ครูบ้านนอก

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาข้อมูลพื้นฐานของกระบวนการบริหารแบบมีส่วนร่วมโดยใช้สถานศึกษาและชุมชนเป็นฐาน เพื่อพัฒนาแหล่งเรียนรู้ในโรงเรียนบ้านมะเดื่อหวาน 2) สร้างรูปแบบกระบวนการบริหารแบบมีส่วนร่วมโดยใช้สถานศึกษาและชุมชนเป็นฐาน เพื่อพัฒนาแหล่งเรียนรู้ในโรงเรียนบ้านมะเดื่อหวาน 3) ศึกษาผลการใช้รูปแบบกระบวนการบริหารแบบมีส่วนร่วมโดยใช้สถานศึกษาและชุมชนเป็นฐาน เพื่อพัฒนาแหล่งเรียนรู้ในโรงเรียนบ้านมะเดื่อหวาน และ 4) ประเมินรูปแบบกระบวนการบริหารแบบมีส่วนร่วมโดยใช้สถานศึกษาและชุมชนเป็นฐาน เพื่อพัฒนาแหล่งเรียนรู้ในโรงเรียนบ้านมะเดื่อหวาน สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุราษฎร์ธานี เขต 1 โดยดำเนินการวิจัย 4 ขั้นตอน ได้แก่ ขั้นตอนที่ 1 การศึกษาข้อมูลพื้นฐานของกระบวนการบริหารแบบมีส่วนร่วม กลุ่มผู้ให้ข้อมูล คือ ครูโรงเรียนบ้านมะเดื่อหวาน จำนวน 14 คน และคณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน จำนวน 7 คน รวมจำนวน 21 คน ผู้บริหารและครูโรงเรียนต้นแบบ จำนวน 3 โรงเรียน และผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 9 คน ได้มาโดยการคัดเลือกแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบสอบถามและแบบสัมภาษณ์ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ร่วมกับการวิเคราะห์เนื้อหา ขั้นตอนที่ 2 การสร้างและตรวจสอบรูปแบบ กลุ่มผู้ให้ข้อมูล คือ ผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 5 คน เครื่องมือที่ใช้ คือ แบบตรวจสอบความเหมาะสมของรูปแบบและคู่มือการใช้รูปแบบ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ขั้นตอนที่ 3 การศึกษาผลการใช้รูปแบบ โดยนำรูปแบบไปใช้จริงกับครูโรงเรียนบ้านมะเดื่อหวาน ปีการศึกษา 2567 และปีการศึกษา 2568 เครื่องมือที่ใช้ คือ แบบสรุปข้อมูล วิเคราะห์ข้อมูลโดยการวิเคราะห์เนื้อหาและสรุปข้อมูล และขั้นตอนที่ 4 การประเมินรูปแบบ ในด้านปัจจัยนำเข้า ด้านกระบวนการ และด้านผลผลิต รวมทั้งประเมินความพึงพอใจของผู้เกี่ยวข้อง เครื่องมือที่ใช้ คือ แบบประเมิน วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน

ผลการวิจัยพบว่า

1. ผลการศึกษาข้อมูลพื้นฐาน พบว่า โรงเรียนบ้านมะเดื่อหวานประสบปัญหาการบริหารจัดการแหล่งเรียนรู้หลายด้าน ได้แก่ การขาดการวางแผนที่เป็นระบบ ครูขาดความรู้ด้านการจัดการแหล่งเรียนรู้ ขาดแคลนงบประมาณและการบำรุงรักษาที่เหมาะสม จึงกำหนดแนวทางพัฒนาแหล่งเรียนรู้อย่างเป็นระบบ โดยกำหนดนโยบาย แต่งตั้งคณะทำงาน และส่งเสริมการมีส่วนร่วมของผู้เกี่ยวข้อง ตามหลักการบริหารแบบมีส่วนร่วมโดยใช้โรงเรียนเป็นฐาน

2. รูปแบบกระบวนการบริหารแบบมีส่วนร่วมโดยใช้สถานศึกษาและชุมชนเป็นฐาน เพื่อพัฒนาแหล่งเรียนรู้ในโรงเรียนบ้านมะเดื่อหวาน มีองค์ประกอบสำคัญ 5 องค์ประกอบ ได้แก่ 1) หลักการของรูปแบบ 2) จุดมุ่งหมายของรูปแบบ 3) ระบบและกลไกสำคัญของรูปแบบ ซึ่งมีกระบวนการ 5 ขั้นตอน คือ ขั้นวิเคราะห์ปัญหา (Analysis) ขั้นวางแผน (Plan) ขั้นดำเนินการ (Action) ขั้นสังเกตผลและประเมินผล (Observe and Evaluation) และขั้นชื่นชมและสะท้อนผล (Reflection) 4) การวัดและประเมินผลของรูปแบบ และ 5) เงื่อนไขความสำเร็จของรูปแบบ โดยรูปแบบและคู่มือการใช้รูปแบบฯ โดยรวมมีความเหมาะสมอยู่ในระดับมากที่สุด

3. ผลการใช้รูปแบบฯ พบว่า โรงเรียนได้พัฒนาแหล่งเรียนรู้ 4 แหล่ง ได้แก่ ศูนย์เกษตรพอเพียงวิถีชุมชน สนามเด็กเล่นสร้างสรรค์บ้านมะเดื่อหวาน ศูนย์พัฒนากีฬาเยาวชนบ้านมะเดื่อหวาน และศูนย์ธรรมะและวิถีชุมชนบ้านมะเดื่อหวาน และเมื่อนำแหล่งเรียนรู้มาใช้ในการจัดการเรียนการสอน เปรียบเทียบระหว่างปีการศึกษา 2567 และ 2568 พบว่า สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน เพิ่มขึ้นจากร้อยละ 94.30 เป็นร้อยละ 97.03 คุณลักษณะอันพึงประสงค์เพิ่มขึ้นจากร้อยละ 93.68 เป็นร้อยละ 97.31 และความพึงพอใจของนักเรียนต่อการใช้แหล่งเรียนรู้เพิ่มขึ้นจากระดับมาก (เฉลี่ย4.44) เป็นระดับมากที่สุด (เฉลี่ย 4.53) ส่วนผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนลดลงเล็กน้อยจากร้อยละ 71.51 เป็นร้อยละ 68.15 ซึ่งเป็นผลจากปัจจัยอื่นนอกเหนือจากการบริหารจัดการแหล่งเรียนรู้ เช่น การเปลี่ยนแปลงองค์ประกอบของกลุ่มนักเรียนและความยากง่ายของแบบทดสอบในแต่ละปี

4. ผลการประเมินรูปแบบฯ ปีการศึกษา 2567 โดยรวมอยู่ในระดับมาก และปีการศึกษา 2568 มีผลการประเมินสูงขึ้นอยู่ในระดับมากที่สุด ทั้งด้านปัจจัยนำเข้า ด้านกระบวนการ และด้านผลลัพธ์ และผลการประเมินความพึงพอใจของผู้เกี่ยวข้องต่อการดำเนินงานตามรูปแบบฯ ปีการศึกษา 2567 โดยรวมอยู่ในระดับมาก และปีการศึกษา 2568 โดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด

เว็บน่าสนใจ