บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เพื่อศึกษาสภาพปัญหา และความต้องการจำเป็นในการจัดการเรียนการสอน เพื่อเสริมสร้างทักษะชีวิตและอาชีพโดยใช้ชุมชนเป็นฐานของนักเรียน โรงเรียนเทศบาลบ้านศรีมหาราชา สังกัดเทศบาลเมืองศรีราชา จังหวัดชลบุรี 2) เพื่อพัฒนารูปแบบการบริหารสถานศึกษา เพื่อเสริมสร้างทักษะชีวิตและอาชีพโดยใช้ชุมชนเป็นฐานของนักเรียน โรงเรียนเทศบาลบ้านศรีมหาราชา สังกัดเทศบาลเมืองศรีราชา จังหวัดชลบุรี 3) เพื่อทดลองใช้รูปแบบการบริหารสถานศึกษา เพื่อเสริมสร้างทักษะชีวิตและอาชีพโดยใช้ชุมชนเป็นฐานของนักเรียน โรงเรียนเทศบาลบ้านศรีมหาราชา สังกัดเทศบาลเมืองศรีราชา จังหวัดชลบุรี 4) เพื่อประเมินผลการใช้รูปแบบการบริหารสถานศึกษา เพื่อเสริมสร้างทักษะชีวิตและอาชีพโดยใช้ชุมชนเป็นฐานของนักเรียน โรงเรียนเทศบาลบ้านศรีมหาราชา สังกัดเทศบาลเมืองศรีราชา จังหวัดชลบุรี กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ครูผู้สอนในระดับชั้นมัธยมศึกษา ปีที่ 1-3 โรงเรียนเทศบาลบ้านศรีมหาราชา สังกัดเทศบาลเมืองศรีราชา จังหวัดชลบุรี จำนวน 10 คน และนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1-3 จำนวน 394 คน ได้มาโดยการเลือกแบบเจาะจง เครื่องมือประกอบด้วย แบบประเมิน แบบสอบถาม แบบทดสอบ สถิติพื้นฐาน ได้แก่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ( ) ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน (S.D.) และ ค่า t-test
ผลการวิจัย พบว่า
1. ผลการศึกษาสภาพปัญหา และความต้องการจำเป็นในการจัดการเรียนการสอน เพื่อเสริมสร้างทักษะชีวิตและอาชีพโดยใช้ชุมชนเป็นฐานของนักเรียน โรงเรียนเทศบาลบ้านศรีมหาราชา
พบว่า
องค์ประกอบที่ 1 การกำหนดนโยบาย (1) มีการวางแผนการดำเนินงานไว้ในแผนกลยุทธ์และแผน ปฏิบัติการ (2) มีการจัดทำประกาศนโยบายและข้อตกลงความร่วมมือในการดำเนินงาน (3) ขาดแผน การดำเนินงานตามโครงการจัดการเรียนการสอน เพื่อเสริมสร้างทักษะชีวิตและอาชีพโดยใช้ชุมชนเป็นฐานของนักเรียนอย่างเป็นรูปธรรม ทั้งในระดับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นและระดับสถานศึกษา (4) มีการพัฒนา บุคลากร การจัดอบรมสัมมนาแนวปฏิบัติในการจัดการเรียนการสอนและการจัดการความรู้ ไม่ต่อเนื่องและไม่ทั่วถึง (5) โรงเรียน มีคณะกรรมการดำเนินงานตามนโยบายที่ไม่ครอบคลุม
องค์ประกอบที่ 2 การขับเคลื่อนและสร้างความเข้มแข็ง (1โรงเรียนเทศบาลบ้านศรีมหาราชา ใช้คู่มือการดำเนินงานโครงการการจัดการเรียนการสอน เพื่อเสริมสร้างทักษะชีวิตและอาชีพโดยใช้ชุมชนเป็นฐานของนักเรียน ในการขับเคลื่อน มีการชี้แจงการสร้างความรู้ความเข้าใจให้กับบุคลากรครู ผู้บริหาร (2) มีการจัดตั้งศูนย์บริการสื่อ เทคโนโลยี เอกสารการจัดการเรียนการสอน เพื่อเสริมสร้างทักษะชีวิตและอาชีพโดยใช้ชุมชนเป็นฐานของนักเรียน (3) สื่อ อุปกรณ์ที่สนับสนุนการจัดการเรียนการสอน เพื่อเสริมสร้างทักษะชีวิตและอาชีพโดยใช้ชุมชนเป็นฐานของนักเรียน มีความขาดแคลน (4) การสนับสนุนจากหน่วยงานอื่น ๆ ทั้งภาครัฐและเอกชนไม่เพียงพอ
องค์ประกอบที่ 3 การจัดการเรียนรู้ (1) นักเรียนมีส่วนร่วมกิจกรรมและตั้งใจเรียน (2) เอกสาร คู่มือแผนการสอน ใบงานและเอกสารด้านการวัดประเมินผล ยังมีจำนวนน้อย ไม่ครบตามเนื้อหา (3) จำนวน ครูผู้สอนไม่ครบทุกกลุ่มสาระ ส่วนใหญ่ ครู 1 คน ต้องรับผิดชอบการสอนมากกว่า 1 กลุ่มสาระ (4) ครู ขาดความกระตือรือร้นไม่แนะนำและแก้ปัญหาให้นักเรียน (5) นักเรียนทำกิจกรรมไม่ทัน (6) นักเรียนไม่สนใจร่วมกิจกรรมตามบทเรียนและตามแนวทางที่กำหนด
องค์ประกอบที่ 4 การนิเทศและติดตาม (1) โรงเรียนเทศบาลบ้านศรีมหาราชา มีเอกสารคู่มือการนิเทศติดตามผลการดำเนินงาน แต่การแต่งตั้งคณะกรรมการนิเทศติดตามและการกำหนด ประเด็นยังไม่ครอบคลุม (2) มีปฏิทินการนิเทศ (3) มีการติดตามและประเมินผล (4) การนิเทศติดตามกระทำไม่ต่อเนื่อง (5) โรงเรียนนิเทศภายในไม่สม่ำเสมอ
องค์ประกอบที่ 5 การเมินผลและปรับปรุง (1) มีการจัดทำเอกสารรายงานผลการดำเนินงานโครงการการจัดการเรียนการสอน เพื่อเสริมสร้างทักษะชีวิตและอาชีพโดยใช้ชุมชนเป็นฐานของนักเรียน (2) มีการนำข้อมูลจากการประเมินผลมาปรับปรุง (3) การติดตามผลและประเมินอย่างสม่ำเสมอ (4) ขาดการประเมินผลการดำเนินงานอย่างเป็นระบบ
2. การพัฒนารูปแบบการบริหารสถานศึกษา เพื่อเสริมสร้างทักษะชีวิตและอาชีพโดยใช้ชุมชนเป็นฐานของนักเรียน โรงเรียนเทศบาลบ้านศรีมหาราชา สังกัดเทศบาลเมืองศรีราชา จังหวัดชลบุรี พบว่า รูปแบบการบริหารสถานศึกษา เพื่อเสริมสร้างทักษะชีวิตและอาชีพโดยใช้ชุมชนเป็นฐานของนักเรียน โรงเรียนเทศบาลบ้านศรีมหาราชา สังกัดเทศบาลเมืองศรีราชา จังหวัดชลบุรี ประกอบด้วย 1) หลักการ 2) วัตถุประสงค์ 3) เนื้อหา มี 4 ขั้นตอนประกอบด้วย ขั้นตอนที่ 1 การออกแบบการเรียนรู้ ขั้นตอนที่ 2 การจัดการเรียนรู้ผ่านกระบวนการคิดและการลงมือปฏิบัติ ขั้นตอนที่ 3 การใช้และพัฒนา สื่อนวัตกรรมเทคโนโลยีเพื่อการเรียนรู้และขั้นตอนที่ 4 การวัดและประเมินผลการเรียนรู้ตามสภาพจริง 4) วิธีการพัฒนา ประกอบด้วย การเรียนรู้ด้วยตนเอง และการประชุมเชิงปฏิบัติการ 5) การวัดและประเมินผล ประกอบด้วย การประเมินความรู้ความเข้าใจก่อนและหลังการเข้าร่วมรูปแบบการประเมินความสามารถ ในการจัดการเรียนรู้ ผลการประเมินรูปแบบการบริหารสถานศึกษา เพื่อเสริมสร้างทักษะชีวิตและอาชีพโดยใช้ชุมชนเป็นฐานของนักเรียน โรงเรียนเทศบาลบ้านศรีมหาราชา สังกัดเทศบาลเมืองศรีราชา จังหวัดชลบุรี โดยรวม มีความเหมาะสมอยู่ในระดับมากที่สุด และความเป็นไปได้อยู่ในระดับมาก
3. ผลการทดลองใช้รูปแบบการบริหารสถานศึกษา เสริมสร้างทักษะชีวิตและอาชีพโดยใช้ชุมชนเป็นฐานของนักเรียน โรงเรียนเทศบาลบ้านศรีมหาราชา สังกัดเทศบาลเมืองศรีราชา จังหวัดชลบุรี พบว่า 1) ผลการเปรียบเทียบทักษะการจัดการเรียนการสอน เพื่อเสริมสร้างทักษะชีวิตและอาชีพโดยใช้ชุมชนเป็นฐานของนักเรียน ของครูกลุ่มทดลองทั้ง 3 คน พบว่า ภายหลังการใช้รูปแบบการบริหารสถานศึกษา เพื่อเสริมสร้างทักษะชีวิตและอาชีพโดยใช้ชุมชนเป็นฐานของนักเรียน มีค่าเฉลี่ยสูงกว่าก่อนการใช้รูปแบบการบริหารสถานศึกษา เพื่อเสริมสร้างทักษะชีวิตและอาชีพโดยใช้ชุมชนเป็นฐานของนักเรียน ทุกคนอยู่ในระดับมาก 2) ผลการเปรียบเทียบ คะแนนผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียนก่อนและหลังการจัดการเรียนการสอน เพื่อเสริมสร้างทักษะชีวิตและอาชีพโดยใช้ชุมชนเป็นฐาน นักเรียนของครูกลุ่มทดลอง พบว่า มีคะแนนผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนหลังการจัดการเรียนการสอน เพื่อเสริมสร้างทักษะชีวิตและอาชีพโดยใช้ชุมชนเป็นฐาน สูงกว่าคะแนนก่อนการจัดการเรียนการสอน เพื่อเสริมสร้างทักษะชีวิตและอาชีพโดยใช้ชุมชนเป็นฐาน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ. 01
4. การประเมินผลการใช้รูปแบบการบริหารสถานศึกษา เพื่อเสริมสร้างทักษะชีวิตและอาชีพโดยใช้ชุมชนเป็นฐานของนักเรียน โรงเรียนเทศบาลบ้านศรีมหาราชา สังกัดเทศบาลเมืองศรีราชา จังหวัดชลบุรี พบว่า 1) ผลการเปรียบเทียบทักษะการจัดการเรียนการสอน เพื่อเสริมสร้างทักษะชีวิตและอาชีพโดยใช้ชุมชนเป็นฐาน ของครู 10 คน พบว่า หลังการใช้รูปแบบการบริหารสถานศึกษา เพื่อเสริมสร้างทักษะชีวิตและอาชีพโดยใช้ชุมชนเป็นฐานของนักเรียน โรงเรียนเทศบาลบ้านศรีมหาราชา สังกัดเทศบาลเมืองศรีราชา จังหวัดชลบุรี ครูมีทักษะการจัดการเรียนการสอน เพื่อเสริมสร้างทักษะชีวิตและอาชีพโดยใช้ชุมชนเป็นฐาน สูงกว่าก่อนการใช้รูปแบบการบริหารสถานศึกษา เพื่อเสริมสร้างทักษะชีวิตและอาชีพโดยใช้ชุมชนเป็นฐานของนักเรียน โรงเรียนเทศบาลบ้านศรีมหาราชา สังกัดเทศบาลเมืองศรีราชา จังหวัดชลบุรี ทุกคน และ 2) ผลการเปรียบเทียบคะแนนผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนนักเรียนของครู 10 คน พบว่า นักเรียนมีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนหลังการจัดการเรียนการสอน เพื่อเสริมสร้างทักษะชีวิตและอาชีพโดยใช้ชุมชนเป็นฐาน สูงกว่าก่อนการจัดการเรียนการสอน เพื่อเสริมสร้างทักษะชีวิตและอาชีพโดยใช้ชุมชนเป็นฐานทุกคน โดยมีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ. 01