ครูบ้านนอก

บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอแนวทางและผลการดำเนินงานการขับเคลื่อนโครงการเสริมสร้างโอกาสด้านการศึกษา เพิ่มทักษะด้านอาชีพและการมีงา นทำ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงใหม่ เขต 5 โดยใช้กระบวนการ V-CARE S Process เป็นกลไกหลักในการดำเนินงาน ผลการดำเนินงานพบว่าสามารถส่งเสริมให้นักเรียนในพื้นที่ห่างไกลและกลุ่มเสี่ยงได้รับโอกาสทางการศึกษา พัฒนาทักษะอาชีพ และสร้างรายได้ระหว่างเรียนอย่างเป็นรูปธรรม โดยมีโรงเรียนในสังกัดร้อยละ 90 เข้าร่วมกิจกรรม และนักเรียนร้อยละ 90 ได้รับการพัฒนาทักษะอาชีพตามความถนัด

1. บทนำ
พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 และที่แก้ไขเพิ่มเติม มุ่งเน้นการจัดการศึกษาเพื่อพัฒนาคนไทยให้เป็นมนุษย์ที่สมบูรณ์ ทั้งด้านความรู้ ทักษะ และการมีวินัย อย่างไรก็ตามบริบทของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงใหม่ เขต 5 ซึ่งรับผิดชอบพื้นที่อำเภอฮอด อำเภอดอยเต่า และอำเภออมก๋อย พบว่ามีนักเรียนจำนวนหนึ่งที่เป็นกลุ่มเสี่ยงออกกลางคันเนื่องจากฐานะยากจน และจำเป็นต้องเข้าสู่ตลาดแรงงานโดยขาดทักษะอาชีพที่เพียงพอเพื่อตอบสนองต่อยุทธศาสตร์ชาติ (พ.ศ. 2561-2580) ด้านการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ และนโยบาย "เรียนดี มีคุณธรรม"
ของกระทรวงศึกษาธิการ จึงได้มีการริเริ่มโครงการเสริมสร้างโอกาสด้านการศึกษาเพื่อเพิ่มทักษะอาชีพ โดยมุ่งหวังให้นักเรียนสามารถสร้างราย ได้ (Learn to Earn) และมีแนวทางในการประกอบอาชีพหรือศึกษาต่อในอนาคต

2. กระบวนการ V-CARE S Process
กลไกการขับเคลื่อน การดำเนินงานขับเคลื่อนโครงการนี้ใช้กระบวนการ V-CARE S Process ประกอบด้วย 6 ขั้นตอนสำคัญ ดังนี้

V (Vision): การกำหนดวิสัยทัศน์ที่ชัดเจน สื่อสารนโยบายสู่สถานศึกษาเพื่อสร้างเป้าหมายร่วมกันในการพัฒนาทักษะอาชีพ
C (Contribution): การขับเคลื่อนงานผ่านภาคีเครือข่ายและการมีส่วนร่วมของคณะกรรมการระดับเขตพื้นที่
A (Active): การดำเนินงานเชิงรุกผ่านกิจกรรมหลัก เช่น กิจกรรม "Kid D มีสุข" เพื่อเปิดพื้นที่ตลาดนัดอาชีพให้นักเรียน และการประสานแหล่งทุน/ปัจจัยการผลิตจากภายนอก
R (Resolution): การวิเคราะห์ปัญหาและออกแบบแนวทางแก้ไข เพื่อช่วยเหลือนักเรียนให้เข้าสู่เส้นทางอาชีพตามความถนัด
E (Evaluation): การติดตามและประเมินผลการดำเนินงานร่วมกับผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง
S (Showcase): การเผยแพร่ผลงานที่เป็นแบบอย่างที่ดี (Best Practice) เพื่อการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ระหว่างสถานศึกษา

3. ผลการดำเนินงานเชิงประจักษ์
จากการขับเคลื่อนโครงการเสริมสร้างโอกาสด้านการศึกษา เพิ่มทักษะด้านอ าชีพและการมีงาน ทำ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงใหม่ เขต 5 โดยใช้กระบวนการ V-CARE S Process ในปีการศึกษา 2567-2568 เกิดผลลัพธ์ที่สำคัญดังนี้

• การสร้างเครือข่ายความร่วมมือ: มีการประสานงานกับศูนย์การศึกษาการพัฒนาห้วยฮ่องไคร้ฯ เพื่อสนับสนุนปัจจัยการเกษตรแก่โรงเรียนในพื้นที่ห่างไกล และการทำ MOU กับมูลนิธิ ซี.ซี.เอฟ. เพื่อสนับสนุนงบประมาณพัฒนาทักษะอ าชีพ

• การเพิ่มโอกาสและรายได้: นักเรียนได้รับการส่งเสริมให้มี รายได้ ผ่านโครงการ "ทุนแลกงาน" ในช่วงปิดภาคเรียน และการจำหน่ายผลิตภัณฑ์นักเรียนในกิจกรรม Soft Power ของชุมชน

• ความสำเร็จเชิงปริมาณและคุณภาพ: โรงเรียนในสังกัดร้อยละ 90 มีการดำเนินกิจกรรมเสริมสร้างทักษะอาชี พอย่างต่อเนื่อง ส่งผลให้ผู้เรียนมีสมรรถนะที่จำเป็นต่อการทำงาน มีความรับผิดชอบ และสามารถพึ่งพาตนเองได้

4. บทสรุป การขับเคลื่อนโครงการเสริมสร้างโอกาสด้านการศึกษา เพิ่มทักษะด้านอาชีพและการมีงา นทำ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงใหม่ เขต 5 โดยใช้กระบวนการ V-CARE S Process ไม่เพียงแต่เป็นการเพิ่มโอกาสทางการศึกษา แต่ยังเป็นเครื่องมือสำคัญในการสร้างความมั่นคงในชีวิตให้กับผู้เรียนในพื้นที่ห่างไกล ช่วยให้การจัดการศึกษาสอดคล้องกับความต้องการของตลาดแรงงานและยุทธศาสตร์การพัฒนาประเทศอย่างแท้จริง.

เว็บน่าสนใจ