การวิจัยในครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เพื่อศึกษาข้อมูลพื้นฐานในการพัฒนาชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิชาเคมี เรื่อง กรด-เบส ตามกระบวนการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้ 7 ขั้นร่วมกับกระบวนการออกแบบเชิงวิศวกรรมตามแนวทางสะเต็มศึกษา เพื่อเสริมสร้างความสามารถในการคิดและการแก้ปัญหาของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 2) เพื่อพัฒนาและประเมินคุณภาพชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิชาเคมี เรื่อง กรด-เบส ตามกระบวนการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้ 7 ขั้นร่วมกับกระบวนการออกแบบเชิงวิศวกรรมตามแนวทางสะเต็มศึกษาเพื่อเสริมสร้างความสามารถในการคิดและการแก้ปัญหาของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 ให้มีประสิทธิภาพตามเกณฑ์ 80/80 3) เพื่อเปรียบเทียบความสามารถการเรียนรู้ในรายวิชาเคมี เรื่อง กรด-เบส ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 ก่อนและหลังการเรียนรู้ด้วยชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิชาเคมี เรื่อง กรด-เบส ตามกระบวนการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้ 7 ขั้นร่วมกับกระบวนการออกแบบเชิงวิศวกรรมตามแนวทางสะเต็มศึกษาเพื่อเสริมสร้างความสามารถในการคิดและการแก้ปัญหา 4) เพื่อศึกษาความสามารถในการคิดและการแก้ปัญหาของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 หลังการเรียนรู้ด้วยชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิชาเคมี เรื่อง กรด-เบส ตามกระบวนการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้ 7 ขั้นร่วมกับกระบวนการออกแบบเชิงวิศวกรรมตามแนวทางสะเต็มศึกษา เพื่อเสริมสร้างความสามารถในการคิดและการแก้ปัญหา 5) เพื่อศึกษาความพึงพอใจของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 ที่มีต่อการเรียนรู้โดยใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิชาเคมี เรื่อง กรด-เบส ตามกระบวนการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้ 7 ขั้นร่วมกับกระบวนการออกแบบเชิงวิศวกรรมตามแนวทางสะเต็มศึกษา เพื่อเสริมสร้างความสามารถในการคิดและการแก้ปัญหา เป็นการวิจัยและพัฒนา (Research and Development : R & D) กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในวิจัยในครั้งนี้ ได้แก่ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5/8 ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2568 โรงเรียนสตรีศรีสุริโยทัย สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากรุงเทพมหานคร เขต 2 จำนวน 34 คน จาก 3 ห้อง ซึ่งได้มาโดยการสุ่มแบบกลุ่ม (Cluster Random Sampling) เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้รูปแบบการวิจัยและพัฒนา เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ 1) แบบสอบถามความต้องการเกี่ยวกับการพัฒนาชุดกิจกรรมการเรียนรู้ 2) ประเด็นสนทนากลุ่ม (Focus Group Discussion) เกี่ยวกับการพัฒนาชุดกิจกรรมการเรียนรู้ 3) ชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิชาเคมี เรื่อง กรด-เบส ตามกระบวนการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้ 7 ขั้นร่วมกับกระบวนการออกแบบเชิงวิศวกรรมตามแนวทางสะเต็มศึกษา เพื่อเสริมสร้างความสามารถในการคิดและการแก้ปัญหาของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 จำนวน 6 ชุด 4) แผนการจัดการเรียนรู้วิชาเคมี เรื่อง กรด-เบส จำนวน 6 แผน 5) แบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน เรื่อง กรด-เบส ชนิด 4 ตัวเลือก จำนวน 40 ข้อ 6) แบบวัดความสามารถในการคิดและการแก้ปัญหา และ 7) แบบสอบถามความพึงพอใจของนักเรียนต่อการเรียนรู้โดยใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ สถิติที่ใช้ ได้แก่ สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าร้อยละ (%) ค่าเฉลี่ย (x̄) ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน (S.D.) ค่า t- test แบบ Dependent และการวิเคราะห์เนื้อหา (Content Analysis)
ผลการวิจัยพบว่า
1. การศึกษาข้อมูลพื้นฐาน พบว่า ชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิชาเคมี เรื่อง กรด-เบส ตามกระบวนการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้ 7 ขั้นร่วมกับกระบวนการออกแบบเชิงวิศวกรรมตามแนวทางสะเต็มศึกษาเพื่อเสริมสร้างความสามารถในการคิดและการแก้ปัญหา ควรออกแบบให้มีกิจกรรมที่หลากหลายและสอดคล้องกับความสนใจของผู้เรียน โดยบูรณาการความรู้ทางวิทยาศาสตร์ คณิตศาสตร์ และเทคโนโลยี ร่วมกับกระบวนการออกแบบเชิงวิศวกรรมตามแนวทางสะเต็มศึกษา และใช้กระบวนการสืบเสาะหาความรู้ 7 ขั้น เน้นให้ผู้เรียนสร้างความรู้ด้วยตนเองผ่านการปฏิบัติจริงในสถานการณ์ที่ใกล้เคียงชีวิตจริง เพื่อส่งเสริมการคิดอย่างมีวิจารณญาณ การคิดเชิงระบบ การคิดสร้างสรรค์ และการแก้ปัญหาอย่างเป็นขั้นตอน พร้อมการวัดประเมินผลอย่างครอบคลุมทั้งความรู้ ทักษะ และคุณลักษณะที่พึงประสงค์
2. ชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิชาเคมี เรื่อง กรด-เบส ตามกระบวนการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้ 7 ขั้นร่วมกับกระบวนการออกแบบเชิงวิศวกรรมตามแนวทางสะเต็มศึกษา เพื่อเสริมสร้างความสามารถในการคิดและการแก้ปัญหาของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 ที่ผู้วิจัยพัฒนาขึ้น จำนวน 6 ชุด มีองค์ประกอบครบถ้วนตามหลักการจัดการเรียนรู้ สามารถส่งเสริมความสามารถในการคิดและการแก้ปัญหาของนักเรียนได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยผลการประเมินคุณภาพมีค่าประสิทธิภาพ (E1/E2) เท่ากับ 83.19/83.75 ซึ่งสูงกว่าเกณฑ์ที่กำหนดไว้
3. คะแนนเฉลี่ยความสามารถการเรียนรู้ในรายวิชาเคมี เรื่อง กรด-เบส ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 หลังการเรียนรู้ (x̄ = 33.50, S.D. = 2.205) สูงกว่าก่อนการเรียนรู้ (x̄ = 17.06, S.D. = 4.199) ด้วยชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิชาเคมี เรื่อง กรด-เบส ตามกระบวนการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้ 7 ขั้นร่วมกับกระบวนการออกแบบเชิงวิศวกรรมตามแนวทางสะเต็มศึกษา เพื่อเสริมสร้างความสามารถในการคิดและการแก้ปัญหาอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05
4. ความสามารถในการคิดและการแก้ปัญหาของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 หลังการเรียนรู้ด้วยชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิชาเคมี เรื่อง กรด-เบส ตามกระบวนการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้ 7 ขั้นร่วมกับกระบวนการออกแบบเชิงวิศวกรรมตามแนวทางสะเต็มศึกษาเพื่อเสริมสร้างความสามารถในการคิดและการแก้ปัญหามีภาพรวมอยู่ในระดับดีเยี่ยม (x̄ = 86, S.D. = 4.931)
5. ความพึงพอใจของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 ที่มีต่อการเรียนรู้โดยใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิชาเคมี เรื่อง กรด-เบส ตามกระบวนการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้ 7 ขั้นร่วมกับกระบวนการออกแบบเชิงวิศวกรรมตามแนวทางสะเต็มศึกษา เพื่อเสริมสร้างความสามารถในการคิดและการแก้ปัญหาในภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด (x̄ = 4.54, S.D. = 0.62)
คำสำคัญ : ชุดกิจกรรมการเรียนรู้, การเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้ 7 ขั้น, การออกแบบเชิงวิศวกรรมตามแนวทางสะเต็มศึกษา, ความสามารถในการคิดและการแก้ปัญหา