โรงเรียนบ้านตาปรก เป็นโรงเรียนที่มีนักเรียนมีนิสัยและพฤติกรรมที่แตกต่างกันออกไป มีทั้งพฤติกรรมอันพึ่งประสงค์และไม่พึงประสงค์ ซึ่งผู้ปกครองมุ่งหวังจะให้โรงเรียนดูแล ช่วยแก้ไขปัญหา และปลูกฝังพฤติกรรมที่ดีงามให้แก่นักเรียน จึงได้จัดทำนวัตกรรม สร้างสรรค์คนคุณธรรมด้วยกิจกรรม 3D ขึ้น ให้นักเรียนได้ตระหนักการอยู่ร่วมกันในสังคม ยอมรับฟังความคิดเห็นของผู้อื่น มีมนุษยสัมพันธ์ที่ดีสามารถอยู่ร่วมกันกับผู้อื่นได้อย่างมีความสุข และเห็นแก่ประโยชน์ส่วนรวมมากกว่าประโยชน์ส่วนตน ซึ่งสอดคล้องกับคุณธรรมอัตลักษณ์ของโรงเรียนที่ว่า มีวินัย ความพอเพียง ความรับผิดชอบ
1.2 แนวคิด หลักการสำคัญที่เกี่ยวข้องกับผลงานหรือนวัตกรรม
นวัตกรรมสร้างสรรค์คนดีเรื่อง สร้างสรรค์คนคุณธรรมด้วยกิจกรรม 3D มีแนวคิดและหลักการสำคัญที่เชื่อมโยงกับหลายทฤษฎีและนโยบายที่เกี่ยวข้อง ดังนี้
1. แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13 (พ.ศ. 2566-2570) ให้ความสำคัญกับการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ โดยเฉพาะการสร้างคนดีมีคุณธรรม ซึ่งสอดคล้องกับเป้าหมายของนวัตกรรมนี้ในการปลูกฝังคุณธรรมให้แก่นักเรียน การพัฒนาเด็กและเยาวชนให้มีคุณธรรมจริยธรรมถือเป็นรากฐานสำคัญในการสร้างสังคมที่เข้มแข็งและยั่งยืน
2. นโยบายและจุดเน้นของกระทรวงศึกษาธิการ ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 มุ่งเน้นการพัฒนานักเรียนให้เรียนดี มีคุณธรรม โรงเรียนต้องเป็นพื้นที่ปลอดภัย: พัฒนาสภาพแวดล้อมในสถานศึกษาให้ปลอดจากความรุนแรง ยาเสพติด และภัยคุกคามทุกรูปแบบ เพื่อสุขภาวะที่ดีของผู้เรียนอย่างแท้จริง
3. ทฤษฎีการเรียนรู้ทางสังคมเชิงพุทธิปัญญาของแบนดูรา (Bandura’s Social Cognitive Theory) เน้นเรื่อง "การเรียนรู้ผ่านตัวแบบ" (Modeling) กิจกรรม 3D ต้องสร้างพื้นที่ให้เกิดตัวแบบที่ดี (Idols/Role Models) ในกลุ่มเพื่อนหรือชุมชน เพราะพฤติกรรมดีสามารถส่งต่อและเลียนแบบกันได้ผ่านการเห็นและการยอมรับจากสังคม
4. ทฤษฎีระบบ (System Theory) การสร้างคนคุณธรรมเป็นระบบใหญ่ที่มีทั้ง ปัจจัยนำเข้า (Input) เช่น ตัวกิจกรรม 3D/งบประมาณ, กระบวนการ (Process) เช่น การจัดการเรียนรู้, และ ผลผลิต (Output/Outcome) คือพฤติกรรมบ่งชี้เชิงบวกของผู้เรียน โดยมี ข้อมูลสะท้อนกลับ (Feedback) จากครู ผู้ปกครอง และชุมชน เพื่อให้ระบบพัฒนาตัวเองได้ต่อเนื่อง
5. วงจรการบริหารงานคุณภาพ (PDCA Cycle: Plan-Do-Check-Act) ใช้ในการควบคุมคุณภาพของนวัตกรรม ตั้งแต่การวางแผนกิจกรรม (P) การนำไปปฏิบัติ (D) การประเมินผลพฤติกรรมและคุณธรรมที่เกิดขึ้นจริง (C) และการสะท้อนคิดถอดบทเรียนเพื่อปรับปรุงพัฒนากิจกรรมให้ดียิ่งขึ้นในครั้งต่อไป (A)
2. จุดประสงคและเป้าหมายของผลงานนวัตกรรม
2.1 จุดประสงค์
1. เพื่อพัฒนาผู้เรียนให้มีคุณธรรม จริยธรรม และคุณลักษณะอันพึงประสงค์ตามแนวทางการพัฒนาผู้เรียนสู่การเป็นพลเมืองที่ดีของสังคม
2. เพื่อส่งเสริมให้ผู้เรียนมีความรู้ ความเข้าใจ และสามารถปฏิบัติตนตามวิถีประชาธิปไตย โดยยึดหลักสิทธิ หน้าที่ ความรับผิดชอบ และการอยู่ร่วมกันอย่างสร้างสรรค์
3. เพื่อปลูกฝังพฤติกรรมด้านความมีวินัย ความซื่อสัตย์สุจริต ความรับผิดชอบ และจิตสาธารณะผ่านกระบวนการเรียนรู้เชิงปฏิบัติ
4. เพื่อสร้างภูมิคุ้มกันทางสังคมและทักษะชีวิตให้ผู้เรียนสามารถป้องกันตนเองจากปัจจัยเสี่ยงและยาเสพติด
5. เพื่อสร้างรูปแบบการพัฒนาผู้เรียนเชิงบูรณาการผ่านกิจกรรม 3D (Democracy Decency Drug Free) ที่สามารถนำไปประยุกต์ใช้และขยายผลในสถานศึกษาอื่นได้อย่างมีประสิทธิภาพและยั่งยืน
2.2 เป้าหมาย
เป้าหมายเชิงปริมาณ
1. ผู้เรียนร้อยละ 90 ได้เข้าร่วมกิจกรรมตามกระบวนการ 3D อย่างต่อเนื่อง
2. ผู้เรียนร้อยละ 100 มีผลการประเมินคุณลักษณะอันพึงประสงค์ด้านคุณธรรม จริยธรรม และความเป็นพลเมืองดีอยู่ในระดับดีขึ้นไป
3. ผู้เรียนร้อยละ 90 มีความรู้ ความเข้าใจเกี่ยวกับหลักประชาธิปไตย คุณธรรม และการป้องกันยาเสพติดเพิ่มขึ้นจากก่อนเข้าร่วมกิจกรรม
4. ผู้เรียนร้อยละ 95 แสดงพฤติกรรมเชิงบวกด้านความรับผิดชอบ ความมีวินัย และจิตสาธารณะในชีวิตประจำวัน
5. สถานศึกษามีการดำเนินกิจกรรมและขยายผลนวัตกรรมสู่ห้องเรียนหรือเครือข่ายอย่างน้อย 13 รูปแบบ
เป้าหมายเชิงคุณภาพ
1. ผู้เรียนมีคุณลักษณะของพลเมืองดี มีคุณธรรม จริยธรรม มีความรับผิดชอบ และสามารถอยู่ร่วมกับผู้อื่นในสังคมได้อย่างมีความสุข
2. ผู้เรียนมีทักษะชีวิต มีภูมิคุ้มกันทางสังคม และสามารถตัดสินใจเลือกปฏิบัติในสิ่งที่เหมาะสม