แบบรายงานผลการปฏิบัติที่เป็นเลิศ (Best Practice)
ประเภท ผู้ขับเคลื่อนระบบคลังสื่อเทคโนโลยีดิจิทัล ระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน
(OBEC Content Center) สถานศึกษา
โครงการบริหารจัดการเพื่อการพัฒนา ส่งเสริม สนับสนุน และขับเคลื่อนการจัดการเรียนรู้
ด้วยเทคโนโลยีดิจิทัลผ่านแพลตฟอร์มการเรียนรู้เทคโนโลยีดิจิทัล ระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน
ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2569
ชื่อผลงาน การขับเคลื่อนระบบคลังสื่อเทคโนโลยีดิจิทัล ระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน (OBEC Content Center) โรงเรียนสุเหร่าบ้านไร่ ด้วยกระบวนการ BANRAI Model
ชื่อสถานศึกษา โรงเรียนสุเหร่าบ้านไร่
สังกัด สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสมุทรปราการ เขต 2
1. ความเป็นมาและความสำคัญ
1.1 การวิเคราะห์สภาพปัญหาและความต้องการที่นำไปสู่การใช้ระบบ OBEC Content Center
การขับเคลื่อนการจัดการศึกษาของประเทศไทยในปัจจุบันมุ่งเน้นการพัฒนาคุณภาพผู้เรียนให้มีสมรรถนะที่จำเป็นในศตวรรษที่ 21 สามารถเรียนรู้ได้อย่างต่อเนื่องตลอดชีวิต และปรับตัวให้ทันต่อการเปลี่ยนแปลงของสังคมดิจิทัล โดยยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี พ.ศ. 2561 2580 ด้านการพัฒนาและเสริมสร้างศักยภาพทรัพยากรมนุษย์ ได้กำหนดเป้าหมายสำคัญในการพัฒนาคนไทยให้เป็นคนดี คนเก่ง และมีคุณภาพ พร้อมทั้งให้ความสำคัญกับการพัฒนาระบบการเรียนรู้ที่ตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลงในศตวรรษที่ 21 การปรับบทบาทครู การใช้เทคโนโลยีดิจิทัลเพื่อการศึกษา และการสร้างระบบนิเวศทางการเรียนรู้ที่เอื้อต่อการพัฒนาผู้เรียนอย่างรอบด้าน (สำนักงานเลขานุการของคณะกรรมการยุทธศาสตร์ชาติ, 2561) นอกจากนี้ แผนแม่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติ ประเด็นการพัฒนาศักยภาพคนตลอดช่วงชีวิต และแผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560 2579 ยังมุ่งเน้นการพัฒนาผู้เรียนให้มีทักษะด้านดิจิทัล การคิดวิเคราะห์ การใช้เทคโนโลยีสารสนเทศอย่างสร้างสรรค์ รวมทั้งสนับสนุนให้สถานศึกษานำเทคโนโลยีดิจิทัลมาใช้ในการบริหารจัดการและจัดการเรียนรู้ เพื่อยกระดับคุณภาพการศึกษาให้เท่าทันต่อบริบทโลกยุคใหม่ (กระทรวงศึกษาธิการ, 2560) สอดคล้องกับนโยบายของรัฐบาลที่ขับเคลื่อนประเทศไทยสู่ Thailand 4.0 ซึ่งมุ่งเน้นการใช้เทคโนโลยีและนวัตกรรมเป็นกลไกสำคัญในการพัฒนาประเทศ ส่งผลให้สถานศึกษาจำเป็นต้องพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้ที่เปิดโอกาสให้ผู้เรียนสามารถเข้าถึงองค์ความรู้ได้ทุกที่ ทุกเวลา ผ่านสื่อดิจิทัลและเทคโนโลยีสารสนเทศ รวมทั้งส่งเสริมให้ครูสามารถออกแบบกิจกรรมการเรียนรู้ที่หลากหลาย ทันสมัย และตอบสนองต่อความแตกต่างระหว่างบุคคลของผู้เรียน
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) จึงได้กำหนดนโยบายและจุดเน้นด้านการใช้เทคโนโลยีดิจิทัลเพื่อการเรียนรู้มาอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะนโยบายและจุดเน้นของสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2568 ที่มุ่งพัฒนาคุณภาพการศึกษาด้วยเทคโนโลยีดิจิทัล ส่งเสริมการใช้แพลตฟอร์มการเรียนรู้ การจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) และการพัฒนาสมรรถนะดิจิทัลของครูและผู้เรียน เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการบริหารจัดการศึกษาและยกระดับผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของผู้เรียนอย่างเป็นรูปธรรม (สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน, 2567) จากนโยบายดังกล่าว สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานได้ดำเนินโครงการบริหารจัดการเพื่อพัฒนา ส่งเสริม และขับเคลื่อนการจัดการเรียนรู้ผ่านแพลตฟอร์มการเรียนรู้เทคโนโลยีดิจิทัลระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน (OBEC Content Center) ซึ่งเป็นระบบคลังสื่อเทคโนโลยีดิจิทัลที่รวบรวมสื่อการเรียนรู้คุณภาพใน 8 ประเภท ได้แก่ หนังสืออิเล็กทรอนิกส์ แอปพลิเคชัน วีดิทัศน์ เสียง ภาพ ข้อสอบ เทมเพลต และมัลติมีเดีย เพื่อให้ครู นักเรียน และบุคลากรทางการศึกษาสามารถเข้าถึง ใช้งาน และพัฒนาสื่อการเรียนรู้ดิจิทัลได้อย่างสะดวก ทั้งในรูปแบบ Online และ Offline ผ่านอุปกรณ์ที่หลากหลาย อันเป็นการสนับสนุนการเรียนรู้ได้ทุกที่ ทุกเวลา และสอดคล้องกับแนวคิดการเรียนรู้ตลอดชีวิต
โรงเรียนสุเหร่าบ้านไร่ ตระหนักถึงความสำคัญของการพัฒนาคุณภาพการจัดการเรียนรู้ด้วยเทคโนโลยีดิจิทัล และได้ดำเนินการขับเคลื่อนการใช้ระบบ OBEC Content Center อย่างต่อเนื่อง โดยมีการส่งเสริมให้ครูและบุคลากรทางการศึกษาเข้ารับการอบรม พัฒนาทักษะด้านดิจิทัล และนำสื่อจากระบบ OBEC Content Center ไปใช้ในการจัดการเรียนรู้ในรายวิชาต่าง ๆ อย่างหลากหลาย ส่งผลให้ครูมีความตื่นตัวในการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีดิจิทัลมากขึ้น ผู้เรียนสามารถเข้าถึงแหล่งเรียนรู้ที่ทันสมัย และเกิดบรรยากาศแห่งการเรียนรู้ที่เอื้อต่อการพัฒนาสมรรถนะของผู้เรียน อย่างไรก็ตาม จากการนิเทศ ติดตาม และประเมินผลการดำเนินงานที่ผ่านมา พบว่า แม้ครูและบุคลากรทางการศึกษาส่วนใหญ่สามารถเข้าใช้งานระบบ OBEC Content Center ได้ แต่ยังพบปัญหาและความต้องการพัฒนาในหลายด้าน ได้แก่ การใช้งานระบบยังไม่ต่อเนื่องและไม่ครอบคลุมทุกกลุ่มสาระการเรียนรู้ ครูบางส่วนยังขาดความมั่นใจในการสร้างสื่อดิจิทัลและการนำเข้าสื่อเข้าสู่ระบบ การใช้สื่อในลักษณะ Active Learning และการวัดประเมินผลผ่านสื่อดิจิทัลยังมีไม่มากเท่าที่ควร ตลอดจนการพัฒนานวัตกรรมหรือผลงาน Best Practice ด้านการใช้ OBEC Content Center ยังมีจำนวนจำกัด นอกจากนี้ จากการสำรวจความต้องการของครูและบุคลากรทางการศึกษา โรงเรียนสุเหร่าบ้านไร่ ปีงบประมาณ 2568 พบว่า ครูมีความต้องการพัฒนาทักษะด้านการสร้างสื่อดิจิทัล การออกแบบกิจกรรมการเรียนรู้ด้วยเทคโนโลยี การจัดการเรียนรู้แบบ Active Learning และการใช้เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) ร่วมกับแพลตฟอร์มการเรียนรู้ดิจิทัล เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการจัดการเรียนการสอนและยกระดับผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของผู้เรียนให้สูงขึ้น อีกทั้งผู้เรียนยังมีความต้องการใช้สื่อที่มีความน่าสนใจ ทันสมัย และสามารถเรียนรู้ได้ด้วยตนเองผ่านอุปกรณ์ดิจิทัลที่หลากหลาย
จากผลการดำเนินงานในปีงบประมาณที่ผ่านมา และความต้องการดังกล่าว โรงเรียนสุเหร่าบ้านไร่ จึงได้พัฒนารูปแบบการขับเคลื่อนระบบคลังสื่อเทคโนโลยีดิจิทัล ระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน (OBEC Content Center) ด้วยกระบวนการ BANRAI Model เพื่อใช้เป็นแนวทางในการบริหารจัดการ ส่งเสริม สนับสนุน และพัฒนาศักยภาพครูและบุคลากรทางการศึกษาให้สามารถใช้ สร้าง และเผยแพร่สื่อดิจิทัลผ่านระบบ OBEC Content Center ได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยมุ่งเน้นการสร้างความตระหนัก การเข้าถึงอย่างทั่วถึง การมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วน การบูรณาการสื่อดิจิทัลในการจัดการเรียนรู้ การนิเทศติดตามอย่างต่อเนื่อง และการสร้างนวัตกรรมทางการศึกษา เพื่อยกระดับคุณภาพผู้เรียนและพัฒนาคุณภาพการศึกษาของโรงเรียนให้สอดคล้องกับนโยบายการศึกษาของชาติในยุคดิจิทัล
1.2 วัตถุประสงค์
1. เพื่อพัฒนาครูและบุคลากรทางการศึกษาให้สามารถใช้งาน ระบบคลังสื่อเทคโนโลยีดิจิทัล ระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน (OBEC Content Center) และเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) ในการจัดการเรียนรู้ได้อย่างมีประสิทธิภาพ
2. เพื่อส่งเสริมการบูรณาการสื่อดิจิทัลและเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) ในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ
3. เพื่อยกระดับคุณภาพการจัดการเรียนรู้ให้ทันสมัย และส่งผลต่อผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของผู้เรียน
4. เพื่อส่งเสริมให้ครูและบุคลากรทางการศึกษาผลิตและเผยแพร่สื่อดิจิทัลผ่านระบบ คลังสื่อเทคโนโลยีดิจิทัล ระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน (OBEC Content Center) อย่างต่อเนื่อง
เป้าหมาย
การขับเคลื่อนระบบคลังสื่อเทคโนโลยีดิจิทัล ระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน (OBEC Content Center) ของโรงเรียนสุเหร่าบ้านไร่ มุ่งพัฒนา ครูใช้ได้จริง ผู้เรียนเข้าถึงได้จริง เกิดการใช้สื่อดิจิทัลอย่างต่อเนื่องในห้องเรียน โดยบูรณาการกับเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) เพื่อยกระดับการจัดการเรียนรู้ให้ทันสมัย เน้นผู้เรียนเป็นศูนย์กลาง และพัฒนาทักษะที่จำเป็นในศตวรรษที่ 21
เชิงปริมาณ
1. ผู้บริหาร ครูและบุคลากรทางการศึกษาร้อยละ 100 ของโรงเรียนสุเหร่าบ้านไร่ สามารถเข้าใช้งานระบบคลังสื่อเทคโนโลยีดิจิทัล ระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน (OBEC Content Center) ได้อย่างต่อเนื่อง
เชิงคุณภาพ
1. ผู้เรียนมีทักษะการคิดวิเคราะห์ การแก้ปัญหา การสื่อสาร การทำงานร่วมกัน และทักษะด้านดิจิทัลที่สอดคล้องกับทักษะผู้เรียนในศตวรรษที่ 21
2. ครูมีความสามารถในการออกแบบการจัดการเรียนรู้ที่บูรณาการสื่อเทคโนโลยีดิจิทัลและเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) ได้อย่างเหมาะสมกับระดับผู้เรียน และสอดคล้องกับหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน
3. การจัดการเรียนรู้มีความหลากหลาย เน้นการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) ผู้เรียนมีส่วนร่วมในกระบวนการเรียนรู้มากขึ้น และสามารถเรียนรู้ได้ด้วยตนเอง
4. สถานศึกษามีระบบการใช้สื่อดิจิทัลที่เป็นรูปธรรม มีการสร้าง เผยแพร่ และแลกเปลี่ยนสื่อการเรียนรู้อย่างเป็นระบบ เกิดวัฒนธรรมการใช้เทคโนโลยีในการพัฒนาคุณภาพการศึกษาอย่างต่อเนื่อง
5. เกิดแนวปฏิบัติที่ดี (Best Practice) ด้านการจัดการเรียนรู้โดยใช้ OBEC Content Center ร่วมกับเทคโนโลยีดิจิทัลและเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) ซึ่งสามารถนำไปประยุกต์ใช้และขยายผลได้จริงในสถานศึกษา
ผลที่คาดว่าจะได้รับ
การขับเคลื่อนระบบคลังสื่อเทคโนโลยีดิจิทัล ระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน (OBEC Content Center) ของโรงเรียนสุเหร่าบ้านไร่ ที่คาดว่าจะได้รับ คือ ครูและบุคลากรทางการศึกษาสามารถใช้สื่อดิจิทัลและเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) ในการจัดการเรียนรู้ได้อย่างมีประสิทธิภาพและต่อเนื่อง ส่งผลให้การจัดการเรียนการสอนมีความทันสมัย น่าสนใจ และเน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ ผู้เรียนสามารถเข้าถึงสื่อการเรียนรู้ได้ด้วยตนเองทุกที่ทุกเวลา เกิดการพัฒนาทักษะที่จำเป็นในศตวรรษที่ 21 ทั้งด้านการคิดวิเคราะห์ การสื่อสาร การแก้ปัญหา และการใช้เทคโนโลยีดิจิทัล นอกจากนี้ยังช่วยให้โรงเรียนเกิดการพัฒนานวัตกรรมการจัดการเรียนรู้และแนวปฏิบัติที่ดี (Best Practice) อย่างเป็นรูปธรรม