ครูบ้านนอก

กระบวนการบริหารสถานศึกษา EPIAI เป็นนวัตกรรมทางการบริหารที่ข้าพเจ้าได้คิดค้นและพัฒนาขึ้น โดยสังเคราะห์จากแนวคิดและทฤษฎีการบริหาร ได้แก่ 1) การบริหารโดยใช้โรงเรียนเป็นฐาน (SBM) เปิดโอกาสให้ครู ผู้ปกครอง ชุมชนมีส่วนร่วม 2) การบริหารคุณภาพทั่วทั้งองค์กร (TQM) เริ่มจากความต้องการของผู้รับบริการและลดขั้นตอนซ้ำซ้อน 3) หลักธรรมาภิบาล (Good Governance) เน้นความโปร่งใส ตรวจสอบได้ คุ้มค่า เป็นธรรม และ 4) วงจรคุณภาพ PDCA (Deming Cycle) ที่เน้นการพัฒนาต่อเนื่อง โดยได้ปรับให้เหมาะกับบริบทของโรงเรียนที่มีความคล่องตัว ลดภาระงานครู เน้นการมีส่วนร่วมและใช้เทคโนโลยีสารสนเทศเป็นโครงสร้างพื้นฐาน ประกอบด้วย 5 ขั้นตอนสำคัญ โดยมีรายละเอียดดังนี้

ขั้นที่ 1 การสำรวจบริบทและความต้องการ (E: Explore) เป็นขั้นเริ่มต้นที่ผู้บริหารและทีมต้องเห็นสภาพจริงของโรงเรียนก่อนตัดสินใจ โดยดำเนินการสำรวจข้อมูลเชิงประจักษ์และความคิดเห็นจากผู้เกี่ยวข้อง เช่น ครู นักเรียน ผู้ปกครอง ชุมชน

1.1) การรวบรวมข้อมูลพื้นฐาน (ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน พฤติกรรม งบประมาณ ภาระงานครู และอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง)

1.2) การรับฟังเสียงโดยการสำรวจข้อมูลจากผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย

1.3) การวิเคราะห์ข้อมูล

1.4) การคัดเลือกและเรียงลำดับประเด็นสำคัญเร่งด่วนที่ควรพัฒนา (ก่อน-หลัง)

ขั้นที่ 2 การวางแผนและกำหนดเป้าหมาย (P: Plan) เป็นการนำผลจากการสำรวจมาวางแผนดำเนินการที่ชัดเจนและสามารถทำได้จริง เหมาะสมกับจำนวนบุคลากรของโรงเรียน โดยกำหนดเป้าหมาย

ไม่มากเกินไป เพื่อให้ทีมทำงานได้คล่องตัว

2.1) การกำหนดเป้าหมาย และตัวชี้วัดแบบมีส่วนร่วม

2.2) การกำหนดกิจกรรม หรือมาตรการหลักของแต่ละเป้าหมาย

2.3) การกำหนดผู้รับผิดชอบ งบประมาณ ระยะเวลา

2.4) การจัดลำดับความสำคัญงาน

ขั้นที่ 3 การดำเนินงานและสนับสนุน (I: Implement & Support) เป็นขั้นการลงมือทำโดยการสนับสนุนจากผู้บริหารเพื่อให้ทีมทำงานสำเร็จ เช่น การนิเทศ การให้คำปรึกษา จัดทรัพยากร และแก้ปัญหา

3.1) การดำเนินกิจกรรมตามแผน

3.2) การนิเทศ ติดตาม และให้คำแนะนำแบบกัลยาณมิตร

3.3) การจัดสรรทรัพยากร เวลา และงบประมาณให้เหมาะสม

3.4) การช่วยแก้ปัญหา และอุปสรรคที่เกิดขึ้นระหว่างการทำงาน

3.5) การสื่อสารความก้าวหน้าให้ทีมทราบอย่างต่อเนื่อง

ขั้นที่ 4 การประเมินและสะท้อนผล (A: Assess) เป็นขั้นตรวจสอบความก้าวหน้าและผลลัพธ์ เพื่อดูว่าการดำเนินงานที่วางไว้ได้ผลหรือไม่ ต้องปรับอะไร และเรียนรู้อะไรจากการดำเนินงาน

โดยเน้นการประเมินเพื่อพัฒนาไม่ใช่ประเมินเพื่อจับผิด ได้แก่

4.1) การติดตามตัวชี้วัดตามกรอบเวลา

4.2) การเปรียบเทียบผลกับเป้าหมาย

4.3) การรับข้อมูลย้อนกลับจากผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย

4.4) การสะท้อนผลร่วมกัน

ขั้นที่ 5 การปรับปรุงและสานต่ออย่างยั่งยืน (I: Improve & Sustain) เป็นการพัฒนาเพื่อให้เกิดการปรับปรุงต่อเนื่อง และนำสิ่งที่เกิดผลดีไปเป็นแนวปฏิบัติของโรงเรียน ได้แก่

5.1) การปรับแก้จุดอ่อนจากผลประเมิน

5.2) การสรุปวิธีการที่ทำให้ได้ผลที่ดี

5.3) การกำหนดมาตรฐาน และแนวปฏิบัติของโรงเรียน

5.4) การถ่ายทอด และขยายผลให้ครูทุกคนใช้ร่วมกัน

5.5) การสื่อสารผลที่เกิดขึ้นกับผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย และเป็นข้อมูลพัฒนารอบถัดไป

เว็บน่าสนใจ