บทคัดย่อ
การวิจัยเรื่อง รูปแบบบริหารจัดการนักเรียนพักนอนที่มีความหลากหลายกลุ่มชาติพันธุ์ของโรงเรียนสองแคววิทยาคม สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเชียงใหม่ มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) เพื่อศึกษาองค์ประกอบ สภาพที่เป็นจริง และสภาพที่พึงประสงค์ของการบริหารจัดการนักเรียนพักนอนที่มีความหลากหลายกลุ่มชาติพันธุ์ ของโรงเรียนสองแคววิทยาคม สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเชียงใหม่ (2) เพื่อสร้างและตรวจสอบรูปแบบบริหารจัดการนักเรียนพักนอนที่มีความหลากหลายกลุ่มชาติพันธุ์ ของโรงเรียนสองแคววิทยาคม สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเชียงใหม่ (3) เพื่อทดลองใช้รูปแบบบริหารจัดการนักเรียนพักนอนที่มีความหลากหลายกลุ่มชาติพันธุ์ ของโรงเรียนสองแคววิทยาคม สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเชียงใหม่ และ (4) เพื่อประเมินรูปแบบบริหารจัดการนักเรียนพักนอนที่มีความหลากหลายกลุ่มชาติพันธุ์ ของโรงเรียนสองแคววิทยาคมสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเชียงใหม่โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยและพัฒนา (Research and Development: R&D) ผสานวิธีการวิจัยเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ กลุ่มเป้าหมายประกอบด้วยผู้บริหารสถานศึกษา ครูผู้ดูแลนักเรียนพักนอน นักเรียน และผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสอบถาม แบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง แบบประเมิน และแบบบันทึกการดำเนินงาน วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์เนื้อหา
ผลการวิจัยพบว่า
1.ผลการศึกษาองค์ประกอบ สภาพที่เป็นจริง และสภาพที่พึงประสงค์ในการบริหารจัดการนักเรียนพักนอนที่มีความหลากหลายกลุ่มชาติพันธุ์ พบว่า องค์ประกอบที่เหมาะสมประกอบด้วย 4 องค์ประกอบ ได้แก่ ทิศทาง ระบบและกลไก กระบวนการ และผลการดำเนินงาน โดยมีความจำเป็นต้องพัฒนาระบบการดูแลนักเรียนแบบองค์รวมที่บูรณาการความร่วมมือของทุกภาคส่วน และคำนึงถึงบริบทพหุวัฒนธรรมของผู้เรียน
2.ผลการสร้างและตรวจสอบรูปแบบรูปแบบบริหารจัดการนักเรียนพักนอนที่มีความหลากหลายกลุ่มชาติพันธุ์ของโรงเรียนสองแคววิทยาคม สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเชียงใหม่ พบว่า รูปแบบที่พัฒนาขึ้นประกอบด้วย 4 องค์ประกอบหลัก ได้แก่ ทิศทาง ระบบและกลไก กระบวนการ และผลการดำเนินงาน มีการกำหนดแนวทางดำเนินงานอย่างเป็นระบบ พร้อมคู่มือการใช้รูปแบบที่ครอบคลุมแนวคิด ขั้นตอน เครื่องมือ และแบบฟอร์มสนับสนุน โดยผลการตรวจสอบจากผู้เชี่ยวชาญพบว่า รูปแบบมีความถูกต้อง เหมาะสม เป็นประโยชน์ และมีความเป็นไปได้ อยู่ในระดับมากที่สุดทุกด้าน
3.ผลการทดลองใช้รูปแบบรูปแบบบริหารจัดการนักเรียนพักนอนที่มีความหลากหลายกลุ่มชาติพันธุ์ของโรงเรียนสองแคววิทยาคม สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเชียงใหม่ พบว่า รูปแบบรูปแบบบริหารจัดการนักเรียนพักนอนที่มีความหลากหลายกลุ่มชาติพันธุ์ของโรงเรียนสองแคววิทยาคม มีประสิทธิภาพในระดับมากที่สุด (x̄ = 4.63) โดยสามารถดำเนินงานอย่างเป็นระบบ ครอบคลุม 10 ด้านสำคัญ ได้แก่ การรับเข้าและประเมินพื้นฐาน การจัดทำแผนรายบุคคล การจัดวิถีชีวิตที่ไวต่อวัฒนธรรม โภชนาการและสุขอนามัย ความปลอดภัย การเรียนรู้และภาษา สุขภาวะจิตสังคม ความร่วมมือครอบครัวและชุมชน ระบบสารสนเทศ และการปลูกฝังคุณธรรม ส่งผลให้ผู้เรียนมีพัฒนาการอย่างรอบด้าน ทั้งด้านผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนที่สูงกว่าเป้าหมายทุกกลุ่มสาระ ร้อยละ 100 ของผู้เรียนมีคุณลักษณะอันพึงประสงค์ในระดับดีขึ้นไป และร้อยละ 94.81 มีสมรรถนะสำคัญในระดับดีขึ้นไป อีกทั้งครูมีสมรรถนะในการดูแลนักเรียนในระดับมากที่สุด และเกิดผลลัพธ์เชิงบวกต่อสถานศึกษาและชุมชนอย่างเป็นรูปธรรม
4.ผลการประเมินรูปแบบรูปแบบบริหารจัดการนักเรียนพักนอนที่มีความหลากหลายกลุ่มชาติพันธุ์ของโรงเรียนสองแคววิทยาคม สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเชียงใหม่ พบว่า ความเป็นประโยชน์และความพึงพอใจของรูปแบบอยู่ในระดับมากที่สุด (x̄ = 4.67) สะท้อนถึงความเหมาะสมและความเป็นไปได้ในการนำไปใช้ในบริบทสถานศึกษาพหุวัฒนธรรม
โดยสรุป รูปแบบบริหารจัดการนักเรียนพักนอนที่มีความหลากหลายกลุ่มชาติพันธุ์ของโรงเรียนสองแคววิทยาคม สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเชียงใหม่ที่พัฒนาขึ้น เป็นรูปแบบเชิงระบบที่มีประสิทธิภาพ สามารถนำไปใช้ได้จริง และส่งผลต่อการพัฒนาคุณภาพผู้เรียน ครู สถานศึกษา และชุมชนอย่างรอบด้าน อันนำไปสู่การยกระดับคุณภาพการศึกษาและการอยู่ร่วมกันอย่างสันติในสังคมพหุวัฒนธรรม