ครูบ้านนอก

ผลงานดอกบัวรักษ์ถิ่น สืบสานความเป็นไทย สร้างทัศนคติที่ถูกต้องต่อบ้านเมือง ด้วย DOKBUA Model พัฒนาขึ้นเพื่อน้อมนำพระบรมราโชบายด้านการศึกษาของในหลวงรัชกาลที่ ๑๐ ด้านมีทัศนคติที่ถูกต้องต่อบ้านเมืองสู่การปฏิบัติ โดยมุ่งให้ผู้เรียนมีความรู้ความเข้าใจต่อชาติบ้านเมือง ยึดมั่นในศาสนา มีความมั่นคงในสถาบันพระมหากษัตริย์ และมีความเอื้ออาทรต่อครอบครัวและชุมชนของตน โรงเรียนเชื่อมสาระดังกล่าวเข้ากับหลักสูตร การจัดการเรียนรู้ กิจกรรมวันสำคัญ ประวัติศาสตร์ของโรงเรียน ศิลปวัฒนธรรมล้านนา ภาษา การแต่งกาย ประเพณี และภูมิปัญญาท้องถิ่น เพื่อให้ผู้เรียนเกิดทั้งความรู้ การเห็นคุณค่า และการแสดงออกผ่านการปฏิบัติจริง

การพัฒนาผลงานใช้รายงานการประเมินตนเอง ปีการศึกษา ๒๕๖๗ เป็นข้อมูลฐาน โดยพบว่าผู้เรียนมีผลการประเมินด้านความภูมิใจในท้องถิ่นและความเป็นไทยร้อยละ ๘๔.๑๘ อยู่ในระดับดีเลิศ แม้สูงกว่าค่าเป้าหมายเดิม แต่ยังต้องพัฒนาให้ผู้เรียนเข้าใจความหมายของกิจกรรม สามารถถ่ายทอดเรื่องราวของท้องถิ่น และแสดงพฤติกรรมสืบสานอย่างต่อเนื่อง โรงเรียนจึงเริ่มดำเนินการผ่านแผนปฏิบัติการและโครงการในปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๘ และพัฒนาต่อเนื่องในปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๙ โดยเพิ่มบทบาทของผู้เรียน การประเมินตามสภาพจริง การสะท้อนผล และการมีส่วนร่วมของบ้าน วัด โรงเรียน ชุมชน และภาคีเครือข่าย

กระบวนการ DOKBUA ประกอบด้วย ๖ ขั้น ได้แก่ การวิเคราะห์ข้อมูลและความต้องการจำเป็น การสร้างความรู้ความเข้าใจต่อสถาบันหลักของชาติ การเรียนรู้รากเหง้า ประวัติศาสตร์ และภูมิปัญญาท้องถิ่น การลงมือปฏิบัติผ่านประสบการณ์จริง การรวมพลังบ้าน วัด โรงเรียน และชุมชน และการประเมิน สะท้อนผล ปรับปรุง และต่อยอด กิจกรรมสำคัญประกอบด้วยกิจกรรมวันสำคัญของชาติ ศาสนา และพระมหากษัตริย์ กิจกรรมสานสัมพันธ์ชุมชน การเรียนรู้จากวัด พระสงฆ์และปราชญ์ชาวบ้าน การแต่งกายด้วยผ้าพื้นเมืองและผ้าไทย การใช้ภาษาท้องถิ่นอย่างเหมาะสม ตลอดจนการฝึกและสืบสานการตีกลองปูจา

ผลการดำเนินงานจากรายงานการประเมินตนเอง ปีการศึกษา ๒๕๖๘ พบว่า ผลการประเมินด้านความภูมิใจในท้องถิ่นและความเป็นไทยเพิ่มขึ้นเป็นร้อยละ ๙๕.๘๐ อยู่ในระดับยอดเยี่ยม เพิ่มขึ้นจากข้อมูลฐาน ๑๑.๖๒ จุดร้อยละ ผู้เรียนแสดงพฤติกรรมที่สะท้อนการเห็นคุณค่าของบ้านเกิดและความเป็นไทย ได้แก่ การเข้าร่วมประเพณีของชุมชน การเคารพผู้ใหญ่และสถานที่สำคัญ การใช้ภาษาและการแต่งกายที่เหมาะสมกับบริบท รวมทั้งการมีส่วนร่วมในการสืบสานภูมิปัญญาท้องถิ่น ผลดังกล่าวเป็นผลสะสมจากการดำเนินงานต่อเนื่องระหว่างปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๘ และ พ.ศ. ๒๕๖๙ โดยใช้ข้อมูลเชิงปริมาณร่วมกับการสังเกตพฤติกรรม ผลงานผู้เรียน บันทึกสะท้อนคิด และหลักฐานการมีส่วนร่วม ไม่ได้กล่าวอ้างความสัมพันธ์เชิงเหตุและผลแบบการทดลอง

ผลการพัฒนาสะท้อนว่า DOKBUA Model ช่วยปรับกิจกรรมที่เดิมอาจเน้นพิธีการให้เป็นกระบวนการเรียนรู้ที่มีเป้าหมาย มีบทบาทผู้เรียน มีการประเมิน และมีข้อมูลย้อนกลับเพื่อพัฒนาอย่างต่อเนื่อง ทำให้สถานศึกษาสามารถใช้ทุนทางสังคมและวัฒนธรรมในชุมชนเป็นแหล่งเรียนรู้ เชื่อมการพัฒนาผู้เรียนกับครอบครัว วัด และชุมชน และสร้างพื้นฐานให้ผู้เรียนรักถิ่นฐาน ภูมิใจในความเป็นไทย เคารพสถาบันหลักของชาติ และมีความรับผิดชอบต่อส่วนรวมอย่างเหมาะสมตามวัย

คำสำคัญ: DOKBUA Model, ทัศนคติที่ถูกต้องต่อบ้านเมือง, ความภูมิใจในท้องถิ่นและความเป็นไทย, ภูมิปัญญาท้องถิ่น, การมีส่วนร่วมของชุมชน

เว็บน่าสนใจ