ชื่อเรื่อง การเสริมสร้างพัฒนาการของเด็กปฐมวัย โดยใช้รูปแบบการจัดประสบการณ์การเรียนรู้กิจกรรมนักเกษตรน้อยเป็นฐาน ABL (Activity Based Leaning) ของโรงเรียนวัดเขาถ้ำกุญชร
ผู้วิจัย นางวรานิษฐ์ อยู่ประเสริฐ
ปีการศึกษา 2568
วันที่เผยแพร่ 6 กรกฎาคม 2569
บทคัดย่อ
1. ความสำคัญของผลงาน หรือนวัตกรรม หรือวิธีที่นำเสนอ
โรงเรียนวัดเขาถ้ำกุญชรได้มีการประเมินพัฒนาการเป็นปฐมวัยจากการศึกษา พบว่าเด็กปฐมวัยปีการศึกษา 2568 ขาดทักษะชีวิต การช่วยเหลือตนเองในชีวิตประจำวัน การมีวินัยในตนเอง การประหยัดและพอเพียงและการดูแลธรรมชาติสิ่งแวดล้อม อยู่ในระดับคุณภาพ พอใช้ โรงเรียนเห็นความสำคัญพร้อมทั้งนโยบายของการจัดการศึกษาปฐมวัยได้กำหนดทักษะชีวิตด้านสังคมสำหรับเด็กปฐมวัยเป็นทักษะที่มีความสำคัญอย่างยิ่ง ทักษะพื้นฐานที่มีความสำคัญต่อเด็กปฐมวัย เป็นการส่งเสริมการช่วยเหลือตนเองในกิจวัตรประจำวัน มีวินัยในตนเอง ประหยัดและพอเพียง ดูแลรักษาธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม หากไม่ได้รับการพัฒนาในช่วงวัยที่เหมาะสมจะส่งผลให้เด็กขาดโอกาสเข้าถึงการเรียนรู้ที่หลากหลายและครอบคลุมในด้านต่าง ๆ จากสภาพการจัดการเรียนรู้ในปัจจุบัน ครูมิได้พัฒนาแผนการจัดการเรียนรู้ การเรียนรู้โดยใช้การจัดการเรียนรู้เป็นฐาน(ABL) อย่างเป็นรูปแบบในแผน
จากปัญหาดังกล่าว ข้าพเจ้าจึง ได้คิดค้น นวัตกรรมวิธีปฏิบัติที่เป็นเลิศ (Best Practice) การเสริมสร้างพัฒนาการของเด็กปฐมวัย โดยใช้รูปแบบการจัดประสบการณ์การเรียนรู้กิจกรรมนักเกษตรน้อย (Activity Based Leaning) ABL ของโรงเรียนวัดเขาถ้ำกุญชร โดยใช้แนวคิดทฤษฎีความเข้าใจเกี่ยวกับโครงสร้าง การจัดการเรียนรู้แบบ ABL (Activity-Based Learning) หรือการเรียนรู้โดยใช้กิจกรรมเป็นฐานเด็กเรียนรู้ได้ดีผ่านการลงมือปฏิบัติ การทดลอง การเล่น การสำรวจ และการมีปฏิสัมพันธ์กับผู้อื่น ตลอดจนกระตุ้นและสร้างแรงจูงใจให้เด็กมีความสนใจในการพัฒนาตนเองอย่างเต็มศักยภาพ
2. จุดประสงค์และเป้าหมายของการดำเนินงาน
2.1 จุดประสงค์
สำรวจเพิ่มเติม
แหล่งข้อมูลทางการศึกษา
พจนานุกรมและสารานุกรม
กระบวนการทางธุรกิจ
2.1.1 เพื่อส่งเสริมทักษะชีวิตในการช่วยเหลือตนเองในชีวิตประจำวันของเด็กปฐมวัย
2.1.2 เพื่อส่งเสริมระเบียบวินัยและความรับผิดชอบเด็กปฐมวัย
2.1.3 เพื่อส่งเสริมการประหยัดและพอเพียงเด็กปฐมวัย
2.1.4 เพื่อส่งเสริมการดูแลรักษาธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมเด็กปฐมวัยด
2.2 เป้าหมาย
2.2.1 เชิงปริมาณ
- เด็กปฐมวัยชั้นอนุบาล จำนวน 36 คน ปีการศึกษา 2568 ของโรงเรียนวัดเขาถ้ำกุญชร
มีพัฒนาการด้านสังคม ระดับ 3 ขึ้นไป ร้อยละ 80
2.2.2 เชิงคุณภาพ
- เด็กปฐมวัยมีทักษะทักษะชีวิตในการช่วยเหลือตนเองในชีวิตประจำวัน
- เด็กปฐมวัยมีระเบียบวินัยและความรับผิดชอบ
- เด็กปฐมวัยมีความประหยัดและพอเพียง
- เด็กปฐมวัยมีการดูแลรักษาธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
3. กระบวนการหรือขั้นตอนการดำเนินงาน
3.1 การออกแบบผลงาน/นวัตกรรม
ข้าพเจ้าได้ดำเนินการพัฒนากระบวนการสอนกิจกรรมนักเกษตรน้อยเป็นฐาน โดยแบ่งออกเป็น
ฐานการเรียนรู้ 4 ฐานได้แก่ 1) ฐานเตรียมพื้นที่และดิน 2) ฐานเพาะปลูก 3) ฐานดูแลรักษา 4) ฐานเก็บเกี่ยว ซึ่งเป็นการส่งเสริมพัฒนาการทั้ง 4 ด้านของเด็กปฐมวัย โดยผ่านฐานกิจกรรมแบบบูรณาการ เพื่อฝึกทักษะชีวิต ความรับผิดชอบ การอยู่ร่วมกันของสังคม การวางแผน การคาดคะเน การสังเกต การสังเคราะห์ การวิเคราะห์ โดยใช้กิจกรรมเป็นฐาน ABL (Activity Based Leaning) ด้วยการให้เด็กๆได้ลงเมื่อปฏิบัติจริงเป็นการพัฒนาความรู้พื้นฐานด้านทักษะชีวิต ที่ส่งผลต่อพัฒนาการของเด็กในระดับปฐมวัย โดยมีขั้นตอนการออกแบบนวัตกรรมดังนี้
สำรวจเพิ่มเติม
มูลนิธิเพื่อสุขภาพและการวิจัยทางการแพทย์
โรงเรียนประถมและมัธยม (ป.1-ม.6)
วิทยาลัยและมหาวิทยาลัย
3.1.1 ศึกษาหลักสูตรปฐมวัย พุทธศักราช 2560 เอกสาร แนวคิดเกี่ยวกับการจัดกิจกรรมเสริมประสบการณ์การเรียนรู้ โดยใช้กิจกรรมเป็นฐาน ABL (Activity Based Leaning)
3.1.2 วิเคราะห์มาตรฐานการศึกษาระดับปฐมวัย ในมาตรฐานที่ 6 มีทักษะชีวิตและปฏิบัติตนตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง กิจกรรมเสริมประสบการณ์ของเด็กปฐมวัยตามหลักสูตรปฐมวัย พุทธศักราช 2560กิจกรรมเสริมประสบการณ์เป็นกิจกรรมหนึ่งที่ช่วยให้เด็กได้พัฒนาทั้งด้านร่างกาย อารมณ์ สังคมและสติปัญญา ซึ้งได้มี นักวิชาการให้ความหมายของกิจกรรมเสริมประสบการณ์มีการศึกษาไว้
3.1.3 ศึกษากระบวนการเรียนรู้โดยใช้กิจกรรมเป็นฐาน ABL (Activity-Based Learning) ดังนี้
กระบวนการจัดการเรียนรู้แบบ ABL (Activity-Based Learning) คือการสอนที่เน้นให้ผู้เรียนลงมือทำผ่านกิจกรรม เช่น เกม หรือการทดลอง ผู้เรียนสร้างองค์ความรู้ด้วยตนเอง ครูเปลี่ยนบทบาทเป็นผู้ออกแบบกิจกรรม ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้ระยะยาวและสนุกสนาน กระบวนการเรียนการสอนแบบ ABL มักแบ่งออกเป็น 4 ขั้นตอนหลัก
3.2 การดำเนินงานตามกิจกรรม
3.2.1 นำกิจกรรมการจัดประสบการณ์การเรียนรู้โดยใช้กิจกรรมเป็นฐาน ABL ตามรูปแบบ P D C A โดยใช้ ฐานกิจกรรมทั้ง 4 ฐาน ไปทดลองใช้ในชั้นอนุบาลปีที่ 1-3 ระยะเวลาช่วงเช้าก่อนเข้าเรียนตามตารางกิจกรรมประจำวัน 20 นาที/ต่อครั้ง เป็นเวลา 6 สัปดาห์ โดยแบ่งระยะเวลาตามกิจกรรมในแต่ละฐาน
3.2.2 ปรับปรุงขั้นตอน ระยะเวลา เทคนิคการสอน สื่อและแหล่งเรียนรู้ ขั้นตอนการทำฐานกิจกรรม การจัดประสบการณ์การเรียนรู้ และนำไปดำเนินการทดลองกับเด็กปฐมวัยชั้นอนุบาลปีที่ 1-3 ที่เป็นกลุ่มตัวอย่าง จำนวน 6 สัปดาห์
3.3 ประสิทธิภาพของการดำเนินงาน
กำหนดขั้นตอนการจัดประสบการณ์การเรียนรู้โดยใช้กิจกรรมเป็นฐาน ABL การจัดกิจกรรมนักเกษตรน้อย ตามรูปแบบ P D C A เพื่อให้เด็กปฐมวัยชั้นอนุบาลปีที่ 1-3 มีความรู้พื้นฐานเกี่ยวกับทักษะชีวิตและบรูณาการในการพัฒนาด้านร่างกาย ด้านสังคม ด้านอารมร์-จิตใจ และด้านสติปัญญา ของเด็กในระดับปฐมวัยของโรงเรียนวัดเขาถ้ำกุญชร
4. ผลการดำเนินงาน/ผลสัมฤทธิ์/ประโยชน์ที่จะได้รับ
4.1 ผลที่เกิดขึ้นตามจุดประสงค์
ตารางที่ 1 เปรียบเทียบความสามารถในการใช้ทักษะชีวิตของเด็กปฐมวัยชั้นอนุบาลปีที่ 1 จำนวน 8 คน ผ่านการ
จัดการเรียนรู้เป็นฐานของเด็กปฐมวัย จากกิจกรรมนักเกษตรน้อยเป็นฐาน ชั้นอนุบาลปีที่ 1 ก่อนและหลังเรียน
5. ปัจจัยความสำเร็จ
การจัดกิจกรรมนักเกษตรน้อยเป็นฐาน โดยใช้กิจกรรมเป็นฐาน (Activity Based Leaning) ตามรูปแบบ P D C A เพื่อพัฒนาความรู้พื้นฐานเกี่ยวกับทักษะชีวิต เป็นแนวคิดของการเรียนรู้โดยใช้กิจกรรมเป็นฐาน ซึ่งใช้แนวคิดนี้จนเกิดผลดีต่อเด็กปฐมวัยซึ่งมีปัจจัยที่ทำให้ประสบความสำเร็จ ดังนี้
5.1 ความมุ่งมั่นตั้งใจในการพัฒนาของครูผู้สอน
5.2 ภาวะผู้นำทางวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษา
5.3 การมีส่วนร่วมของผู้บริหาร ครูและบุคลากร ผู้ปกครอง และนักเรียน
5.4 การทำงานเป็นทีมและพัฒนาหลักสูตร นวัตกรรม และวิจัยอย่างต่อเนื่อง
6. บทเรียนที่ได้รับ
ข้อสรุปหรือหลักการ
การกิจกรรมกิจกรรมนักเกษตรน้อยเป็นฐาน โดยใช้กิจกรรมเป็นฐาน ABL(Activity Based Leaning) ตามรูปแบบ P D C A เป็นการจัดการเรียนการสอนที่ส่งเสริมทักษะชีวิตที่บูรณาการเพื่อให้มีคุณภาพในการพัฒนาเด็กปฐมวัยให้เป็นไปตามคุณลักษณะอันพึงประสงค์ของหลักสูตรศึกษาปฐมวัย 2560 การนำแนวคิดนี้ประยุกต์ใช้ให้เหมาะสมกับบริบทของโรงเรียนสภาพปัญหาของโรงเรียนยิ่งจะทำให้เด็กเกิดความสนุกและได้เรียนรู้อย่างมีความสุขซึ่งครูผู้สอนและสถานศึกษาอื่นๆสามารถนำไปประยุกต์ใช้ตามบริบทของโรงเรียนจะส่งผลให้เกิดการพัฒนาเด็กปฐมวัยเป็นรากฐานของการศึกษาเป็นพื้นฐานในการพัฒนาสังคมต่อไป
ค้นหาทุกอย่างในเว็บครูบ้านนอก :
ตั้งกระทู้คำถามใหม่
กลับหน้าที่แล้ว
