ครูบ้านนอก

ผลงานสภาดอกบัว กล้าคุณธรรม กล้าทำความดี สร้างพลเมืองจิตอาสา ด้วย DOKBUA Citizen Model พัฒนาขึ้นเพื่อน้อมนำพระบรมราโชบายด้านการศึกษาของในหลวงรัชกาลที่ ๑๐ ด้านเป็นพลเมืองดีสู่การปฏิบัติ โดยมุ่งให้ผู้เรียนรู้สิทธิและหน้าที่ เคารพกติกา รับฟังความคิดเห็นที่แตกต่าง มีวินัยและความรับผิดชอบ มีภาวะผู้นำกับผู้ตามที่ดี และใช้ความรู้ความสามารถของตนทำประโยชน์เพื่อโรงเรียน ชุมชน และส่วนรวม โรงเรียนใช้สภานักเรียนเป็นพื้นที่ฝึกประชาธิปไตยและเชื่อมโยงกับกิจกรรมพัฒนาผู้เรียน จิตอาสา ลูกเสือ เนตรนารี กลุ่มสี และกิจกรรมเพื่อสังคม

การพัฒนาผลงานใช้รายงานการประเมินตนเอง ปีการศึกษา ๒๕๖๗ เป็นข้อมูลฐาน พบว่า ผลการประเมินด้านการยอมรับที่จะอยู่ร่วมกันบนความแตกต่างและหลากหลายอยู่ที่ร้อยละ ๘๗.๖๖ แม้สูงกว่าเป้าหมายของสถานศึกษา แต่ยังมีช่องว่างในการพัฒนาจากการเข้าร่วมกิจกรรมไปสู่การมีส่วนร่วมอย่างมีความหมาย การร่วมคิด ร่วมตัดสินใจ รับผิดชอบหน้าที่ แก้ปัญหา และริเริ่มทำประโยชน์เพื่อส่วนรวม โรงเรียนจึงดำเนินการผ่านแผนปฏิบัติการปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๘ และพัฒนาต่อเนื่องในปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๙ โดยเพิ่มบทบาทสภานักเรียน นักเรียนแกนนำ และเครือข่ายชุมชน

กระบวนการ DOKBUA Citizen Model ประกอบด้วย ๖ ขั้น ได้แก่ การวิเคราะห์ข้อมูลความเป็นพลเมืองและความต้องการจำเป็น การสร้างความรู้ความเข้าใจเรื่องสิทธิ หน้าที่ และวิถีประชาธิปไตย การพัฒนาความรู้ ทักษะพลเมือง ภาวะผู้นำ และการทำงานร่วมกัน การฝึกปฏิบัติหน้าที่พลเมืองผ่านสภานักเรียนและกิจกรรมจริง การรวมพลังทำประโยชน์เพื่อส่วนรวม และการประเมิน สะท้อนผล ปรับปรุง และต่อยอด กิจกรรมสำคัญประกอบด้วยการเลือกตั้งและประชุมสภานักเรียน การรับผิดชอบเขตพื้นที่ การจัดกิจกรรมหน้าเสาธง การทำงานกลุ่มสี โครงงานจิตอาสา กิจกรรมลูกเสือ เนตรนารี และการบริการโรงเรียน วัด กับชุมชน

ผลการดำเนินงานจากรายงานการประเมินตนเอง ปีการศึกษา ๒๕๖๘ พบว่า ผลการประเมินด้านการยอมรับที่จะอยู่ร่วมกันบนความแตกต่างและหลากหลายเพิ่มขึ้นเป็นร้อยละ ๙๓.๓๐ สูงกว่าข้อมูลฐาน ๕.๖๔ จุดร้อยละ และผู้เรียนระดับประถมศึกษาจำนวน ๙๕ คน ผ่านกิจกรรมพัฒนาผู้เรียนร้อยละ ๑๐๐ ผู้เรียนได้รับโอกาสฝึกการแสดงความคิดเห็น รับฟังผู้อื่น ปฏิบัติตามกติกา รับผิดชอบงานที่ได้รับมอบหมาย และทำกิจกรรมเพื่อประโยชน์ส่วนรวม โดยใช้ข้อมูลเชิงปริมาณร่วมกับบันทึกการประชุม ผลงานจิตอาสา การสังเกตพฤติกรรม และผลสะท้อนจากผู้เกี่ยวข้อง

ผลการพัฒนาสะท้อนว่า DOKBUA Citizen Model ช่วยให้ประชาธิปไตยในโรงเรียนไม่จำกัดอยู่เพียงการเลือกตั้งสภานักเรียน แต่เป็นกระบวนการเรียนรู้ที่เปิดโอกาสให้ผู้เรียนได้คิด ได้เลือก ได้รับผิดชอบ และได้ลงมือทำจริง ผู้เรียนจึงพัฒนาความเป็นพลเมืองจากประสบการณ์ตรง สามารถอยู่ร่วมกับผู้อื่นบนความแตกต่าง มีจิตอาสา และร่วมรับผิดชอบต่อโรงเรียน ชุมชน และสังคมอย่างเหมาะสมตามวัย

คำสำคัญ: DOKBUA Citizen Model, พลเมืองดี, สภานักเรียน, ประชาธิปไตยในโรงเรียน, จิตอาสา

เว็บน่าสนใจ