ครูบ้านนอก

รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 ซึ่งเป็นกฎหมายสูงสุดในการปกครองประเทศ ได้กำหนดแนวทางในการพัฒนาคนไทยให้เป็นพลเมืองที่มีคุณภาพ โดยมุ่งเน้นให้การศึกษามีบทบาทสำคัญในการพัฒนาผู้เรียนทั้งด้านความรู้ ความสามารถ และคุณธรรมจริยธรรม โดยได้ระบุสาระสำคัญว่า “การศึกษาทั้งปวงต้องมุ่งพัฒนานักเรียนให้เป็นคนดี มีวินัย ภูมิใจในชาติ มีความสามารถเชี่ยวชาญ ตามความถนัดของตน และมีความรับผิดชอบต่อครอบครัว ชุมชน สังคม และประเทศชาติ” (สำนักงานเลขาธิการวุฒิสภา, 2560 : 97)

การจัดการศึกษาในปัจจุบันจึงจำเป็นต้องพัฒนาผู้เรียนให้มีความสมดุลทั้งด้านร่างกาย จิตใจ สติปัญญา และคุณธรรมจริยธรรม เพื่อให้สามารถดำรงชีวิตอยู่ร่วมกับผู้อื่นในสังคมที่มีการเปลี่ยนแปลง อย่างรวดเร็วได้อย่างมีความสุข ซึ่งสอดคล้องกับหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 ที่มุ่งพัฒนาผู้เรียนให้เป็น “คนดี มีปัญญา และมีความสุข” โดยเน้นการปลูกฝังคุณธรรม จริยธรรม ค่านิยมที่พึงประสงค์ และทักษะชีวิตที่จำเป็นในศตวรรษที่ 21 ควบคู่กับการพัฒนาความรู้และความสามารถของผู้เรียน (กรมวิชาการ, 2551 : 3)

นอกจากนี้ การดำเนินงานโรงเรียนคุณธรรม สพฐ. ยังเป็นกลไกสำคัญในการขับเคลื่อนการพัฒนาผู้เรียนให้มีคุณธรรมจริยธรรมและคุณลักษณะอันพึงประสงค์ ตามพระราชปณิธานในการ “สร้างคนดีให้บ้านเมือง” ซึ่งเป็นแนวทางสำคัญในการพัฒนาเยาวชนไทยให้เติบโตเป็นพลเมืองที่มีคุณภาพของประเทศ

อย่างไรก็ตาม จากการจัดการเรียนการสอนและการดูแลนักเรียนในบริบทของโรงเรียน พบว่าในชีวิตประจำวันของนักเรียนมีการบริโภคน้ำดื่มบรรจุขวดจำนวนมาก ส่งผลให้เกิดขยะพลาสติกประเภทฝาขวดน้ำจำนวนมากภายในโรงเรียน แม้ว่าจะมีการรณรงค์เรื่องการคัดแยกขยะ แต่ยังพบว่านักเรียนส่วนหนึ่งยังขาดความตระหนักและจิตสำนึกในการจัดการขยะและการใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่า ส่งผลให้ขยะพลาสติกบางส่วนถูกทิ้งอย่างไม่เหมาะสม อีกทั้งนักเรียนยังขาดโอกาสในการเรียนรู้ผ่านการลงมือปฏิบัติจริงเกี่ยวกับการนำวัสดุเหลือใช้มาสร้างสรรค์ให้เกิดประโยชน์

จากสภาพปัญหาดังกล่าว ผู้จัดทำในฐานะครูผู้สอนระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 โรงเรียนวัดหัวเขาสมอคร้า จึงเล็งเห็นความสำคัญของการจัดการเรียนรู้ที่สามารถเชื่อมโยงระหว่างการปลูกฝังคุณธรรมจริยธรรม การสร้างจิตสำนึกด้านการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม และการพัฒนาทักษะการคิดสร้างสรรค์ของผู้เรียน โดยมุ่งเน้นให้ผู้เรียนได้เรียนรู้ผ่านการลงมือปฏิบัติจริง และการมีส่วนร่วมในกิจกรรมที่สร้างสรรค์

ด้วยเหตุนี้ จึงได้พัฒนานวัตกรรม “CAP TO KEY : ฝาขวดสร้างค่า พัฒนาคนดี ด้วย SPARK - D Model” ซึ่งเป็นรูปแบบการจัดการเรียนรู้ที่นำฝาขวดน้ำพลาสติกที่เหลือใช้มาสร้างสรรค์เป็นพวงกุญแจ ผ่านกระบวนการเรียนรู้ตามขั้นตอนของ SPARK-D Model ที่มุ่งเน้นการจุดประกายความตระหนัก การมีส่วนร่วมของผู้เรียน การประยุกต์ใช้ความคิดสร้างสรรค์ การปลูกฝังความรับผิดชอบ การแลกเปลี่ยนเรียนรู้ และการพัฒนาผู้เรียนอย่างรอบด้าน

การดำเนินงานนวัตกรรมดังกล่าวไม่เพียงแต่ช่วยลดปริมาณขยะพลาสติกภายในโรงเรียนเท่านั้น แต่ยังเป็นกระบวนการเรียนรู้ที่ช่วยปลูกฝังจิตสำนึกด้านสิ่งแวดล้อม ส่งเสริมคุณธรรมจริยธรรม และพัฒนาทักษะชีวิตของผู้เรียน อันจะนำไปสู่การพัฒนาผู้เรียนให้เป็น “คนดี มีความรู้ และมีความรับผิดชอบต่อสังคม มีจิตสาธารณะ” ซึ่งสอดคล้องกับเป้าหมายของการจัดการศึกษาและแนวทางของโรงเรียนคุณธรรม สพฐ.

เว็บน่าสนใจ