ผู้วิจัย นายวินัย สว่างเรืองตำแหน่ง รองผู้อำนวยการสถานศึกษาโรงเรียนเทศบาลเมืองจันทบุรี ๑ สังกัดเทศบาลเมืองจันทบุรีจังหวัดจันทบุรี
ปีที่วิจัย 2568
บทคัดย่อ
การวิจัยเรื่อง การพัฒนารูปแบบการพัฒนาครูในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้โดยบูรณาการหลัก
ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงในโรงเรียนพอเพียงท้องถิ่น โรงเรียนเทศบาลเมืองจันทบุรี ๑ วัตถุประสงค์
ของการวิจัย 1) เพื่อศึกษาสภาพและความต้องการเกี่ยวกับการพัฒนาครูในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้
โดยบูรณาการหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงในโรงเรียนพอเพียงท้องถิ่น โรงเรียนเทศบาลเมืองจันทบุรี ๑
2) เพื่อสร้างรูปแบบการพัฒนาครูในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้โดยบูรณาการหลักปรัชญาของเศรษฐกิจ
พอเพียงในโรงเรียนพอเพียงท้องถิ่น โรงเรียนเทศบาลเมืองจันทบุรี ๑ 3) เพื่อทดลอง ใช้รูปแบบการพัฒนา
ครูในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้โดยบูรณาการหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงในโรงเรียนพอเพียง
ท้องถิ่น โรงเรียนเทศบาลเมืองจันทบุรี ๑ และ4) เพื่อประเมินผลการใช้รูปแบบ การพัฒนาครูในการจัด
กิจกรรมการเรียนรู้โดยบูรณาการหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงในโรงเรียนพอเพียงท้องถิ่น
โรงเรียนเทศบาลเมืองจันทบุรี ๑ กลุ่มตัวอย่าง ประกอบด้วย ครูผู้สอนในโรงเรียนเทศบาลเมืองจันทบุรี ๑
จำนวน 31 คน และนักเรียนโรงเรียนเทศบาลเมืองจันทบุรี ๑ จำนวน 560 คน เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บ
รวบรวมข้อมูลได้แก่แบบทดสอบ แบบสัมภาษณ์แบบประเมิน แบบสังเกตและแบบสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูล
โดยใช้โปรแกรมสำเร็จรูปทางสถิติและสถิติที่ใช้วิเคราะห์ข้อมูลใช้ค่าเฉลี่ย(Mean) และค่าความเบี่ยงเบน
มาตรฐาน (Standard Deviation : S.D.)
ผลการวิจัย พบว่า
การดำเนินการพัฒนารูปแบบการพัฒนาครูในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้โดยบูรณาการหลักปรัชญา
ของเศรษฐกิจพอเพียงในโรงเรียนพอเพียงท้องถิ่น โรงเรียนเทศบาลเมืองจันทบุรี ๑ สรุปผลการวิจัยได้ ดังนี้
1.ผลการศึกษาสภาพการบริหารโรงเรียนพอเพียงท้องถิ่น โรงเรียนเทศบาลเมืองจันทบุรี ๑
5 ด้าน พบว่า
ด้านที่ 1 ด้านการบริหารจัดการสถานศึกษา การนําผลการติดตามมาพัฒนานโยบาย/แผนงาน/
โครงการ/กิจกรรม ขับเคลื่อนหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง โดยให้ความสำคัญกับความเป็นท้องถิ่น
ความเป็นไทย และการมีส่วนร่วมในการพัฒนาชุมชนในสถานศึกษา พบว่า มีค่อนข้างน้อย ซึ่งผู้บริหารสถานศึกษาไม่นำรายงานผลการปฏิบัติงานของปีที่ผ่านมาไปทบทวน ปรับปรุง พัฒนากำหนดไว้ในแผนปฏิบัติการ
ทำให้การดำเนินงานตามแผนปฏิบัติการไม่ตรงประเด็น และไม่ทราบสาเหตุที่แท้จริงในปัญหาที่เกิดขึ้น
ด้านที่ 2 ด้านหลักสูตรและการจัดการเรียนการสอน พบว่า ผู้บริหารสถานศึกษาไม่นำนโยบาย
หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงสู่การปฏิบัติและไม่เห็นความสำคัญของการนำหลักสูตรสู่การจัดกิจกรรม
การเรียนการสอน ครูยังไม่เข้าใจหลักสูตร และการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนบูรณาการหลักปรัชญา
ของเศรษฐกิจพอเพียงสู่สาระการเรียนรู้ ครูส่วนใหญ่ไม่ให้ความตระหนักและความสนใจในการจัดกิจกรรม
การเรียนการสอนที่มีคุณภาพของแผนจัดการเรียนรู้ที่บูรณาการหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง
ในกลุ่มสาระการเรียนรู้การจัดกิจกรรมการเรียนการสอนของครูเพื่อส่งเสริมการใช้สื่อ และแหล่งเรียนรู้
ทั้งภายในและนอกสถานศึกษา พบว่า มีค่อนข้างน้อย และการจัดกิจกรรมไม่ส่งผล เพื่อฝึกผู้เรียนถอด
บทเรียน การเรียนรู้สู่วิถีความพอเพียง
ด้านที่ 3 ด้านการจัดกิจกรรมพัฒนาผู้เรียน สถานศึกษาดำเนินการ การดูแลช่วยเหลือผู้เรียน
ให้สามารถแก้ปัญหาและพัฒนาตนเองได้อย่างสอดคล้องกับหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง พบว่า
ผู้บริหารสถานศึกษาและคณะครูขาดการเอาใจด้านการจัดกิจกรรมพัฒนาผู้เรียนและชื่นชมให้กำลังใจ
ผู้เรียนเพื่อเป็นการเสริมแรงทางบวก ทั้งนี้ครูผู้สอนยังไม่สามารถเป็นแบบอย่างที่ดีในการตั้งคำถาม
ให้นักเรียนคิด และให้ผู้เรียนมีส่วนร่วมในการพูดคุยเชื่อมโยง เพื่อใช้เหตุและผลเพื่อการเปลี่ยนแปลง
พฤติกรรมเชิงบวกและจัดกิจกรรมที่ส่งเสริมปลูกฝังพฤติกรรมมีค่อนข้างน้อย โดยผู้บริหารสถานศึกษา
และคณะครูต้องนำหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงมาบูรณาการ สู่การปฏิบัติจริงในการจัดกิจกรรม
พัฒนาผู้เรียน
ด้านที่ 4 ด้านการพัฒนาบุคลากรของสถานศึกษา สถานศึกษาดำเนินการวิเคราะห์แผนงาน/
โครงการพัฒนาบุคลากรของสถานศึกษา เพื่อสร้างความรู้ความเข้าใจ และตระหนักในคุณค่าของหลัก
ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง โดยให้ความสำคัญกับความเป็นท้องถิ่น ความเป็นไทย และการมีส่วนร่วม
ในการพัฒนาชุมชน พบว่า ผู้บริหารสถานศึกษาขาดการส่งเสริมพัฒนาบุคลากรต่อการสร้างความรู้
ความเข้าใจ และตระหนักในคุณค่าของหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง และการติดตามผลการจัด
กิจกรรมพัฒนาบุคลากร ส่งเสริมการดำเนินชีวิตและปฏิบัติภารกิจหน้าที่ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจ
พอเพียง พบว่า มีค่อนข้างน้อยโดยผู้บริหารสถานศึกษาต้องดำเนินการวางแผนพัฒนาบุคลากรของสถานศึกษา
ทุกด้าน ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง
ด้านที่ 5ด้านผลลัพธ์/ภาพความสำเร็จ การส่งเสริมให้ผู้เรียนปฏิบัติตนให้ดำเนินชีวิตได้อย่างสมดุล
และพร้อมรับต่อการเปลี่ยนแปลงในด้านวัฒนธรรม และบุคลากรของสถานศึกษา มีความรู้ความเข้าใจ
เกี่ยวกับหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง พบว่า ผู้บริหารต้องมีภาวะของผู้นำ มีความรู้ความเข้าใจ
และนำหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงสู่การปฏิบัติจริง สามารถเป็นบุคคลตัวอย่าง (Key Person)
ให้กับองค์กร ซึ่งลักษณะของผู้บริหารสถานศึกษาเป็นปัจจัยหนึ่งที่ส่งผลต่อความสำเร็จของการบริหาร
โรงเรียนพอเพียงท้องถิ่น เพื่อเป็นการสร้างความเชื่อมั่น และความนับถือศรัทธาต่อคณะครูนักเรียน ชุมชนซึ่งเป็นความสำคัญต่อภาพความสำเร็จของงาน การสร้างจุดเด่นขององค์กรสถานศึกษาสามารถจัดกิจกรรม
แลกเปลี่ยนข้อมูลและสะท้อนผลการปฏิบัติงานเพื่อทำให้ทราบถึงคุณลักษณะความสำเร็จของสถานศึกษา
และเป็นภาพคุณลักษณะนิสัยจนเป็นวิถีความพอเพียง
2. ผลการศึกษาการพัฒนารูปแบบการพัฒนาครูในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้โดยบูรณาการ
หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงในโรงเรียนพอเพียงท้องถิ่น โรงเรียนเทศบาลเมืองจันทบุรี ๑ พบว่า
โครงสร้างของรูปแบบ ประกอบด้วย 3องค์ประกอบ คือ ส่วนที่ 1แนวคิดและหลักการ ส่วนที่ 2วัตถุประสงค์
ส่วนที่ 3 กระบวนการพัฒนาครูในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้โดยบูรณาการหลักปรัชญาของเศรษฐกิจ
พอเพียง 4 ขั้นตอน และสาระการพัฒนา 5 ด้าน 13 ประเด็นการพัฒนา 46 แนวทางดำเนินการ 65
วิธีการพัฒนาและ 36เงื่อนไขความสำเร็จ โดยประเด็นสำคัญที่ต้องได้รับการพัฒนาแต่ละองค์ประกอบ
มีดังนี้
2.1แนวคิดและหลักการประเด็นสำคัญ พบว่า เป็นรูปแบบที่เปิดโอกาสให้ครูสามารถพัฒนา
ตนเอง เรียนรู้นวัตกรรมใหม่ ๆ และดำเนินการแก้ไขข้อบกพร่องด้วยตนเองเป็นระยะ และต่อเนื่อง
ส่งเสริมให้ผู้บริหารสถานศึกษา สามารถบริหารจัดการสถานศึกษา โดยยึดหลักปรัชญาของเศรษฐกิจ
พอเพียงให้เหมาะสมกับบริบทและวัฒนธรรมขององค์กร พัฒนาแนวคิด ศึกษาหาความรู้สร้างสรรค์
นวัตกรรม สื่อการเรียนรู้ใหม่ ๆ สร้างเจตคติค่านิยมที่เหมาะสม และเป็นแบบอย่างที่ดีนำสู่การปฏิบัติ
ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง
2.2วัตถุประสงค์ ประเด็นสำคัญ พบว่า เป็นรูปแบบเพื่อให้ผู้บริหารสถานศึกษาและครูสามารถ
นำหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงมาบูรณาการ ขับเคลื่อนนโยบายสู่การปฏิบัติโดยประยุกต์ใช้กับ
การบริหารสถานศึกษา และเพื่อนำเสนอประเด็นแนวทางดำเนินการ วิธีการพัฒนา เงื่อนไขความสำเร็จ
ของการพัฒนารูปแบบการพัฒนาครูในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้โดยบูรณาการหลักปรัชญาของเศรษฐกิจ
พอเพียงในโรงเรียนพอเพียงท้องถิ่น โรงเรียนเทศบาลเมืองจันทบุรี ๑
2.3กระบวนการพัฒนาครูในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้โดยบูรณาการหลักปรัชญาของเศรษฐกิจ
พอเพียง 4ขั้นตอน ขั้นตอนที่ 1เตรียมการก่อนการพัฒนา ขั้นตอนที่ 2 ประเมินตนเองก่อนการพัฒนา
ขั้นตอนที่ 3การบริหารโรงเรียนพอเพียงท้องถิ่น 5ด้าน 13 ประเด็นการพัฒนา 46 แนวทางดำเนินการ
65วิธีการพัฒนา และ 36เงื่อนไขความสำเร็จ และขั้นตอนที่ 4การประเมินหลังการพัฒนาและพัฒนาซ้ำ
กรณีไม่ผ่านเกณฑ์การประเมิน
ผลการประเมินความเป็นไปได้และความเป็นประโยชน์ประเมินโดยผู้บริหารระดับปฏิบัติการ
และหัวหน้างาน จำนวน 6คน มีความเป็นไปได้มีค่าเฉลี่ย 4.80 อยู่ในระดับมากที่สุด และความเป็น
ประโยชน์มีค่าเฉลี่ย 4.81 อยู่ในระดับมากที่สุด
3. ผลการทดลองใช้รูปแบบการพัฒนาครูในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้โดยบูรณาการหลักปรัชญา
ของเศรษฐกิจพอเพียงในโรงเรียนพอเพียงท้องถิ่น โรงเรียนเทศบาลเมืองจันทบุรี ๑ พบว่า ผลการทดสอบ
ความรู้ความเข้าใจในหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงก่อนการพัฒนาด้วยรูปแบบ ผู้ร่วมวิจัยได้คะแนนเฉลี่ย 20.33คะแนน คิดเป็นร้อยละ 67.78และมีผู้ที่ไม่ผ่านเกณฑ์จำนวน 3คน หลังการพัฒนาด้วยรูปแบบ
พบว่า ผู้ร่วมวิจัยได้คะแนนเฉลี่ย 26.50 คิดเป็นร้อยละ 88.33 จะเห็นได้ว่าผู้ร่วมวิจัยทุกคนมีคะแนน
ความรู้ความเข้าใจในหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงหลังการพัฒนาด้วยรูปแบบ สูงกว่าก่อนการพัฒนา
ด้วยรูปแบบ ผลการประเมินการจัดกิจกรรมการเรียนรู้โดยบูรณาการหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง
โดยผู้นิเทศภายใน พบว่า โดยรวมการจัดกิจกรรมการเรียนรู้โดยบูรณาการหลักปรัชญาของเศรษฐกิจ
พอเพียง มีระดับความเหมาะสมของการจัดการเรียนรู้อยู่ในระดับมาก (x̄ = 4.35) และผู้เรียนมีความพึง
พอใจในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้โดยบูรณาการหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง โดยค่าเฉลี่ย
รวมอยู่ในระดับมาก (x̄ = 3.98 , S.D = 0.45)
4. ผลการใช้รูปแบบการพัฒนาครูในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้โดยบูรณาการหลักปรัชญาของเศรษฐกิจ
พอเพียงในโรงเรียนพอเพียงท้องถิ่น โรงเรียนเทศบาลเมืองจันทบุรี ๑ พบว่า การทดสอบความรู้
ความเข้าใจในหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงก่อนการพัฒนาด้วยรูปแบบ ผู้ร่วมวิจัยได้คะแนนเฉลี่ย
21.10 คะแนน คิดเป็นร้อยละ 70.33และมีผู้ที่ไม่ผ่านเกณฑ์จำนวน 5คน หลังการพัฒนาด้วยรูปแบบ
พบว่า ผู้ร่วมวิจัยได้คะแนนเฉลี่ย 25.83 คิดเป็นร้อยละ 86.1 จะเห็นได้ว่าผู้ร่วมวิจัยทุกคน มีคะแนน
ความรู้ความเข้าใจในหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงหลังการพัฒนาด้วยรูปแบบ สูงกว่าก่อนการพัฒนา
ด้วยรูปแบบ ผลการประเมินการจัดกิจกรรมการเรียนรู้โดยบูรณาการหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง
โดยผู้นิเทศภายใน พบว่า โดยรวมการจัดกิจกรรมการเรียนรู้โดยบูรณาการหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง
มีระดับความเหมาะสมของการจัดการเรียนรู้อยู่ในระดับมาก (x̄ = 3.78)และผู้เรียนมีความพึงพอใจ
ในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้โดยบูรณาการหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง โดยค่าเฉลี่ยรวมอยู่ในระดับ
มาก (x̄ = 4.19 , S.D = 0.47)
ค้นหาทุกอย่างในเว็บครูบ้านนอก :
ตั้งกระทู้คำถามใหม่
กลับหน้าที่แล้ว
