บทสรุป
โรงเรียนบ้านหนองกระทุ่ม สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาปราจีนบุรี เขต ๑ ได้พัฒนานวัตกรรม ส้มโอสร้างสุข ปฐมวัยสร้างคุณภาพ : นวัตกรรมการบริหารจัดการศึกษาปฐมวัยผ่านการเรียนรู้แบบโครงงานบนฐานอัตลักษณ์ส้มโอวิถีชุมชนด้วย POMELO KIDS PROJECT MODEL โดยมีจุดมุ่งหมายเพื่อพัฒนานักเรียนระดับปฐมวัยให้มีพัฒนาการสมวัยครบทั้ง ๔ ด้าน ได้แก่ ด้านร่างกาย อารมณ์จิตใจ สังคม และสติปัญญา ส่งเสริมทักษะการเรียนรู้ ทักษะชีวิต ความคิดสร้างสรรค์ และการเรียนรู้อย่างมีความสุข ผ่านการจัดประสบการณ์ที่เชื่อมโยงกับบริบทจริงของชุมชน สอดคล้องกับหลักสูตรการศึกษาปฐมวัย พุทธศักราช ๒๕๖๐ และนโยบาย เรียนดี มีความสุข
นวัตกรรมดังกล่าวเกิดจากการศึกษาสภาพปัญหาและความต้องการจำเป็นของสถานศึกษา ซึ่งพบว่า การจัดการศึกษาปฐมวัยยังขาดการเชื่อมโยงระหว่างบ้าน โรงเรียน และชุมชนอย่างเป็นระบบ ครูยังขาดแนวทางการจัดประสบการณ์แบบโครงงานที่เหมาะสมกับเด็กปฐมวัย ขณะที่ชุมชนมีทุนทางวัฒนธรรมและภูมิปัญญาท้องถิ่นด้าน ส้มโอวิถีชุมชน ที่มีคุณค่า โรงเรียนจึงนำแนวคิดการบริหารแบบมีส่วนร่วม การเรียนรู้แบบโครงงาน การเรียนรู้จากประสบการณ์จริง และหลักสูตรท้องถิ่น มาบูรณาการเป็นนวัตกรรม POMELO KIDS PROJECT MODEL
การดำเนินงานใช้ POMELO KIDS PROJECT MODEL เป็นกลไกสำคัญในการขับเคลื่อน ประกอบด้วย Participation (การมีส่วนร่วม) Organization (การจัดระบบบริหารจัดการ) Management (การบริหารหลักสูตรและการจัดประสบการณ์) Experiential Learning (การเรียนรู้จากประสบการณ์จริง) Learning Network (เครือข่ายการเรียนรู้) และ Outcome (ผลลัพธ์การพัฒนา) ควบคู่กับการดำเนินงานตามวงจรคุณภาพ PDCA (PlanDoCheckAct) เพื่อให้เกิดการวางแผน ดำเนินงาน ติดตาม ประเมินผล และพัฒนาอย่างต่อเนื่อง
จุดเด่นของนวัตกรรม คือ การนำอัตลักษณ์ ส้มโอวิถีชุมชน มาเป็นฐานในการจัดประสบการณ์ การเรียนรู้แบบโครงงาน โดยใช้กระบวนการ Project Approach ประกอบด้วย Wonder (ตั้งคำถาม) Explore (สำรวจค้นหา) Do (ลงมือปฏิบัติ) Create (สร้างสรรค์ผลงาน) และ Share (นำเสนอและแลกเปลี่ยนเรียนรู้) เปิดโอกาสให้เด็กได้เรียนรู้ผ่านการลงมือปฏิบัติจริง การสำรวจแหล่งเรียนรู้ในชุมชน การทดลอง การสังเกต การสร้างสรรค์ผลงาน และการนำเสนอองค์ความรู้จากประสบการณ์ของตนเอง ส่งผลให้เด็กเกิดการเรียนรู้อย่างมีความหมายและสอดคล้องกับพัฒนาการตามวัย
ผลการดำเนินงานพบว่า นักเรียนระดับปฐมวัยมีพัฒนาการครบทั้ง ๔ ด้านตามมาตรฐานหลักสูตร มีทักษะการคิด การสื่อสาร การสังเกต การแก้ปัญหา และการทำงานร่วมกับผู้อื่น มีความสุขในการเรียนรู้ กล้าแสดงออก และเกิดความรักความภาคภูมิใจในอัตลักษณ์ ส้มโอวิถีชุมชน ครูสามารถจัดประสบการณ์แบบโครงงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ ผู้ปกครองและชุมชนมีส่วนร่วมในการจัดการศึกษามากขึ้น โรงเรียนมีรูปแบบการบริหารจัดการศึกษาปฐมวัยเชิงพื้นที่ที่เป็นระบบ และสามารถขยายผลสู่เครือข่ายได้
ดังนั้น นวัตกรรม POMELO KIDS PROJECT MODEL จึงเป็นรูปแบบการบริหารจัดการศึกษาปฐมวัยที่สอดคล้องกับบริบทของชุมชน บูรณาการการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วนเข้ากับการจัดประสบการณ์การเรียนรู้แบบโครงงาน ส่งผลให้นักเรียนระดับปฐมวัยได้รับการพัฒนาอย่างรอบด้าน มีความสุขในการเรียนรู้ มีทักษะที่จำเป็นในศตวรรษที่ ๒๑ และเติบโตเป็นพลเมืองคุณภาพของสังคมในอนาคต