ครูบ้านนอก

1. ความสำคัญของผลงาน

ภาษาไทยเป็นเครื่องมือสำคัญในการเรียนรู้และการสื่อสารของผู้เรียน โดยเฉพาะในระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 ซึ่งเป็นช่วงวัยที่นักเรียนเริ่มเรียนรู้ทักษะพื้นฐานด้านการอ่านและการเขียนอย่างเป็นระบบ การเขียนพยัญชนะไทยได้อย่างถูกต้องจึงเป็นพื้นฐานสำคัญที่ส่งผลต่อการพัฒนาทักษะการอ่าน การเขียนคำ การแต่งประโยค และการเรียนรู้ในระดับที่สูงขึ้น

จากการจัดกิจกรรมการเรียนรู้รายวิชาภาษาไทยของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 โรงเรียนวัดอัมพวัน พบว่านักเรียนจำนวนหนึ่งยังมีปัญหาในการจดจำและเขียนพยัญชนะไทยที่มีลักษณะคล้ายกัน เช่น ก–ถ, ภ–ถ, บ–ป, ด-ค และพยัญชนะอื่น ๆ ที่มีรูปทรงใกล้เคียงกัน ส่งผลให้นักเรียนเขียนพยัญชนะผิด เขียนกลับด้าน เขียนขาดส่วนประกอบ หรือสลับพยัญชนะเมื่อนำไปใช้ในการเขียนคำและประโยค ทำให้ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนด้านการอ่านและการเขียนไม่เป็นไปตามเป้าหมายที่กำหนด

จากการวิเคราะห์สาเหตุ พบว่านักเรียนในระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 ยังอยู่ในช่วงพัฒนาการด้านการรับรู้รูปทรงและการใช้กล้ามเนื้อมัดเล็ก ประกอบกับการเรียนรู้พยัญชนะไทยที่มีจำนวนมากและมีลักษณะคล้ายคลึงกัน ทำให้นักเรียนเกิดความสับสนในการจดจำ นอกจากนี้ การจัดกิจกรรมที่เน้นการคัดลอกหรือฝึกเขียนเพียงอย่างเดียวอาจไม่เพียงพอต่อการสร้างความเข้าใจและความคงทนในการเรียนรู้สำหรับผู้เรียนในวัยนี้

ผู้สอนจึงได้ศึกษาแนวคิดการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) และการเรียนรู้ผ่านประสาทสัมผัสหลายด้าน (Multisensory Learning) ซึ่งเปิดโอกาสให้นักเรียนได้เรียนรู้ผ่านการมอง การฟัง การสัมผัส และการลงมือปฏิบัติจริง จึงได้พัฒนานวัตกรรม "3P Model : ปั้น–เปรียบเทียบ–ฝึกเขียน" ขึ้น เพื่อแก้ไขปัญหาการเขียนสับสนพยัญชนะไทยที่มีลักษณะคล้ายกัน โดยมุ่งเน้นให้นักเรียนได้เรียนรู้ผ่านกิจกรรมการปั้นพยัญชนะ การสังเกตและเปรียบเทียบลักษณะเด่นของตัวอักษร รวมถึงการฝึกเขียนอย่างเป็นลำดับขั้น

นวัตกรรมดังกล่าวช่วยส่งเสริมให้นักเรียนเกิดการเรียนรู้จากประสบการณ์ตรง สามารถจดจำรูปพยัญชนะได้ ลดความสับสนในการเขียนพยัญชนะที่มีลักษณะคล้ายกัน และพัฒนาทักษะการเขียนได้อย่างมีประสิทธิภาพ อีกทั้งยังช่วยส่งเสริมทักษะสมองด้านการจดจ่อใส่ใจ ความจำเพื่อใช้งาน และการกำกับตนเอง ซึ่งเป็นพื้นฐานสำคัญของการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21

2. จุดประสงค์ และเป้าหมายของการดำเนินงาน

จุดประสงค์ของการดำเนินงาน

1. เพื่อพัฒนาทักษะการจำแนกพยัญชนะไทยที่มีลักษณะคล้ายกันของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 ให้สามารถสังเกตและแยกความแตกต่างของพยัญชนะได้อย่างถูกต้อง

2. เพื่อพัฒนาทักษะการเขียนพยัญชนะไทยที่มีลักษณะคล้ายกันของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 ให้สามารถเขียนได้ถูกต้องตามรูปแบบอักษรไทย

3. เพื่อส่งเสริมการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) ผ่านนวัตกรรม 3P Model : ปั้น–เปรียบเทียบ–ฝึกเขียน ที่เน้นการลงมือปฏิบัติจริง

4. เพื่อพัฒนาทักษะสมองเพื่อชีวิตที่สำเร็จ (Executive Functions : EF) ด้านความจำเพื่อใช้งาน (Working Memory) การใส่ใจจดจ่อ (Focus and Attention) และการยั้งคิดไตร่ตรอง (Inhibitory Control)

5. เพื่อสร้างเจตคติที่ดีต่อการเรียนภาษาไทยและส่งเสริมความมั่นใจในการอ่านและการเขียนของนักเรียน

เป้าหมายของการดำเนินงาน

เชิงปริมาณ

1. นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 จำนวน 11 คน ได้รับการพัฒนาทักษะการเขียนพยัญชนะไทยด้วยนวัตกรรม 3P Model : ปั้น–เปรียบเทียบ–ฝึกเขียน ครบทุกคน

2. นักเรียนไม่น้อยกว่าร้อยละ 80 สามารถจำแนกพยัญชนะไทยที่มีลักษณะคล้ายกันได้ถูกต้อง

3. นักเรียนไม่น้อยกว่าร้อยละ 80 สามารถเขียนพยัญชนะไทยที่มีลักษณะคล้ายกันได้ถูกต้องตามเกณฑ์ที่กำหนด

4. นักเรียนมีผลการประเมินหลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียน และมีคะแนนผ่านเกณฑ์ร้อยละ 80 ขึ้นไป

เชิงคุณภาพ

1. นักเรียนสามารถสังเกต เปรียบเทียบ และจำแนกพยัญชนะไทยที่มีลักษณะคล้ายกันได้อย่างถูกต้อง

2. นักเรียนมีความกระตือรือร้น สนุก และมีส่วนร่วมในการเรียนรู้ผ่านกิจกรรม 3P Model

นักเรียนได้รับการพัฒนาทักษะ EF ด้านการจดจ่อใส่ใจ ความจำเพื่อใช้งาน และการกำกับตนเองจากการลงมือปฏิบัติจริง

3. ครูมีนวัตกรรมการจัดการเรียนรู้ที่สามารถนำไปประยุกต์ใช้และขยายผลในการพัฒนาทักษะการอ่านและการเขียนภาษาไทยในระดับชั้นอื่นได้

3. กระบวนการผลิตผลงานหรือขั้นตอนการดำเนินงาน

นวัตกรรม "3P Model : ปั้น–เปรียบเทียบ–ฝึกเขียน เพื่อพัฒนาทักษะการเขียนพยัญชนะไทยที่มีลักษณะคล้ายกันของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 1" พัฒนาขึ้นภายใต้แนวคิดการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) ร่วมกับการเรียนรู้ผ่านประสาทสัมผัสหลายด้าน (Multisensory Learning) โดยใช้กระบวนการบริหารคุณภาพตามวงจร PDCA (Plan – Do – Check – Act) ดังนี้

ขั้นวางแผน (Plan)

1.1 ศึกษาสภาพปัญหา

ผู้สอนสำรวจและวิเคราะห์ปัญหาการเขียนพยัญชนะไทยของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 จากการสังเกตพฤติกรรมการเรียน การตรวจใบงาน และการประเมินทักษะการเขียน พบว่านักเรียนมีปัญหาการเขียนสับสนพยัญชนะไทยที่มีลักษณะคล้ายกัน เช่น ก–ถ, ภ–ถ, บ–ป, ด-ค และพยัญชนะอื่นๆ ส่งผลต่อทักษะการอ่านและการเขียน

1.2 ศึกษาเอกสารและแนวคิดที่เกี่ยวข้อง

ศึกษาแนวคิด Active Learning, Multisensory Learning และการพัฒนาทักษะสมอง EF เพื่อใช้เป็นแนวทางในการออกแบบนวัตกรรมที่เหมาะสมกับพัฒนาการของผู้เรียนระดับประถมศึกษาปีที่ 1

1.3 ออกแบบนวัตกรรม 3P Model

กำหนดกระบวนการเรียนรู้ 3 ขั้นตอน ได้แก่

P1 : ปั้น (Play and Clay)

P2 : เปรียบเทียบ (Point and Compare)

P3 : ฝึกเขียน (Practice Writing)

พร้อมจัดทำชุดสื่อ "กล่องอักษร 3P" ประกอบด้วย บัตรพยัญชนะ ดินน้ำมัน บัตรเปรียบเทียบพยัญชนะ ใบงานฝึกเขียน และแบบประเมินผล

ขั้นดำเนินการ (Do)

ดำเนินการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ตาม 3P Model ดังนี้

P1 : ปั้น (Play and Clay) นักเรียนเรียนรู้ผ่านการลงมือปฏิบัติ โดยสังเกตรูปร่างพยัญชนะ ปั้นพยัญชนะด้วยดินน้ำมัน ออกเสียงพยัญชนะ และสัมผัสรูปทรงของตัวอักษร เพื่อสร้างความคุ้นเคยและจดจำลักษณะของพยัญชนะ

P2 : เปรียบเทียบ (Point and Compare) นักเรียนเปรียบเทียบพยัญชนะที่มีลักษณะคล้ายกัน วิเคราะห์จุดเหมือนและจุดแตกต่างผ่านกิจกรรมบัตรคำ เกมจับคู่ และกิจกรรมนักสืบพยัญชนะ เพื่อสร้างความเข้าใจอย่างเป็นระบบ

P3 : ฝึกเขียน (Practice Writing) นักเรียนฝึกเขียนตามลำดับขั้นจากง่ายไปยาก ได้แก่ การเขียนตามรอยเส้นประ การเขียนในใบงาน และการเขียนจากความจำ จนสามารถนำพยัญชนะไปใช้ในการเขียนคำและประโยคได้อย่างถูกต้อง

ขั้นตรวจสอบและประเมินผล (Check)

1. ประเมินผลก่อนเรียนและหลังเรียน ใช้แบบทดสอบวัดความสามารถในการจำแนกและเขียนพยัญชนะไทยที่มีลักษณะคล้ายกัน

2. ประเมินระหว่างเรียน ใช้แบบสังเกตพฤติกรรมด้านการมีส่วนร่วม ความสนใจ ความสามารถในการเปรียบเทียบพยัญชนะ และความถูกต้องในการเขียน

3. วิเคราะห์ข้อมูลเปรียบเทียบผลการพัฒนาก่อนและหลังการใช้นวัตกรรม เพื่อตรวจสอบประสิทธิภาพของ 3P Model

ขั้นปรับปรุงและพัฒนา (Act)

นำผลการประเมินมาวิเคราะห์และปรับปรุงสื่อ กิจกรรม และกระบวนการจัดการเรียนรู้ให้สอดคล้องกับความแตกต่างระหว่างบุคคลของผู้เรียน พร้อมทั้งเผยแพร่และขยายผลนวัตกรรมสู่ครูในระดับชั้นอื่น เพื่อใช้เป็นแนวทางในการพัฒนาทักษะการอ่านและการเขียนภาษาไทยต่อไป

4. ผลการดำเนินการ/ผลสัมฤทธิ์/ประโยชน์ที่ได้รับ

4.1 ผลการดำเนินงาน

จากการนำนวัตกรรม 3P Model : ปั้น–เปรียบเทียบ–ฝึกเขียน เพื่อพัฒนาทักษะการเขียนพยัญชนะไทยที่มีลักษณะคล้ายกันของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 ไปใช้ในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ พบว่า นักเรียนให้ความสนใจและมีส่วนร่วมในกิจกรรมเป็นอย่างดี เนื่องจากได้เรียนรู้ผ่านการลงมือปฏิบัติจริง ทั้งการปั้นพยัญชนะ การสังเกตเปรียบเทียบลักษณะของพยัญชนะ และการฝึกเขียนอย่างเป็นลำดับขั้น ส่งผลให้นักเรียนเกิดความเข้าใจในลักษณะของพยัญชนะไทยมากยิ่งขึ้น สามารถแยกความแตกต่างของพยัญชนะที่มีลักษณะคล้ายกันได้อย่างถูกต้อง และมีความมั่นใจในการเขียนและมีผลสัมฤทธิ์เพิ่มขึ้น

นอกจากนี้ ผู้เรียนยังแสดงพฤติกรรมการเรียนรู้เชิงบวก มีความกล้าแสดงออก กล้าซักถาม ส่งผลให้บรรยากาศการเรียนรู้เป็นไปอย่างสนุกสนานและเอื้อต่อการพัฒนาทักษะการเขียนภาษาไทย

4.1.1 ด้านผลสัมฤทธิ์

1. ด้านผู้เรียน นักเรียนสามารถจำแนกพยัญชนะไทยที่มีลักษณะคล้ายกันได้ถูกต้อง สามารถเขียนพยัญชนะไทยได้ตามรูปแบบมาตรฐาน มีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนด้านการเขียนสูงขึ้นกว่าก่อนการใช้นวัตกรรม และมีความมั่นใจและมีเจตคติที่ดีต่อการเรียนภาษาไทยมากขึ้น

เว็บน่าสนใจ