รายงานวิจัยในชั้นเรียน
ชื่อเรื่อง การพัฒนาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ โดยใช้เอกสารประกอบการเรียนรู้ เรื่อง ระบบในร่างกายมนุษย์ รายวิชาวิทยาศาสตร์พื้นฐาน รหัสวิชา ว22105 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 โรงเรียนภูเขียว
ชื่อผู้วิจัย นางขนิษฐา นกแก้ว ตำแหน่ง ครู วิทยฐานะ ชำนาญการพิเศษ
รายวิชา วิทยาศาสตร์พื้นฐาน ระดับชั้น ม.2/3 ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2568
1. ความเป็นมาและความสำคัญของปัญหา
จากผลการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ในรายวิชาวิทยาศาสตร์พื้นฐาน ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 ในภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2567 ที่ผ่านมาพบว่า ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ของนักเรียนโดยเฉลี่ยอยู่ในระดับ ดี ข้าพเจ้าจึงมีความสนใจในการศึกษาและจัดทำงานวิจัย เพื่อพัฒนาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที 2/3 จำนวน 36 คน รายวิชาวิทยาศาสตร์พื้นฐาน ในภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2568 รหัสวิชา ว22105 เรื่อง ระบบในร่างกายมนุษย์ โดยใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ มาประยุกต์ใช้ร่วมกับการสอนแบบสืบเสาะหาความรู้ (5E) ระยะเวลา 21 ชั่วโมง หากการวิจัยในครั้งนี้ประสบผลสำเร็จตามเป้าหมายจะส่งผลให้นักเรียน คือ นักเรียนมีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ เรื่อง ระบบในร่างกายมนุษย์ ที่สูงขึ้น และส่งผลต่อผู้ทำวิจัย คือ ได้นำไปปรับใช้พัฒนาต่อยอดในรุ่นต่อ ๆ ไป จึงทำให้เกิดงานวิจัยนี้
2. วัตถุประสงค์ของการวิจัย
2.1 เพื่อพัฒนาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ โดยใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ เรื่อง ระบบในร่างกายมนุษย์ รายวิชาวิทยาศาสตร์พื้นฐาน รหัสวิชา ว22105 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 โรงเรียนภูเขียว
2.2 เพื่อเปรียบเทียบผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ ก่อนและหลังใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ เรื่อง ระบบในร่างกายมนุษย์ รายวิชาวิทยาศาสตร์พื้นฐาน รหัสวิชา ว22105 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 โรงเรียนภูเขียว
3. ขอบเขตของการวิจัย
3.1 กลุ่มเป้าหมาย
- นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2/3 โรงเรียนภูเขียว อำเภอภูเขียว จังหวัดชัยภูมิ จำนวน 36 คน ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2568 ได้มาโดยการเลือกแบบเจาะจงจำนวน 1 ห้องเรียน
3.2 ตัวแปรต้น คือ ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ เรื่อง ระบบในร่างกายมนุษย์ และตัวแปรตาม คือ ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ของนักเรียนก่อนและหลังเรียน โดยใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ เรื่อง ระบบในร่างกายมนุษย์ มีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ เรื่อง ระบบในร่างกายมนุษย์ ที่สูงขึ้น
3.3 เนื้อหา/รายวิชาที่นักเรียนต้องได้รับการแก้ไข
- สาระการเรียนรู้ เรื่อง ระบบในร่างกายมนุษย์ วิชาวิทยาศาสตร์พื้นฐาน ชั้น ม.2
- มาตรฐาน ว1.2 เข้าใจสมบัติของสิ่งมีชีวิต หน่วยพื้นฐานของสิ่งมีชีวิต การลำเลียงสารเข้าและออกจากเซลล์ ความสัมพันธ์ของโครงสร้างและหน้าที่ของระบบต่าง ๆ ของสัตว์ และมนุษย์ที่ทำงานสัมพันธ์กัน ความสัมพันธ์ของโครงสร้างและหน้าที่ของอวัยวะต่าง ๆ ของพืชที่ทำงานสัมพันธ์กัน รวมทั้งนำความรู้ไปใช้ประโยชน์
- ตัวชี้วัด 1. ระบุอวัยวะและบรรยายหน้าที่ของอวัยวะที่เกี่ยวข้องในระบบหายใจ (K)
2. อธิบายกลไกการหายใจเข้าและออก โดยใช้แบบจำลอง รวมทั้งอธิบายกระบวนการ
แลกเปลี่ยนแก๊ส (K)
3. ตระหนักถึงความสำคัญของระบบหายใจโดยการบอกแนวทางในการดูแลรักษา
อวัยวะในระบบหายใจให้ทำงานเป็นปกต (P)
4. ระบุอวัยวะและบรรยายหน้าที่ของอวัยวะในระบบขับถ่ายในการกำจัดของเสีย
ทางไต (K)
5. ตระหนักถึงความสำคัญของระบบขับถ่ายในการกำจัดของเสียทางไต โดยการบอก
แนวทางในการปฏิบัติตนที่ช่วยให้ระบบขับถ่ายทำหน้าที่ได้อย่างปกติ (P)
6. บรรยายโครงสร้างและหน้าที่ของหัวใจ หลอดเลือด และเลือด (K)
7. อธิบายการทำงานของระบบหมุนเวียนเลือดโดยใช้แบบจำลอง (P)
8. ออกแบบการทดลองและทดลอง ในการเปรียบเทียบอัตราการเต้นของหัวใจ
ขณะปกติและหลังทำกิจกรรม (A)
9. ตระหนักถึงความสำคัญของระบบหมุนเวียนเลือดโดยการบอกแนวทางในการดูแล
รักษาอวัยวะในระบบหมุนเวียนเลือดให้ทำงานเป็นปกติ (P)
10. ระบุอวัยวะและบรรยายหน้าที่ของอวัยวะในระบบประสาทส่วนกลางในการควบคุม
การทำงานต่าง ๆ ของร่างกาย (K)
11. ตระหนักถึงความสำคัญของระบบประสาทโดยการบอกแนวทางในการดูแลรักษา
รวมถึงการป้องกันการกระทบกระเทือนและอันตรายต่อสมองและไขสันหลัง (P)
12. ระบุอวัยวะและบรรยายหน้าที่ของอวัยวะในระบบสืบพันธุ์ของเพศชายและเพศหญิง
โดยใช้แบบจำลอง (P)
13. อธิบายผลของฮอร์โมนเพศชายและเพศหญิงที่ควบคุมการเปลี่ยนแปลงของร่างกาย
เมื่อเข้าสู่วัยหนุ่มสาว (K)
14. ตระหนักถึงการเปลี่ยนแปลงของร่างกายเมื่อเข้าสู่วัยหนุ่มสาว โดยการดูแลรักษา
ร่างกายและจิตใจของตนเองในช่วงที่มีการเปลี่ยนแปลง (P)
15. อธิบายการตกไข่การมีประจำเดือน การปฏิสนธิและการพัฒนาของไซโกต จนคลอด
เป็นทารก (P)
16. เลือกวิธีการคุมกำเนิดที่เหมาะสมกับสถานการณ์ที่กำหนด (K)
17. ตระหนักถึงผลกระทบของการตั้งครรภ์ก่อนวัยอันควร โดยการประพฤติตน
ให้เหมาะสม (A)
3.4 ระยะเวลาที่ต้องใช้ในการแก้ไขปัญหา/พัฒนาผู้เรียน
ทดลองในภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2568 ใช้เวลาในการทดลอง 21 ชั่วโมง
4. นวัตกรรมที่นำมาใช้แก้ปัญหา/พัฒนาผู้เรียน
- ชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ เรื่อง ระบบในร่างกายมนุษย์ ใช้แก้ปัญหาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2
- แผนการจัดการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ เรื่อง ระบบในร่างกายมนุษย์ จำนวน 9 แผน
5. วิธีดำเนินการวิจัย
5.1 กลุ่มเป้าหมาย
- นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2/3 โรงเรียนภูเขียว อำเภอภูเขียว จังหวัดชัยภูมิ จำนวน 36 คน ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2568 ได้มาโดยการเลือกแบบเจาะจงจำนวน 1 ห้องเรียน
5.2 เครื่องมือที่ใช้ในการจัดการเรียนรู้
- แผนการจัดการเรียนรู้ เรื่อง ระบบในร่างกายมนุษย์ จำนวน 9 แผน แผนละ 2-3 ชั่วโมง รวมจำนวน
21 ชั่วโมง
5.3 เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล
- แบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ ก่อนเรียน (Pre-test) และ หลังเรียน
(Posttest) เรื่อง ระบบในร่างกายมนุษย์ สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 ที่ผู้วิจัยสร้างขึ้น
5.4 การวิเคราะห์ข้อมูล
- ในการวิจัยครั้งนี้ ผู้วิจัยได้ทำการดำเนินการวิเคราะห์ข้อมูล โดยวิเคราะห์ค่าสถิตพื้นฐาน ได้แก่
ร้อยละ (Percentage) ค่าเฉลี่ย (Arithmetic Mean) และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน (Standard Deviation) ของคะแนนที่ได้จากคะแนนที่ได้จากการทำแบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนรู้วิชาวิทยาศาสตร์
6. สรุปผลการวิจัย
ผู้วิจัยได้สรุปผลการวิจัยตามวัตถุประสงค์ ดังนี้ นักเรียนมีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ โดยใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ เรื่อง ระบบในร่างกายมนุษย์ รายวิชาวิทยาศาสตร์พื้นฐาน รหัสวิชา ว22105 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 โรงเรียนภูเขียว สูงกว่าเกณฑ์ร้อยละ 70 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 คะแนน
ของแบบทดสอบก่อนเรียน มีค่าเฉลี่ย 2.67 จากคะแนนเต็ม 10 คะแนน ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานเท่ากับ 0.93 คิดเป็น ร้อยละ 40.33 คะแนนของแบบทดสอบหลังเรียน มีคะแนนเฉลี่ยเท่ากับ 9.47 จากคะแนนเต็ม 10 ส่วนเบี่ยงเบนเฉลี่ยเท่ากับ 0.65 คิดเป็นร้อยละ 59.67 ร้อยละของคะแนนเฉลี่ยที่เพิ่มขึ้น คิดเป็นร้อยละ 47.97
7. อภิปรายผล
จากผลการวิจัยในชั้นเรียนครั้งนี้สามารถอภิปรายผลได้ ดังนี้
7.1 การจัดกิจกรรมการเรียนรู้ที่มุ่งเน้นให้นักเรียนได้ฝึกความสามารถในการแก้ปัญหาเรียนรู้วิทยาศาสตร์ โดยใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ เรื่อง ระบบในร่างกายมนุษย์ นักเรียนต้องแก้ปัญหาที่เกิดขึ้นในสถานการณ์นั้น ๆ โดยอาศัยความรู้เดิม เพื่อให้ได้คำตอบของปัญหา ซึ่งผู้แก้ปัญหาจะต้องใช้ความรู้ ความคิด และประสบการณ์เดิม ประมวลเข้ากับสถานการณ์ใหม่ที่กำหนดในปัญหา
7.2 การจัดกิจกรรมการเรียนรู้ โดยใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ เรื่อง ระบบในร่างกายมนุษย์ ช่วยให้นักเรียน มีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนรู้ที่สูงขึ้น และสูงกว่าเกณฑ์ที่กำหนด เพราะนักเรียนมีความรู้ความเข้าใจที่คงทน ทำให้สามารถจดจำได้นาน และนำไปใช้สถานการณ์ใหม่อีกด้วย
8. ข้อเสนอแนะ ประกอบด้วย
8.1 ข้อเสนอแนะในการนำผลการวิจัยไปใช้
- การจัดกิจกรรมการเรียนรู้นอกจากจะช่วยให้นักเรียนมีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนที่สูงขึ้นแล้ว
ยังส่งเสริมให้นักเรียนมีความพึงพอใจในการเรียนรู้วิชาวิทยาศาสตร์เพิ่มมากขึ้น
- การจัดกิจกรรมการเรียนรู้นี้เป็นการสอนที่ยึดนักเรียนเป็นสำคัญ เมื่อให้นักเรียนทำกิจกรรม
ต้องคำนึงถึงความแตกต่างระหว่างบุคคล ความพร้อม ด้านความรู้พื้นฐานเดิมของนักเรียนแต่ละคน ก่อนการแบ่งกลุ่มทำกิจกรรม
8.2 ข้อเสนอแนะในการวิจัยครั้งต่อไป
- ควรทดลองใช้กับกลุ่มเป้าหมายหลายห้องเรียน และสร้างนวัตกรรมหลายรูปแบบมาใช้แก้ปัญหา
ค้นหาทุกอย่างในเว็บครูบ้านนอก :
ตั้งกระทู้คำถามใหม่
กลับหน้าที่แล้ว
