ชื่อเรื่อง การพัฒนาสมรรถนะครูในการจัดการเรียนรู้เพื่อเสริมสร้างคุณลักษณะการอยู่อย่างพอเพียงของนักเรียนโรงเรียนเทศบาลกุดน้ำใส โดยใช้กระบวนการวิจัยเชิง
ปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม
ชื่อผู้วิจัย มะนิตดา แดงหยง
ปีที่วิจัย 2567
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ ดังนี้ 1) เพื่อศึกษาสภาพปัจจุบันและสภาพพึงประสงค์ของสมรรถนะครูในการจัดการเรียนรู้เพื่อเสริมสร้างคุณลักษณะการอยู่อย่างพอเพียงของนักเรียนโรงเรียนเทศบาลกุดน้ำใส 2) เพื่อพัฒนาสมรรถนะครูในการจัดการเรียนรู้เพื่อเสริมสร้างคุณลักษณะการอยู่อย่างพอเพียงของนักเรียนโรงเรียนเทศบาลกุดน้ำใส โดยใช้กระบวนการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม 3) เพื่อศึกษาผลการพัฒนาสมรรถนะครูในการจัดการเรียนรู้เพื่อเสริมสร้างคุณลักษณะการอยู่อย่างพอเพียงของนักเรียนโรงเรียนเทศบาลกุดน้ำใส โดยใช้กระบวนการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม และ 4) เพื่อประเมินผลการพัฒนาสมรรถนะครูในการจัดการเรียนรู้เพื่อเสริมสร้างคุณลักษณะการอยู่อย่างพอเพียงของนักเรียนโรงเรียนเทศบาลกุดน้ำใส โดยใช้กระบวนการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม ในการศึกษาครั้งนี้ใช้กระบวนการวิจัย 2 วงรอบ โดยดำเนินการทั้งหมด 4 ระยะ โดยมีกลุ่มเป้าหมาย ได้แก่ ระยะที่ 1 ประกอบด้วย ผู้บริหาร จำนวน 1 คน ครูผู้สอน จำนวน 23 คน รวมทั้งหมดจำนวน 24 คน ระยะที่ 2 ประกอบด้วย ผู้ร่วมวิจัย จำนวน 61 คน ประกอบด้วย ผู้บริหารและครู จำนวน 24 คน คณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน จำนวน 7 คน ตัวแทนผู้ปกครอง จำนวน 30 คน กลุ่มผู้ให้ข้อมูล จำนวน 70 คน ประกอบด้วย ผู้นำชุมชน จำนวน 10 คน และนักเรียนกลุ่มเป้าหมายที่ร่วมกิจกรรมการเรียนรู้ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงของ จำนวน 60 คน ระยะที่ 3 ประกอบด้วย ผู้ร่วมวิจัย จำนวน 90 คน ประกอบด้วย ครู จำนวน 23 คน คณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน จำนวน 7 คน ตัวแทนผู้ปกครอง จำนวน 60 คน กลุ่มผู้ให้ข้อมูล จำนวน 147 คน ประกอบด้วย ผู้นำชุมชน จำนวน 10 คน นักเรียนกลุ่มเป้าหมายที่ร่วมกิจกรรมการเรียนรู้ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง จำนวน 137 คน และระยะที่ 4 กลุ่มเป้าหมาย จำนวน 227 คน ประกอบด้วย 1) ครู จำนวน 23 คน 2) นักเรียน จำนวน 137 คน 3) คณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน จำนวน 7 คน (ยกเว้นผู้บริหารโรงเรียนและผู้แทนครูผู้สอน) 4) ผู้ปกครองของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 1-6 จำนวน 60 คน ได้มาโดยการเลือกแบบเจาะจง (Purposive Sampling) เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ 1) แบบประเมินสภาพปัจจุบันและสภาพพึงประสงค์ 2) เครื่องมือสำหรับครูที่ใช้ในการเสริมสร้างคุณลักษณะการอยู่อย่างพอเพียงของนักเรียนโรงเรียนเทศบาลกุดน้ำใส (ใช้โครงการทั้งหมด 8 โครงการ จาก 8 กลุ่มสาระการเรียนรู้) 3) แบบสัมภาษณ์ 4) แบบสังเกต และ 5) แบบสอบถามความพึงพอใจต่อการดำเนินต่อกิจกรรม
ผลการวิจัยพบว่า
1. ผลการศึกษาสภาพปัจจุบันและสภาพพึงประสงค์ของสมรรถนะครูในการจัดการเรียนรู้เพื่อเสริมสร้างคุณลักษณะการอยู่อย่างพอเพียงของนักเรียนโรงเรียนเทศบาลกุดน้ำใส สภาพปัจจุบัน โดยรวมอยู่ในระดับปานกลาง และสภาพที่พึงประสงค์ โดยรวมอยู่ในระดับมาก
2. ผลการพัฒนาสมรรถนะครูในการจัดการเรียนรู้เพื่อเสริมสร้างคุณลักษณะการอยู่อย่างพอเพียงของนักเรียนโรงเรียนเทศบาลกุดน้ำใส โดยใช้กระบวนการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม คือ การวางแผน (Planning) การปฏิบัติ (Action) การสังเกต (Observation) และการสะท้อนผล (Reflecting) ผู้วิจัยได้ร่วมกับกลุ่มผู้ร่วมวิจัย และกลุ่มผู้ให้ข้อมูล ได้ดำเนินการสรุปสะท้อนผลการวิจัยใน 2 วงรอบ สรุปผลการวิจัยดังนี้
ผลการวิเคราะห์ข้อมูลวงรอบที่ 1 ผลการพัฒนาสมรรถนะครูในการจัดการเรียนรู้ เพื่อเสริมสร้างคุณลักษณะการอยู่อย่างพอเพียงของนักเรียนโรงเรียนเทศบาลกุดน้ำใส โดยใช้กระบวนการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม กลุ่มผู้ร่วมวิจัย ได้สรุปผลการวิจัยดังนี้
1.1) การพัฒนาสมรรถนะครูในการจัดการเรียนรู้เพื่อเสริมสร้างคุณลักษณะการอยู่อย่างพอเพียงของนักเรียนโรงเรียนเทศบาลกุดน้ำใส โดยใช้กระบวนการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วมได้ดำเนินการให้ครูสามารถเขียนแผนการจัดการเรียนรู้และจัดการเรียนรู้เรียนรู้ เพื่อเสริมสร้างคุณลักษณะการอยู่อย่างพอเพียงของนักเรียนได้ ผู้วิจัยนำข้อมูล การวิเคราะห์ข้อมูล และสรุปผลข้อมูล เพื่อนำข้อมูลไปใช้ในการพัฒนาในระยะที่ 2 โดยได้วางแผนการจัดทำโครงการที่เกี่ยวกับปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง เพื่อสร้างการเรียนรู้ที่ยั่งยืน ทั้ง 8 กลุ่มสาระการเรียนรู้
1.2) ในขั้นการวางแผนการพัฒนากระบวนการจัดการเรียนรู้ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงในสถานศึกษาและชุมชน โดยผู้วิจัย กลุ่มผู้วิจัย และกลุ่มผู้ให้ข้อมูล ได้นำผลข้อมูลที่ได้จากการระดมความคิดมาวิเคราะห์เพื่อกำหนดเป็นแผนงาน โครงการ กิจกรรม ระยะเวลา พื้นที่นำร่อง และเครื่องมือในการเก็บรวบรวมข้อมูล สะท้อนผลการดำเนินกิจกรรมในแต่ละกิจกรรม สรุปโครงการและกิจกรรมที่ต้องดำเนินการในแต่ละกิจกรรมตามแผนการดำเนินงาน โดยผู้วิจัย กลุ่มผู้ร่วมวิจัย และกลุ่มผู้ให้ข้อมูล ได้ร่วมกันนำไปกำหนดแนวทางในการจัดกิจกรรมเสริมเพิ่มเติม โดยกระบวนการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม เพื่อดำเนินการพัฒนากระบวนการจัดการเรียนรู้ตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงในสถานศึกษาและชุมชน ในวงรอบที่ 2
ผลการดำเนินงานในวงรอบที่ 2 ในแต่ละกิจกรรมตามแผนการดำเนินงานในรอบที่ 2 ผู้วิจัย และกลุ่มผู้ร่วมวิจัยได้ดำเนินการสะท้อนผลการดำเนินงาน สรุปได้ดังนี้
2.1) กลุ่มผู้ร่วมวิจัย และกลุ่มผู้ให้ข้อมูลมีความรู้ ความเข้าใจในวิธีการปฏิบัติตนตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงเป็นอย่างดี
2.2) กลุ่มผู้ร่วมวิจัย และกลุ่มผู้ให้ข้อมูลนำความรู้ไปประยุกต์ใช้ในการแสวงหาความรู้ ในการพัฒนาพัฒนาตัวเอง ให้ดำรงชีวิตแบบพอเพียง สามารถสร้างอาชีพเสริมการทำเกษตรในครัวเรือนร่วมกับผู้ปกครองและการออมเงินในกองทุนของชุมชนได้ สามารถจัดทำข้อมูลตนเอง วิเคราะห์ข้อมูลจากเอกสารต่าง ๆ หรือข้อมูลที่ตนจดบันทึกไว้ และสามารถดำเนินชีวิตตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ตลอดจนประพฤติตนเป็นตัวอย่างในชุมชนของตน
3. ผลการศึกษาผลการพัฒนาสมรรถนะครูในการจัดการเรียนรู้เพื่อเสริมสร้างคุณลักษณะการอยู่อย่างพอเพียงของนักเรียนโรงเรียนเทศบาลกุดน้ำใส โดยใช้กระบวนการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม พบว่า มีการปฏิบัติตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง โดยภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด
4. ผลการประเมินประเมินผลการพัฒนาสมรรถนะครูในการจัดการเรียนรู้เพื่อเสริมสร้างคุณลักษณะการอยู่อย่างพอเพียงของนักเรียนโรงเรียนเทศบาลกุดน้ำใส โดยใช้กระบวนการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม พบว่า ผลประเมินความพึงพอใจต่อการพัฒนาสมรรถนะครูในการจัดการเรียนรู้เพื่อเสริมสร้างคุณลักษณะการอยู่อย่างพอเพียงของนักเรียนโรงเรียนเทศบาลกุดน้ำใส โดยใช้กระบวนการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม โดยรวมมีความพึงพอใจอยู่ในระดับมากที่สุด