ครูบ้านนอก

ผู้วิจัย ปาณิสรา สิงหพงษ์

ตำแหน่ง รองผู้อำนวยการสถานศึกษา

โรงเรียนสายปัญญารังสิต สังกัด สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาปทุมธานี

ปีที่วิจัย ปีการศึกษา 2565

บทคัดย่อ

การวิจัยมีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาข้อมูลพื้นฐานสำหรับการพัฒนารูปแบบการบริหารวิชาการ2) พัฒนารูปแบบการบริหารวิชาการ 3) ศึกษาผลการใช้รูปแบบการบริหารวิชาการ และ 4) เพื่อประเมินรูปแบบการบริหารวิชาการโดยใช้ SMART SPR Model ในการส่งเสริมความสามารถด้านการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) เพื่อพัฒนาผู้เรียนให้มีศักยภาพเป็นพลโลก โรงเรียนสายปัญญารังสิต สังกัด สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาปทุมธานี เป็นการวิจัยและพัฒนา (Research and Development: R & D) โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสานวิธี (Mixed Methods Research) กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ครูและผู้มีส่วนได้ส่วนเสียกับโรงเรียนสายปัญญารังสิต จำนวน 92 คน โดยการเลือกแบบเจาะจง (Purposive sampling) และใช้ขนาดกลุ่มจากตารางสำเร็จของเครจซี่และมอร์แกน (Krejcie and Morgan, 1970) เครื่องมือเป็นแบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง (Semi-structure interview) โดยการหาค่าIOC ทั้งฉบับ เท่ากับ 0.95 และแบบสอบถาม ค่าเฉลี่ยทั้งฉบับ เท่ากับ 0.95 สถิติวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าเฉลี่ย ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน ค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์แบบเพียร์สัน และการถดถอยพหุคูณแบบขั้นตอน การดำเนินการวิจัยแบ่งเป็น 4 ขั้นตอน ได้แก่ ขั้นตอนที่ 1 (R1) ศึกษาองค์ประกอบการบริหารวิชาการโดยใช้ SMART SPR Model ในการส่งเสริมความสามารถด้านการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) เพื่อพัฒนาผู้เรียนให้มีศักยภาพเป็นพลโลก โดยการ 1) ศึกษาข้อมูลพื้นฐาน ได้แก่ แนวคิดเกี่ยวกับการบริหารคุณภาพ แนวคิดเกี่ยวกับโรงเรียนมาตรฐานสากล ขอบข่ายการบริหารงานวิชาการ แนวคิดของการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) ศึกษาตัวอย่างที่ดี (Best Practice Study) และ 2) กำหนดองค์ประกอบการบริหารวิชาการ ขั้นตอนที่ 2 (D1) สร้างรูปแบบการบริหารวิชาการโดยใช้ SMART SPR Model ในการส่งเสริมความสามารถด้านการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) เพื่อพัฒนาผู้เรียนให้มีศักยภาพเป็นพลโลก แบ่งการดำเนินการเป็น 5 ขั้น คือ 1) ร่างรูปแบบการบริหารวิชาการ 2) ยกร่างกำหนดประเด็น 3) ยืนยันองค์ประกอบโดยผู้เชี่ยวชาญ จำนวน 5 ท่าน 4) สร้างและตรวจสอบคุณภาพเครื่องมือ และ 5) ทดลองใช้ (Try Out) กับบุคคลที่ไม่ใช่กลุ่มประชากรและกลุ่มเป้าหมาย จำนวน 30 คน ขั้นตอนที่ 3 (R2) ศึกษาผลการใช้รูปแบบการบริหารวิชาการโดยใช้ SMART SPR Model ในการส่งเสริมความสามารถด้านการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) เพื่อพัฒนาผู้เรียนให้มีศักยภาพเป็นพลโลก โดยการ 1) นำรูปแบบการบริหารวิชาการไปใช้ปีการศึกษา 2565 2) หาค่าระดับการบริหารวิชาการ/ระดับความสามารถด้านการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) ของครู และระดับผู้เรียนมีศักยภาพเป็นพลโลก 3) หาค่าความสัมพันธ์ระหว่างรูปแบบการบริหารวิชาการกับการส่งเสริมความสามารถด้านการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) และความสามารถด้านการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) กับผู้เรียนมีศักยภาพเป็นพลโลก และ 4) หาค่าความสามารถด้านการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) ที่ส่งผลต่อผู้เรียนมีศักยภาพเป็นพลโลก และขั้นตอนที่ 4 (D2) ประเมินรูปแบบการบริหารวิชาการโดยใช้ SMART SPR Model ในการส่งเสริมความสามารถด้านการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) เพื่อพัฒนาผู้เรียนให้มีศักยภาพเป็นพลโลก โรงเรียนสายปัญญารังสิต สังกัด สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาปทุมธานี โดยการประเมินรูปแบบด้านความเป็นประโยชน์ (Utility) ความเป็นไปได้ (Feasibility) ความเหมาะสม (Propriety) และความถูกต้องครอบคลุม (Accuracy)

ผลการวิจัยพบว่า

1. ผลการศึกษาข้อมูลพื้นฐานสำหรับการพัฒนารูปแบบการบริหารวิชาการโดยใช้ SMART SPR Model ในการส่งเสริมความสามารถด้านการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) เพื่อพัฒนาผู้เรียนให้มีศักยภาพเป็นพลโลก โรงเรียนสายปัญญารังสิต สังกัด สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาปทุมธานี เกี่ยวกับสภาพปัจจุบันและสภาพที่พึงประสงค์ในการส่งเสริมความสามารถด้านการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) พบว่า ความต้องการจำเป็นสูงสุดของแต่ละด้าน ดังนี้ 1) ด้านการพัฒนาเทคนิค/วิธีการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) คือ การศึกษาดูงานแลกเปลี่ยนเรียนรู้ 2) ด้านการพัฒนาสื่อนวัตกรรมในการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) คือ ส่งเสริมให้ครูผลิตสื่อ นวัตกรรมในการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) 3) ด้านการจัดการเรียนรู้ คือ ส่งเสริมให้ครูออกแบบกิจกรรมการเรียนรู้เชิงรุก 4) ด้านการจัดกิจกรรมแลกเปลี่ยนเรียนรู้ คือ ส่งเสริมให้มีการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ระหว่างครูในโรงเรียน และส่งเสริมให้มีการเผยแพร่ผลงานจากการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ และ 5) ด้านความต้องการในการนิเทศการสอน คือ ส่งเสริมให้มีการนิเทศการสอนโดยใช้กระบวนการชุมชนแห่งการเรียนรู้วิชาชีพ (PLC) และส่งเสริมให้มีการนิเทศการสอนแบบมีส่วนร่วม รวมไปถึงส่งเสริมให้มีนิเทศการสอนแบบเป็นโค้ชและพี่เลี้ยง (Coaching and Mentoring)

2. ผลการพัฒนารูปแบบการบริหารวิชาการโดยใช้ SMART SPR Model ในการส่งเสริมความสามารถด้านการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) เพื่อพัฒนาผู้เรียนให้มีศักยภาพเป็นพลโลก โรงเรียนสายปัญญารังสิต สังกัด สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาปทุมธานี ประกอบด้วย 8 องค์ประกอบ ได้แก่ 1) (S:Standard) มุ่งตามมาตรฐาน 2) (M:Management) การบริหารจัดการที่ดี 3) (A:Achievement) มุ่งผลสัมฤทธิ์ 4) (R:Realistic) ใช้ข้อมูลตามสภาพจริงเพื่อพัฒนา 5) (T:Teamwork) เน้นการทำงานร่วมกันและPLC 6) (S:Systematic) ความเป็นระบบ 7) (P:Platform) ใช้เทคโนโลยีที่หลากหลาย และ 8) (R:Research) ใช้การวิจัยเป็นฐาน

3. ผลการใช้รูปแบบการบริหารวิชาการโดยใช้ SMART SPR Model ในการส่งเสริมความสามารถด้านการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) เพื่อพัฒนาผู้เรียนให้มีศักยภาพเป็นพลโลก โรงเรียนสายปัญญารังสิต สังกัด สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาปทุมธานี

3.1) ผลการวิเคราะห์รูปแบบการบริหารวิชาการโดยใช้ SMART SPR Model ในการส่งเสริมความสามารถด้านการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) เพื่อพัฒนาผู้เรียนให้มีศักยภาพเป็นพลโลก โดยภาพรวมพบว่า มีการปฏิบัติอยู่ในระดับมากที่สุด โดยด้านที่มีการปฏิบัติอยู่ในระดับมากสุด ได้แก่ เน้นการทำงานร่วมกันและ PLC รองลงมา คือ ด้านใช้ข้อมูลตามสภาพจริงเพื่อพัฒนา

3.2) ผลการวิเคราะห์การนิเทศ ติดตาม การจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) โดยภาพรวม มีการปฏิบัติอยู่ในระดับมากที่สุดทุกด้าน โดยด้านที่มีการปฏิบัติอยู่ในระดับมากสุด ได้แก่ ด้านผู้เรียน รองลงมา คือ ด้านกระบวนการ

3.3) ผลการวิเคราะห์ระดับความสามารถด้านการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) โดยภาพรวม มีการปฏิบัติอยู่ในระดับมากที่สุด โดยพบว่า ด้านที่มีการปฏิบัติอยู่ในระดับมากสุด ได้แก่ ด้านทักษะการออกแบบการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) และด้านทักษะการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) รองลงมา คือ ด้านทักษะการวัดและประเมินผลการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning)

3.4) ผลการวิเคราะห์ระดับผู้เรียนมีศักยภาพเป็นพลโลก โดยภาพรวมมีการปฏิบัติอยู่ในระดับมากที่สุด โดยพบว่า ด้านที่มีการปฏิบัติอยู่ในระดับมากสุด ได้แก่ ด้านผลิตงานอย่างสร้างสรรค์ และด้านล้ำหน้าทางความคิด

3.5) ผลการวิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างรูปแบบการบริหารวิชาการโดยใช้ SMART SPR Model กับการส่งเสริมความสามารถด้านการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) พบว่า มีความสัมพันธ์กัน โดยคู่ที่มีความสัมพันธ์กันสูงสุด คือ ด้าน T : Teamwork เน้นการทำงานร่วมกันและ PLC กับด้านทักษะการจัดการเรียนรู้เชิงรุก รองลงมาด้าน A : Achievement มุ่งผลสัมฤทธิ์กับด้านทักษะการเขียนแผนการจัดการเรียนรู้เชิงรุก และด้าน R : Realistic ใช้ข้อมูลตามสภาพจริงเพื่อพัฒนากับด้านทักษะการจัดการเรียนรู้เชิงรุก ตามลำดับ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01

3.6) ผลการวิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างความสามารถด้านการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) กับผู้เรียนมีศักยภาพเป็นพลโลก พบว่า มีความสัมพันธ์กัน โดยคู่ที่มีความสัมพันธ์กันสูงสุด คือ ด้านทักษะการจัดการเรียนรู้เชิงรุกกับด้านผลิตงานอย่างสร้างสรรค์ รองลงมาคือ ด้านทักษะการออกแบบการจัดการเรียนรู้เชิงรุก กับด้านเป็นเลิศวิชาการ และด้านทักษะการออกแบบการจัดการเรียนรู้เชิงรุกกับด้านสื่อสาร 2 ภาษาตามลำดับ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01

3.7) ผลการวิเคราะห์ความสามารถด้านการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) ที่ส่งผลต่อผู้เรียนมีศักยภาพเป็นพลโลก พบว่า ตัวแปรที่ส่งผลต่อผู้เรียนมีศักยภาพเป็นพลโลก มี 3 ตัวแปร คือ ด้านทักษะการจัดการเรียนรู้เชิงรุก ด้านทักษะการออกแบบการจัดการเรียนรู้เชิงรุก และด้านทักษะการวัดและประเมินผลการจัดการเรียนรู้เชิงรุก โดยมีอำนาจพยากรณ์ร้อยละ 81.90

4. ผลการประเมินรูปแบบการบริหารวิชาการโดยใช้ SMART SPR Model ในการส่งเสริมความสามารถด้านการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) เพื่อพัฒนาผู้เรียนให้มีศักยภาพเป็นพลโลก โรงเรียนสายปัญญารังสิต สังกัด สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาปทุมธานี โดยผู้เชี่ยวชาญ พบว่า ในภาพรวมมีคุณภาพอยู่ในระดับดี เมื่อพิจารณารายด้าน พบว่า ด้านความเป็นไปได้ (Feasibility) มีคุณภาพอยู่ในระดับดีมาก มากที่สุด รองลงมา คือ ด้านความเป็นประโยชน์ (Utility) และ ด้านความถูกต้องครอบคลุม และด้านความเหมาะสม (Propriety) มีคุณภาพอยู่ในระดับดี ตามลำดับ

คำสำคัญ: รูปแบบการบริหารวิชาการ, OBECQA, พลโลก, การจัดการเรียนรู้เชิงรุก, Active Learning

เว็บน่าสนใจ