ความสำคัญของผลงาน นวัตกรรม หรือแนวปฏิบัติที่นำเสนอ
กระทรวงศึกษาธิการได้กำหนดนโยบายด้านความปลอดภัยในสถานศึกษา โดยมุ่งเน้นให้ผู้เรียน ครู และบุคลากรทางการศึกษาได้รับความปลอดภัยในทุกมิติ ทั้งด้านร่างกาย จิตใจ สังคม และสภาพแวดล้อม เพื่อให้สามารถดำรงชีวิตและเรียนรู้ได้อย่างมีความสุข ภายใต้สภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการพัฒนาอย่างเต็มศักยภาพ
โรงเรียนบ้านดอนทรายเป็นโรงเรียนขนาดเล็กในชุมชนชนบท ซึ่งมีนักเรียนที่มาจากครอบครัวและบริบททางสังคมที่หลากหลาย ทั้งด้านเศรษฐกิจ สภาพครอบครัว และการดำเนินชีวิต ส่งผลให้ผู้เรียนบางส่วนมีความเสี่ยงต่อปัญหาต่าง ๆ อาทิ การเข้าถึงบุหรี่ บุหรี่ไฟฟ้า และสารเสพติด ความรุนแรงในครอบครัว ปัญหาสุขภาพจิตและภาวะซึมเศร้า อุบัติเหตุจากการเดินทาง ภัยคุกคามทางออนไลน์ ตลอดจนปัญหาการขาดเรียนและการออกกลางคัน ซึ่งล้วนส่งผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตและการเรียนรู้ของผู้เรียน
จากการวิเคราะห์ข้อมูลรายบุคคล การเยี่ยมบ้านนักเรียน และการคัดกรองผ่านระบบ School Health HERO โรงเรียนพบว่าการดูแลช่วยเหลือนักเรียนในรูปแบบเดิมยังไม่สามารถเชื่อมโยงข้อมูลและการดำเนินงานของทุกภาคส่วนได้อย่างมีประสิทธิภาพ จึงมีความจำเป็นต้องพัฒนาระบบบริหารจัดการความปลอดภัยที่เป็นรูปธรรม มีความต่อเนื่อง และสามารถบูรณาการความร่วมมือระหว่างโรงเรียน ผู้ปกครอง ชุมชน หน่วยงานภาครัฐ และภาคีเครือข่ายที่เกี่ยวข้อง
ด้วยเหตุนี้ โรงเรียนบ้านดอนทรายจึงได้พัฒนา SMART SAFE Model ขึ้น เพื่อเป็นนวัตกรรมในการบริหารจัดการความปลอดภัยของผู้เรียนอย่างเป็นระบบ ครอบคลุมการป้องกัน เฝ้าระวัง คัดกรอง ช่วยเหลือ ส่งต่อ และติดตามดูแล โดยอาศัยการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วนในการสร้างเครือข่ายความปลอดภัยรอบด้านให้แก่ผู้เรียน นำไปสู่การลดปัจจัยเสี่ยง เพิ่มโอกาสทางการศึกษา และส่งเสริมให้ผู้เรียนมีคุณลักษณะที่พึงประสงค์ สามารถดำรงชีวิตได้อย่างปลอดภัย มีความสุข และเติบโตเป็นพลเมืองที่มีคุณภาพของสังคม
นวัตกรรม SMART SAFE Model จึงมีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการยกระดับคุณภาพการดูแลช่วยเหลือนักเรียน สอดคล้องกับนโยบายด้านความปลอดภัยของกระทรวงศึกษาธิการ และเป็นแนวปฏิบัติที่สามารถนำไปประยุกต์ใช้ในสถานศึกษาอื่นได้อย่างเหมาะสมและยั่งยืน
ผู้จัดทำได้พัฒนา SMART SAFE Model เพื่อเป็นนวัตกรรมในการบริหารจัดการความปลอดภัยในสถานศึกษา โดยมีจุดประสงค์และเป้าหมายของการดำเนินงาน ดังนี้
2.1 จุดประสงค์
1. เพื่อพัฒนาระบบบริหารจัดการความปลอดภัยของผู้เรียนให้มีประสิทธิภาพ ครอบคลุมทั้งด้านร่างกาย จิตใจ สังคม และสภาพแวดล้อม
2. เพื่อเฝ้าระวัง ป้องกัน และลดปัจจัยเสี่ยงที่อาจส่งผลกระทบต่อความปลอดภัยของผู้เรียน เช่น บุหรี่ บุหรี่ไฟฟ้า สารเสพติด ความรุนแรง ภัยออนไลน์ และปัญหาสุขภาพจิต
3. เพื่อพัฒนาระบบคัดกรอง ดูแล ช่วยเหลือ และส่งต่อนักเรียนกลุ่มเสี่ยงอย่างเป็นระบบและต่อเนื่อง
4. เพื่อส่งเสริมความร่วมมือระหว่างโรงเรียน ผู้ปกครอง ชุมชน และภาคีเครือข่ายในการสร้างสภาพแวดล้อมที่ปลอดภัยสำหรับผู้เรียน
5. เพื่อสร้างวัฒนธรรมความปลอดภัยในสถานศึกษา และปลูกฝังให้นักเรียนมีทักษะในการดูแลตนเอง สามารถดำรงชีวิตได้อย่างปลอดภัยและมีความสุข