่วมกับเทคนิคการเรียนรู้ร่วมกันแบบกลุ่ม STAD (Student Teams Achievement Divisions) ที่จัดกลุ่มคละความสามารถ

•ชุดโครงงาน 6 หน่วยการเรียนรู้: ครอบคลุมตั้งแต่การค้นหาปัญหา (Pain Point), การออกแบบและสร้างนวัตกรรม, ไปจนถึงกระบวนการขอรับความคุ้มครองทรัพย์สินทางปัญญา (อนุสิทธิบัตร)

ผลการศึกษาและข้อค้นพบที่สำคัญ

จากการทดลองกับกลุ่มตัวอย่างนักเรียนระดับ ปวช.3 สาชาช่างกลโรงงาน วิทยาลัยเทคนิคประจวบคีรีขันธ์ จำนวน 11 คน และกลุ่มเป้าหมายชุมชนในเขตอำเภอเมืองประจวบคีรีขันธ์ จำนวน 20 คน สรุปผลที่ได้ดังนี้:

1.ประสิทธิภาพของชุดโครงงานนวัตกรรม (E1/E2): มีค่าเท่ากับ 81.76 / 80.83 ซึ่งผ่านและสูงกว่าเกณฑ์มาตรฐาน 80/80 ที่ตั้งไว้

2.ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนและทักษะนวัตกร: คะแนนทดสอบหลังเรียนของนักเรียนสูงกว่าก่อนเรียนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 ในทุกหน่วยการเรียนรู้ โดยเฉพาะหน่วยที่ 6 (การพัฒนาผลงานสู่การคุ้มครองทรัพย์สินทางปัญญา) ที่มีความก้าวหน้าสูงสุด สะท้อนถึงศักยภาพในการเปลี่ยนความรู้ทางวิศวกรรมให้กลายเป็นผลงานที่ปกป้องสิทธิ์ได้จริง

3.ความพึงพอใจของผู้เรียน: นักเรียนมีความพึงพอใจต่อการจัดการเรียนรู้ในภาพรวมอยู่ในระดับ มากที่สุด = 4.59

4.การยกระดับคุณภาพชีวิตชุมชน: ประชาชนในพื้นที่มีความคิดเห็นต่อการใช้งานนวัตกรรมในภาพรวมอยู่ในระดับ มากที่สุด = 4.64

จุดเด่นและนวัตกรรมเชิงประจักษ์ของ "แผ่นมุ้งปิดช่องลม" (อนุสิทธิบัตรเลขที่ 22029)

•ระบบขายึดแรงเสียดทาน (Friction Mounting): ประยุกต์ใช้หลักการทางวิทยาศาสตร์เรื่องแรงเสียดทานสถิต (Static Friction) ทำให้สามารถติดตั้งแบบ D.I.Y. ได้ด้วยตนเองอย่างง่ายดาย

•ลดเวลาและรักษาสิ่งก่อสร้าง: สามารถลดระยะเวลาในการติดตั้งลงกว่า ร้อยละ 99 (จากเดิม 960 วินาที เหลือเพียง 4 วินาทีต่อจุด) โดย ไม่ทำลายโครงสร้างอาคาร

•ตอบโจทย์สุขอนามัย: ช่วยป้องกันยุงและแมลงพาหะนำโรคได้อย่างมีประสิทธิภาพ ปฏิวัติงานช่างสู่นวัตกรรมฐานชุมชน (Social Innovation) อย่างแท้จริง

คุณค่าทางวิชาการและประโยชน์ต่อวงการอาชีวศึกษา

งานวิจัยชิ้นนี้ถือเป็นต้นแบบของการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) ตามแนวคิดของ Edgar Dale ที่เน้นการลงมือปฏิบัติในสภาพจริง (Doing the Real Thing) ซึ่งช่วยให้ผู้เรียนเกิดความคงทนในการเรียนรู้สูงถึงร้อยละ 90 และยังตอบสนองต่อมาตรฐานอาชีวศึกษาในการสร้างสรรค์นวัตกรรมเพื่อพัฒนาท้องถิ่น พร้อมต่อยอดสู่เชิงพาณิชย์ตามแนวทางอาชีวศึกษา 4.0 ต่อไป

เว็บน่าสนใจ