ชื่อเรื่อง การพัฒนารูปแบบการบริหารงานประกันคุณภาพภายในแบบมีส่วนร่วม
เพื่อยกระดับคุณภาพผู้เรียนโรงเรียนสินแร่สยาม
ผู้วิจัย นายภาณุพงศ์ มุ่นพลาย ตำแหน่ง ผู้อำนวยการสถานศึกษาวิทยฐานะผู้อำนวยการชำนาญการพิเศษ โรงเรียนสินแร่สยาม
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาราชบุรี เขต 1
ปีที่วิจัย 2566
บทคัดย่อ
การวิจัยเรื่อง การพัฒนารูปแบบการบริหารงานประกันคุณภาพภายในแบบมีส่วนร่วมเพื่อยกระดับคุณภาพผู้เรียนโรงเรียนสินแร่สยาม มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพ ปัญหา และความต้องการในการพัฒนาการดำเนินงานประกันคุณภาพภายในแบบมีส่วนร่วมเพื่อยกระดับคุณภาพผู้เรียนโรงเรียนสินแร่สยาม 2) สร้างและพัฒนารูปแบบการบริหารงานประกันคุณภาพภายในแบบมีส่วนร่วมเพื่อยกระดับคุณภาพผู้เรียนโรงเรียนสินแร่สยาม 3) ศึกษาผลการทดลองใช้รูปแบบ
การบริหารงานประกันคุณภาพภายในแบบมีส่วนร่วมเพื่อยกระดับคุณภาพผู้เรียนโรงเรียนสินแร่สยาม และ 4) ประเมินประสิทธิภาพของกระบวนการและความพึงพอใจต่อรูปแบบการบริหารงานประกันคุณภาพภายในแบบมีส่วนร่วมเพื่อยกระดับคุณภาพผู้เรียนโรงเรียนสินแร่สยาม การวิจัยครั้งนี้เป็น
การวิจัยและพัฒนา (Research and Development: R & D) ดำเนินการเป็น 4 ระยะ ได้แก่ ระยะที่ 1 การศึกษาสภาพ ปัญหา และความต้องการ ระยะที่ 2 การสร้างและพัฒนารูปแบบ ระยะที่ 3
การทดลองใช้รูปแบบ และระยะที่ 4 การประเมินประสิทธิภาพของกระบวนการและความพึงพอใจต่อรูปแบบ กลุ่มผู้ให้ข้อมูล ประกอบด้วย ครูและบุคลากรทางการศึกษา โรงเรียนสินแร่สยาม จำนวน 19 คน คณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน จำนวน 13 คน ผู้ปกครองนักเรียน จำนวน 412 คน
และผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 9 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสอบถาม แบบสัมภาษณ์
แบบประเมินรูปแบบ แบบบันทึกข้อเสนอแนะ และแบบประเมินความพึงพอใจ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติพื้นฐาน ได้แก่ ค่าความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์เนื้อหา (Content Analysis)
ผลการวิจัยพบว่า
1) สภาพปัญหาที่สำคัญของโรงเรียนสินแร่สยาม ได้แก่ การพัฒนาทักษะการคิดวิเคราะห์และผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของผู้เรียน การออกแบบการจัดการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญของครู
การกำหนดเป้าหมายเชิงคุณภาพและเชิงปริมาณที่ชัดเจนของผู้บริหาร ตลอดจนการดำเนินงานประกันคุณภาพภายในที่ยังขาดการมีส่วนร่วมอย่างเป็นระบบ ส่วนความต้องการในการพัฒนามุ่งเน้นการสร้างวัฒนธรรมองค์กรด้านการประกันคุณภาพ การกำหนดมาตรฐานการศึกษาแบบมีส่วนร่วม การนิเทศติดตามอย่างต่อเนื่อง การนำผลการประเมินไปใช้พัฒนา และการพัฒนาศักยภาพบุคลากรผ่านกระบวนการชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ (PLC)
2) ผลการสร้างและพัฒนารูปแบบ ได้รูปแบบการบริหารงานประกันคุณภาพภายในแบบ
มีส่วนร่วมที่เรียกว่า คิว-ทีม-เอส โมเดล (Q-TEAM-S Model) ประกอบด้วย 6 องค์ประกอบ ได้แก่
Q = Quality, T = Teacher, E = Environment, A = Achievement, M = Moral และ S = Skills ดำเนินการร่วมกับวงจรคุณภาพ PDCA ได้แก่ การวางแผน (Plan) การปฏิบัติ (Do) การกำกับ นิเทศ ติดตาม (Check) และการปรับปรุงพัฒนา (Apply) ผลการตรวจสอบรูปแบบโดยผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 9 คน พบว่า รูปแบบมีความเหมาะสม ความถูกต้อง ความเป็นไปได้ และความเป็นประโยชน์อยู่ในระดับมากที่สุด
3) ผลการทดลองใช้รูปแบบ พบว่า ครูมีความรู้เกี่ยวกับระบบประกันคุณภาพภายในสถานศึกษาแนวใหม่ พ.ศ. 2561 หลังการพัฒนาสูงกว่าก่อนการพัฒนาอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 โดยคะแนนเฉลี่ยเพิ่มจากร้อยละ 65.01 เป็นร้อยละ 89.18 นอกจากนี้ ครูมีความเข้าใจเกี่ยวกับการดำเนินงานตามรูปแบบ คิว-ทีม-เอส โมเดล (Q-TEAM-S Model) อยู่ในระดับมาก
ผลการนิเทศ ติดตาม และประเมินการดำเนินงานในวงรอบที่ 2 อยู่ในระดับมากที่สุดทุกด้าน แสดงให้เห็นว่ารูปแบบสามารถส่งเสริมการดำเนินงานประกันคุณภาพภายในได้อย่างมีประสิทธิภาพและเป็นระบบมากยิ่งขึ้น
4) ผลการประเมินรูปแบบ พบว่า ผู้ทรงคุณวุฒิประเมินความเป็นไปได้และความเป็นประโยชน์ของรูปแบบอยู่ในระดับมากที่สุดทุกด้าน ขณะที่ผู้เกี่ยวข้องมีความพึงพอใจต่อการใช้รูปแบบโดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด โดยเฉพาะด้านการประยุกต์ใช้ผลการดำเนินงานเพื่อปรับปรุงและพัฒนาคุณภาพการศึกษาอย่างต่อเนื่อง สรุปได้ว่า รูปแบบการบริหารงานประกันคุณภาพภายในแบบมีส่วนร่วมรูปแบบคิว-ทีม-เอส โมเดล (Q-TEAM-S Model) มีประสิทธิภาพ สามารถนำไปใช้ในการพัฒนาระบบประกันคุณภาพภายในสถานศึกษา และยกระดับคุณภาพผู้เรียนได้อย่างเป็นรูปธรรมและยั่งยืน
คำสำคัญ: การประกันคุณภาพภายใน, การบริหารแบบมีส่วนร่วม, คิว-ทีม-เอส โมเดล
(Q-TEAM-S Model), การยกระดับคุณภาพผู้เรียน