ครูบ้านนอก

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์หลักเพื่อ 1) พัฒนาสมรรถนะการจัดการเรียนรู้ของครูวิทยาศาสตร์ที่ส่งเสริมความสามารถด้านการสร้างสรรค์นวัตกรรมของนักเรียนผ่านกระบวนการ PLC ด้วยหลักการระเบิดจากข้างใน และ 2) ศึกษาความสามารถด้านการสร้างสรรค์นวัตกรรมของนักเรียนหลังได้รับการจัดการเรียนรู้จากครูที่ผ่านกระบวนการพัฒนาสมรรถนะ กลุ่มเป้าหมาย ในการวิจัยครั้งนี้ ประกอบด้วย ครูแกนนำผู้สอนรายวิชาวิทยาศาสตร์ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1-3 จำนวน 6 คน, ครูร่วมพัฒนาจำนวน 21 คน, นักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1-3 จำนวน 6 ห้องเรียน และผู้บริหารสถานศึกษา จำนวน 5 คน จากโรงเรียนคึมใหญ่พิทยาและโรงเรียนพังเคนพิทยาระเบียบวิธีวิจัยใช้การวิจัยเชิงปฏิบัติการ (Action Research) จำนวน 3 วงรอบ ซึ่งประกอบด้วยขั้นตอนการวางแผน (Planning) การปฏิบัติการ (Action) การสังเกตการณ์ (Observation) และการสะท้อนผล (Reflection) เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล ได้แก่ แบบบันทึกกิจกรรม PLC, แบบบันทึกการสังเกตชั้นเรียน, แบบทดสอบความรู้ความเข้าใจ, แบบประเมินแผนการจัดการเรียนรู้ และแบบประเมินความสามารถในการสร้างสรรค์นวัตกรรม โดยใช้สถิติในการวิเคราะห์ข้อมูลประกอบด้วย ค่าดัชนีความสอดคล้อง (IOC), ค่าความเชื่อมั่น, ค่าเฉลี่ย (Mean), ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน (S.D.) และการวิเคราะห์เนื้อหา (Content Analysis)

ผลการวิจัยพบว่า กระบวนการขับเคลื่อนชุมชนการเรียนรู้ทางวิชาชีพด้วยหลักการทรงงานระเบิดจากข้างในที่สังเคราะห์ขึ้น หรือ "SPARK Model" ประกอบด้วยกระบวนการ 5 ขั้นตอน ได้แก่ (1) S - Set Vision & Awareness การตระหนักรู้และกำหนดวิสัยทัศน์ร่วม (2) P - Plan & Design การแลกเปลี่ยนเรียนรู้และวางแผนออกแบบ (3) A - Action & Coaching การปฏิบัติการสอนและการโค้ชแบบกัลยาณมิตร (4) R - Reflection & Refine การสะท้อนคิดเชิงลึกและปรับปรุงพัฒนา และ (5) K - Knowledge Sharing การถอดบทเรียนและแบ่งปันความรู้ ซึ่งผลการตรวจสอบคุณภาพของกระบวนการ SPARK Model พบว่าในภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุดผลการพัฒนาสมรรถนะของครูผู้สอนรายวิชาวิทยาศาสตร์ พบว่า ครูแกนนำมีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับการจัดการเรียนรู้ที่ส่งเสริมการสร้างสรรค์นวัตกรรมเพิ่มขึ้นอย่างเด่นชัด โดยมีคะแนนเฉลี่ยก่อนเข้าร่วมกระบวนการ PLC ที่ 10.00 และหลังเข้าร่วมเพิ่มขึ้นเป็น 14.17 ในส่วนของสมรรถนะการจัดการเรียนรู้จากการประเมินพัฒนาการตามวงรอบปฏิบัติการทั้ง 3 วงรอบ พบว่าครูมีพัฒนาการสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยภาพรวมเฉลี่ยอยู่ในระดับคุณภาพ "มากที่สุด" (M = 3.42, S.D. = 0.30) เมื่อพิจารณารายด้านพบว่า ความสามารถในการออกแบบการจัดการเรียนรู้มีคะแนนเฉลี่ยสูงสุด (M = 3.49, S.D. = 0.24) รองลงมาคือความสามารถในการจัดการเรียนรู้ (M = 3.36, S.D. = 0.34) ซึ่งอยู่ในระดับคุณภาพมากที่สุดเช่นเดียวกันสะท้อนให้เห็นว่ากระบวนการวิจัยเชิงปฏิบัติการร่วมกับการโค้ชช่วยให้ครูเชื่อมโยงทฤษฎีสู่การปรับปรุงแผนการสอนและนำไปปฏิบัติในชั้นเรียนได้อย่างมีประสิทธิภาพ ผลการประเมินความสามารถด้านการสร้างสรรค์นวัตกรรมของนักเรียน ภายหลังได้รับการจัดการเรียนรู้เชิงรุกจากครูแกนนำ พบว่าในภาพรวมนักเรียนมีความสามารถด้านการสร้างสรรค์นวัตกรรมอยู่ในระดับคุณภาพ "มาก" (M = 2.67, S.D. = 0.19) เมื่อพิจารณารายองค์ประกอบ พบว่านักเรียนมีความสามารถอยู่ในระดับมากทุกด้าน โดยมีความโดดเด่นในด้านความสามารถในการพัฒนาเป็นอันดับแรก (M = 2.71, S.D. = 0.21) รองลงมาคือความสามารถด้านการออกแบบ (M = 2.65, S.D. = 0.29) และความสามารถในการนำเสนอ (M = 2.63, S.D. = 0.36) ตามลำดับ

คำสำคัญ: ชุมชนการเรียนรู้ทางวิชาชีพ สมรรถนะการจัดการเรียนรู้ ความสามารถด้านการสร้างสรรค์นวัตกรรม

เว็บน่าสนใจ