ครูบ้านนอก

การจัดการเรียนรู้รายวิชาสังคมศึกษาในระดับประถมศึกษา มีเป้าหมายสำคัญในการพัฒนาผู้เรียนให้มีความรู้ ความเข้าใจเกี่ยวกับตนเอง สังคม ชุมชน วัฒนธรรม หน้าที่พลเมือง และการอยู่ร่วมกับผู้อื่นอย่างเหมาะสม อย่างไรก็ตาม จากการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ในชั้นเรียน พบว่านักเรียนบางส่วนยังขาดความสนใจในการเรียนรู้เนื้อหาสังคมศึกษา เนื่องจากมองว่าเป็นเนื้อหาที่ต้องอ่าน ต้องจำ และห่างไกลจากชีวิตประจำวัน ส่งผลให้นักเรียนมีส่วนร่วมในกิจกรรมไม่ต่อเนื่อง ขาดทักษะการคิดวิเคราะห์ การอ่านจับใจความ การเชื่อมโยงความรู้กับบริบทจริง และยังไม่เห็นคุณค่าของแหล่งเรียนรู้ในชุมชนของตนเองอย่างลึกซึ้ง

โรงเรียนบ้านห้วยต้มชัยยะวงศาอุปถัมภ์ ตั้งอยู่ในพื้นที่ชุมชนพระบาทห้วยต้ม อำเภอลี้ จังหวัดลำพูน ซึ่งเป็นชุมชนที่มีทุนทางวัฒนธรรม ภูมิปัญญาท้องถิ่น ประวัติศาสตร์ ความเชื่อ และแหล่งเรียนรู้สำคัญ เช่น วัดพระพุทธบาทห้วยต้ม ชุมชนน้ำบ่อน้อย พระมหาธาตุเจดีย์ศรีเวียงชัย พิพิธภัณฑ์ท้องถิ่น และเรื่องเล่าตำนาน “แมงสี่หูห้าตา” ที่สามารถนำมาใช้เป็นสื่อกลางในการจัดการเรียนรู้ได้อย่างมีคุณค่า แต่จากสภาพการจัดการเรียนรู้ที่ผ่านมา พบว่ายังมีความจำเป็นในการพัฒนารูปแบบการเรียนรู้ที่เชื่อมโยงบทเรียนกับชุมชนจริง เพื่อให้นักเรียนเกิดความภาคภูมิใจในท้องถิ่น และสามารถนำความรู้ไปประยุกต์ใช้ในการเป็นพลเมืองดีของโรงเรียนและชุมชนได้

จากสภาพปัญหาดังกล่าว ผู้จัดทำจึงได้พัฒนานวัตกรรม “MANG Detective Game : เกมไขรหัสแมงสี่หูห้าตา สู่พลเมืองดีแห่งชุมชนพระบาทห้วยต้ม” โดยใช้แนวคิดการจัดการเรียนรู้เชิงรุก Active Learning ผสมผสานกับการเรียนรู้โดยใช้เกมเป็นฐาน Game-Based Learning การเรียนรู้จากบริบทพื้นที่ Area-Based Learning และการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้ Inquiry-Based Learning ภายใต้กรอบแนวคิด MANG MODEL ได้แก่

M = Motivation การสร้างแรงจูงใจ

A = Area-Based Learning การเรียนรู้จากพื้นที่และชุมชน

N = Network Learning การเรียนรู้ร่วมกับเครือข่าย

G = Good Citizen การพัฒนาผู้เรียนสู่ความเป็นพลเมืองดี

นวัตกรรมนี้ออกแบบให้ผู้เรียนรับบทเป็น “นักสืบตัวจิ๋ว” ทำภารกิจไขรหัสจากเบาะแสเกี่ยวกับตำนานแมงสี่หูห้าตา แหล่งเรียนรู้ในชุมชน คุณธรรม และหน้าที่พลเมือง นักเรียนต้องอ่านข้อมูล วิเคราะห์หลักฐาน ทำงานร่วมกัน แลกเปลี่ยนความคิดเห็น และสรุปองค์ความรู้ผ่านกิจกรรมที่หลากหลาย ส่งผลให้ผู้เรียนเกิดความสนุก มีส่วนร่วมในการเรียนรู้ และเชื่อมโยงความรู้ด้านสังคมศึกษากับชีวิตจริงได้อย่างมีความหมาย

นวัตกรรมดังกล่าวจึงมีความสำคัญในการแก้ปัญหาการเรียนรู้ที่เน้นการจดจำเพียงอย่างเดียว เปลี่ยนเป็นการเรียนรู้เชิงรุกที่นักเรียนได้ลงมือคิด ลงมือทำ และเรียนรู้จากชุมชนของตนเอง สอดคล้องกับความต้องการของสถานศึกษาในการพัฒนาผู้เรียนให้มีสมรรถนะสำคัญ มีคุณลักษณะอันพึงประสงค์ มีความรักท้องถิ่น และเติบโตเป็นพลเมืองดีของชุมชนพระบาทห้วยต้มอย่างยั่งยืน

เว็บน่าสนใจ