ชื่อวิจัย การพัฒนารูปแบบการบริหารสถานศึกษาแบบมีส่วนร่วม เพื่อส่งเสริมคุณธรรมผู้เรียนโรงเรียนบ้านโลทู โดยใช้ LT4G-5P Model
ผู้วิจัย นายสครินทร์ ดาฮามิ
หน่วยงาน โรงเรียนบ้านโลทู
ปีที่ทำวิจัย 2565-2567
บทคัดย่อ
การวิจัยเรื่อง การพัฒนารูปแบบการบริหารสถานศึกษาแบบมีส่วนร่วม เพื่อส่งเสริมคุณธรรมผู้เรียนโรงเรียนบ้านโลทู โดยใช้ LT4G-5P Model ในครั้งนี้ ผู้วิจัยได้ดำเนินการตามกระบวนการวิจัยและพัฒนา R&D (Research and Development) โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสมผสาน (Mixed Methods Research) มีการดำเนินการ 2 วงรอบ คือ วงรอบที่ 1 (R1D1) และวงรอบที่ 2 (R2D2) โดยมีวัตถุประสงค์ 1) ศึกษาสภาพปัจจุบัน และความต้องการจำเป็นในการพัฒนาคุณภาพการศึกษา
โรงเรียนบ้านโลทู 2) สร้างและพัฒนารูปแบบการบริหารสถานศึกษาแบบมีส่วนร่วม เพื่อส่งเสริมคุณธรรมผู้เรียนโรงเรียนบ้านโลทู โดยใช้ LT4G-5P Model 3) ศึกษาผลการทดลองใช้รูปแบบการบริหารสถานศึกษาแบบมีส่วนร่วม เพื่อส่งเสริมคุณธรรมผู้เรียนโรงเรียนบ้านโลทู โดยใช้ LT4G-5P Model และ 4) ประเมินผลการใช้รูปแบบการบริหารสถานศึกษาแบบมีส่วนร่วม เพื่อส่งเสริมคุณธรรมผู้เรียนโรงเรียนบ้านโลทู โดยใช้ LT4G-5P Model โดยดำเนินการศึกษากับกลุ่มประชากร คือ ผู้บริหาร จำนวน 1 คน คณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน จำนวน 7 คน ครูและบุคลากรทางการศึกษา จำนวน 28 คน นักเรียน จำนวน 284 คน ผู้ปกครอง จำนวน 284 คน รวมทั้งสิ้น 604 คน กลุ่มตัวอย่าง คือ นักเรียนจำนวน 168 คน และผู้ปกครอง จำนวน 168 คน รวมทั้งสิ้น จำนวน 336 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่
1) แบบสอบถามความคิดเห็นสภาพจริงที่เป็นอยู่และสภาพที่ควรจะเป็นของการบริหารเพื่อพัฒนาคุณภาพการศึกษาของโรงเรียนบ้านโลทู2) แบบประเมินความเหมาะสมและความเป็นไปได้ ร่างรูปแบบการบริหารสถานศึกษาแบบมีส่วนร่วม เพื่อส่งเสริมคุณธรรมผู้เรียนโรงเรียนบ้านโลทู โดยใช้ LT4G-5P Model 3) แบบวิพากษ์รูปแบบการบริหารสถานศึกษาแบบมีส่วนร่วม เพื่อส่งเสริมคุณธรรมผู้เรียนโรงเรียนบ้านโลทู โดยใช้ LT4G-5P Model 4) แบบประเมินความเหมาะสมของคู่มือการใช้รูปแบบการบริหารสถานศึกษาแบบมีส่วนร่วม เพื่อส่งเสริมคุณธรรมผู้เรียนโรงเรียนบ้านโลทู โดยใช้ LT4G-5P Model 5) แบบประเมินเพื่อติดตามความก้าวหน้าการดำเนินงานตามรูปแบบการบริหารสถานศึกษาแบบมีส่วนร่วม เพื่อส่งเสริมคุณธรรมผู้เรียนโรงเรียนบ้านโลทู โดยใช้ LT4G-5P Model 6) แบบประเมินประโยชน์ของรูปแบบการบริหารสถานศึกษาแบบมีส่วนร่วม เพื่อส่งเสริมคุณธรรมผู้เรียนโรงเรียนบ้านโลทู โดยใช้ LT4G-5P Model (สำหรับผู้บริหาร คณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน ครูและบุคลากร) 7) แบบประเมินประโยชน์ของรูปแบบการบริหารสถานศึกษาแบบมีส่วนร่วม เพื่อส่งเสริมคุณธรรมผู้เรียนโรงเรียนบ้านโลทู โดยใช้ LT4G-5P Model (สำหรับนักเรียน ผู้ปกครอง) 8) แบบประเมินความพึงพอใจต่อการดำเนินงานตามรูปแบบการบริหารสถานศึกษาแบบมีส่วนร่วม เพื่อส่งเสริมคุณธรรมผู้เรียน
โรงเรียนบ้านโลทู โดยใช้ LT4G-5P Model 9) แบบประเมินคุณธรรมผู้เรียนโรงเรียนบ้านโลทู 10) แบบประเมินความพึงพอใจของชุมชนต่อการบริหารโดยใช้รูปแบบการบริหารสถานศึกษาแบบมีส่วนร่วม เพื่อส่งเสริมคุณธรรมผู้เรียนโรงเรียนบ้านโลทู โดยใช้ LT4G-5P Model และ 11) แบบประเมินความเป็นไปได้ต่อการนำรูปแบบการบริหาสถานศึกษาแบบมีส่วนร่วม เพื่อส่งเสริมคุณธรรมผู้เรียนโรงเรียนบ้านโลทู โดยใช้ LT4G-5P Model ไปใช้ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์เนื้อหา (Content Analysis) ผลการวิจัย ดังนี้
1. ผลการศึกษาสภาพปัจจุบันและความต้องการจำเป็นในการบริหารเพื่อพัฒนาคุณภาพการศึกษาโรงเรียนบ้านโลทู จากการศึกษาเอกสารและงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง การวิเคราะห์ความต้องการจำเป็นและประชุมผู้เกี่ยวข้อง พบว่า ความต้องการจำเป็นที่โรงเรียนบ้านโลทู ทั้ง 7 องค์ประกอบ มีลำดับความต้องการจำเป็น 7 ลำดับ
ดังนี้ 1) ด้านการบริหารจัดการความสัมพันธ์ที่ดี 2) ด้านหลักปฏิบัติ 5 ประการทางศาสนาอิสลาม 3) ด้านการจัดองค์กรที่ดี 4) ด้านการจัดการสิ่งแวดล้อมที่ดี
5) ด้านการบริหารจัดการทีม 6) ด้านการจัดการคุณธรรมที่ดี 7) ด้านการจัดการเรียนรู้
2. ผลการพัฒนารูปแบบการบริหารสถานศึกษาได้รูปแบบการบริหารเชิงระบบ INPUT PROCESS OUTPUT และวงจร PDCA ร่วมกับ 7 องค์ประกอบ ตั้งชื่อตามอักษรตัวหน้าของแต่ละองค์ประกอบและตามด้วย Model เป็น LT4G-5P Model เพื่อส่งเสริมคุณธรรมผู้เรียนโรงเรียนบ้านโลทู โดยมีส่วนที่ 1 วงจร PDCA ประกอบด้วย 1) Plan (การวางแผน) 2) Do (การดำเนินการ) 3) Check (การตรวจสอบ) 4) Act (การปรับปรุง) ส่วนที่ 2 องค์ประกอบ LT4G ประกอบด้วย 1) L : Learning management การจัดการเรียนรู้ 2) T : Team management การบริหารจัดการทีม 3) G1 : Good corporate governance การจัดองค์กรที่ดี 4) G2 : Good ethical management การจัดการคุณธรรมที่ดี 5) G3 : Good environmental management การจัดการสิ่งแวดล้อมที่ดี 6) G4 : Good relationship management
การบริหารจัดการความสัมพันธ์ที่ดี ส่วนที่ 3 องค์ประกอบ 5P หลักปฏิบัติ 5 ประการศาสนาอิสลาม (Pillars of Islam : 5P) ประกอบด้วย P1 : การปฏิญาณตน P2 : การละหมาด P3 : การจ่ายซะกาต P4 : การถือศีลอด P5 : การประกอบพิฮัจญ์ ผลการประเมินความเหมาะสม และความเป็นไปได้ของ (ร่าง) รูปแบบการบริหารสถานศึกษาแบบมีส่วนร่วม เพื่อส่งเสริมคุณธรรมผู้เรียนโรงเรียนบ้านโลทู โดยใช้ LT4G-5P Model โดยภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด (ค่าเฉลี่ย = 4.69, ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน = 0.40)
3. ผลการทดลองใช้รูปแบบการบริหารสถานศึกษาแบบมีส่วนร่วม เพื่อส่งเสริมคุณธรรมผู้เรียนโรงเรียนบ้านโลทู โดยใช้ LT4G-5P Model โดยผลการประเมินคู่มือในภาพรวมมีความเหมาะสมในระดับมากที่สุด (ค่าเฉลี่ย = 4.76, ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน = 0.27)
4. ผลการประเมินรูปแบบการบริหารสถานศึกษาแบบมีส่วนร่วม เพื่อส่งเสริมคุณธรรมผู้เรียนโรงเรียนบ้านโลทู โดยใช้ LT4G - 5P Model สรุปได้ดังนี้
4.1 กลุ่มผู้บริหารคณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน กลุ่มครูและบุคลากร มีความเห็นว่าการใช้รูปแบบการบริหารสถานศึกษาแบบมีส่วนร่วม เพื่อส่งเสริมคุณธรรมผู้เรียนโรงเรียนบ้านโลทู โดยใช้ LT4G - 5P Model ในภาพรวมมีประโยชน์อยู่ในระดับมากที่สุด (ค่าเฉลี่ย = 4.59, ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน = 0.48) กลุ่มนักเรียน และผู้ปกครอง มีความคิดเห็นว่าการดำเนินงานตามรูปแบบการบริหารสถานศึกษาแบบมีส่วนร่วม เพื่อส่งเสริมคุณธรรมผู้เรียนโรงเรียนบ้านโลทู โดยใช้ LT4G - 5P Model ในภาพรวมมีประโยชน์อยู่ในระดับมากที่สุด (ค่าเฉลี่ย = 4.62, ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน = 0.37)
4.2 ผู้บริหารสถานศึกษาและคณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน ครูและบุคลากรทางการศึกษา มีความพึงพอใจในการดำเนินงานตามรูปแบบการบริหารสถานศึกษาแบบมีส่วนร่วม เพื่อส่งเสริมคุณธรรมผู้เรียนโรงเรียนบ้านโลทู โดยใช้ LT4G - 5P Model ในภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด (ค่าเฉลี่ย = 4.59, ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน= 0.29) เมื่อพิจารณาแต่ละช่วงของการดำเนินงาน พบว่า ความพึงพอใจช่วงปฏิบัติงานแต่ละองค์ประกอบ และช่วงการพัฒนาปรับปรุงในแต่ละองค์ประกอบ มีค่าเฉลี่ยสูงที่สุด (ค่าเฉลี่ย = 4.63, ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน= 0.33,0.26 ตามลำดับ) ความพึงพอใจอยู่ในระดับมากที่สุด รองลงมา ช่วงการติดตามประเมินผลในแต่ละองค์ประกอบ ช่วงการปรับปรุงแต่ละองค์ประกอบ ที่สุด (ค่าเฉลี่ย = 4.57, ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน= 0.34) ความพึงพอใจอยู่ในระดับมากที่สุด และช่วงการวางแผนในแต่ละองค์ประกอบ มีค่าเฉลี่ยน้อยที่สุด (ค่าเฉลี่ย = 4.53, ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน= 0.39) ความพึงพอใจอยู่ในระดับมากที่สุด
4.3 ผลการใช้รูปแบบการบริหารสถานศึกษาแบบมีส่วนร่วม เพื่อส่งเสริมคุณธรรมผู้เรียนโรงเรียนบ้านโลทู โดยใช้ LT4G - 5P Model สรุปได้ ดังนี้
4.3.1 คุณภาพการศึกษาของผู้เรียน ระดับประถมศึกษาปีที่ 1-6 ด้านคุณลักษณะที่พึงประสงค์อยู่ในเกณฑ์ดีทุกปีการศึกษา ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนระดับ 3 ขึ้นไป มีค่าพัฒนาเพิ่มขึ้นทุกปี ระดับมัธยมศึกษาปีที่ 1-6 ภาคเรียนที่ 1 ด้านคุณลักษณะที่พึงประสงค์อยู่ในเกณฑ์ดีทุกปีการศึกษา ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนระดับ 3 ขึ้นไป มีค่าพัฒนาเพิ่มขึ้นทุกปี ส่วนภาคเรียนที่ 2 ด้านคุณลักษณะที่พึงประสงค์อยู่ในเกณฑ์ดีทุกปีการศึกษา ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนระดับ 3 ขึ้นไป ยังต้องพัฒนา ด้านคุณภาพความสามารถด้านการอ่านของผู้เรียน (RT) ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 ผลการประเมินทดสอบความสามารถพื้นฐานของผู้เรียนระดับชาติ (NT) ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 ส่วนผลการทดสอบทางการศึกษาระดับชาติขั้นพื้นฐาน (O-NET) ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 ยังต้องพัฒนา แต่ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 มีแนวโน้มดีขึ้นตามลำดับ ส่วนผลการทดสอบทางการศึกษาระดับชาติด้านอิสลามศึกษา (I-NET) ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 มีแนวโน้มดีขึ้นตามลำดับ
4.3.2 คุณธรรมผู้เรียน นักเรียนโรงเรียนบ้านโลทู จำนวน 229 คน คิดเป็นร้อยละ 99.6 มีคุณธรรมในภาพรวม 8 ด้าน อยู่ในระดับมาก และมีนักเรียน เพียง 1 คน คิดเป็นร้อยละ 0.4 มีคุณธรรมในภาพรวม 8 ด้าน อยู่ในระดับปานกลาง
4.3.3 คุณภาพการศึกษาด้านสถานศึกษา โรงเรียนบ้านโลทูโดดเด่นในการพัฒนาคุณภาพการศึกษาอย่างยั่งยืน โดยนำ LT4G5P Model มาใช้เป็นรูปแบบในการบริหารจัดการสถานศึกษาอย่างเป็นระบบและมีส่วนร่วมจากทุกภาคส่วน โดยกำหนดทิศทางการพัฒนาบนพื้นฐานของนโยบายทางการศึกษา หลักสูตรสถานศึกษา และการบริหารทรัพยากรตามหลัก 4M ได้แก่ คน (Man) งบประมาณ (Money) วัสดุอุปกรณ์ (Material) และการบริหารจัดการ (Management) เพื่อให้การดำเนินงานมีประสิทธิภาพและสอดคล้องกับบริบทของสถานศึกษา พัฒนาและส่งเสริม ปลูกฝังคุณธรรมจริยธรรมผู้เรียนเกิดความน่าเชื่อถือจากหน่วยงาน ทั้งภาครัฐ เอกชน เป็นที่ยอมรับของชุมชน
4.3.4 คุณภาพการศึกษาด้านชุมชน ชุมชนมีความพึงพอใจในการดำเนินงานตามรูปแบบการบริหารสถานศึกษาแบบมีส่วนร่วม เพื่อส่งเสริมคุณธรรมผู้เรียนโรงเรียนบ้านโลทู โดยใช้ LT4G - 5P Model ในภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด (ค่าเฉลี่ย = 4.57, ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน= 0.39) สืบเนื่องจากโรงเรียน
มีการประสานงานกับชุมชนอย่างต่อเนื่อง
4.3.5 ผลการประเมินความคิดเห็นความเป็นไปได้ต่อการนำรูปแบบการบริหารสถานศึกษาแบบมีส่วนร่วม เพื่อส่งเสริมคุณธรรมผู้เรียนโรงเรียนบ้านโลทู โดยใช้ LT4G - 5P Model ไปใช้ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาปัตตานี เขต 3 ในภาพรวม มีความเห็นว่ามีความเป็นไปได้อยู่ในระดับมากที่สุด (ค่าเฉลี่ย = 4.88, ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน= 0.13) ซึ่งเป็นผลลัพธ์ (Outcome) ในบริบทของโรงเรียนในเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาปัตตานี เขต 3 แสดงถึงการยอมรับในระดับนโยบายและความเข้มแข็งเชิงโครงสร้างของรูปแบบการบริหารที่สามารถขยายผลสู่การพัฒนาทั้งระบบ