ครูบ้านนอก

บทความทางวิชาการ

ชื่อเรื่อง รูปแบบการพัฒนาศักยภาพครูในการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ AI

เพื่อจัดการเรียนรู้และยกระดับผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน ของโรงเรียนหนองขมารวิทยาคม

ชื่อผู้วิจัย สิบเอกไกรศรี ชิดนอก

ปีที่พิมพ์ 2568

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัจจุบันและปัญหาการใช้ AI ในการจัดการเรียนรู้ 2) พัฒนารูปแบบการพัฒนาศักยภาพครู 3) ศึกษาผลการใช้รูปแบบ และ 4) ประเมินความพึงพอใจของผู้เกี่ยวข้อง โดยใช้กลุ่มตัวอย่างเป็นครูและนักเรียนโรงเรียนหนองขมารวิทยาคม ผลการศึกษาพบว่า ครูมีความรู้ด้าน AI ในระดับน้อย (ค่าเฉลี่ย = 2.45) แต่มีความต้องการพัฒนาสูง (ค่าเฉลี่ย = 4.52) รูปแบบที่พัฒนาประกอบด้วย 6 องค์ประกอบหลัก ได้แก่ หลักการ วัตถุประสงค์ กระบวนการ เนื้อหาสาระ การประเมินผล และเงื่อนไขความสำเร็จ หลังการทดลองใช้ พบว่าสมรรถนะครูเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ (ค่าเฉลี่ย = 4.28) และผลสัมฤทธิ์นักเรียนสูงขึ้น (ค่าเฉลี่ย = 75.86) ด้วยขนาดอิทธิพลสูง (Cohen’s d = 1.46) ผู้เกี่ยวข้องมีความพึงพอใจในระดับมากที่สุด บทความนี้เสนอแนะให้สถานศึกษาสนับสนุนโครงสร้างพื้นฐานและสร้างชุมชนการเรียนรู้ (PLC) ส่วนระดับนโยบายควรจัดสรรงบประมาณและพัฒนาหลักสูตรครูให้สอดคล้องกับยุคดิจิทัล

คำสำคัญ ปัญญาประดิษฐ์ AI, การพัฒนาครู, ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน, การจัดการเรียนรู้

บทนำ

ในยุคดิจิทัล เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ AI มีบทบาทสำคัญในการปฏิรูปการศึกษา โดยเฉพาะการเพิ่มประสิทธิภาพการสอนและการเรียนรู้ (UNESCO, 2021) อย่างไรก็ดี ครูในประเทศไทยยังขาดทักษะและความมั่นใจในการใช้ AI (สุทธิพงษ์ และคณะ, 2564) การวิจัยนี้จึงมุ่งพัฒนารูปแบบการเสริมศักยภาพครูในการประยุกต์ใช้ AI เพื่อจัดการเรียนรู้และยกระดับผลสัมฤทธิ์ของนักเรียน โดยศึกษากรณีศึกษาโรงเรียนหนองขมารวิทยาคม

วิธีดำเนินการวิจัย

1. กลุ่มตัวอย่าง

- ครูศึกษา 18 คน และนักเรียน 118 คน จากโรงเรียนหนองขมารวิทยาคม

2. เครื่องมือวิจัย

- แบบสอบถามความรู้และทักษะครู

- แบบประเมินสมรรถนะครู (Rubric)

- แบบทดสอบผลสัมฤทธิ์นักเรียน

3. กระบวนการวิจัย

- ขั้นที่ 1 วิเคราะห์สภาพปัญหาและความต้องการ

- ขั้นที่ 2 ออกแบบรูปแบบการพัฒนาครู 6 องค์ประกอบ

- ขั้นที่ 3 ทดลองใช้รูปแบบเป็นเวลา 6 เดือน

- ขั้นที่ 4 ประเมินผลเชิงปริมาณและคุณภาพ

ผลการวิจัย

1. สภาพปัญหา

- ครู 82% ขาดทักษะการใช้ AI ในการออกแบบกิจกรรมการเรียนรู้

- 75% ของโรงเรียนมีโครงสร้างพื้นฐานไม่เพียงพอ (เช่น อินเทอร์เน็ตความเร็วสูง)

2. ประสิทธิผลของรูปแบบ

- สมรรถนะครูเพิ่มขึ้นจากระดับน้อยเป็นระดับมาก (ค่าเฉลี่ยก่อน = 2.45, หลัง = 4.28)

- ผลสัมฤทธิ์นักเรียนเพิ่มขึ้นเฉลี่ย 15% ในทุกรายวิชา

3. ความพึงพอใจ

- ครู 90% พึงพอใจกับรูปแบบการฝึกอบรมแบบปฏิบัติจริง

- นักเรียน 85% ชื่นชอบการเรียนรู้ผ่าน AI Tools

อภิปรายผล

1. ความสำเร็จของรูปแบบ

- การบูรณาการแนวคิด Constructionism และ TPACK ช่วยให้ครูออกแบบกิจกรรมได้อย่างสร้างสรรค์ (Darling-Hammond, 2017)

- ระบบพี่เลี้ยง (Mentoring) และ PLC ส่งเสริมการพัฒนาอย่างยั่งยืน (Wang & Chen, 2021)

2. ข้อจำกัด

- ระยะเวลาการวิจัย 6 เดือนอาจสั้นเกินไปสำหรับการประเมินผลระยะยาว

- กลุ่มตัวอย่างจำกัดเฉพาะโรงเรียนเขตเมือง

ข้อเสนอแนะ

1. เชิงปฏิบัติการ

- สถานศึกษาควรจัดสรรงบประมาณสำหรับอุปกรณ์ AI และพัฒนาทีมนิเทศเฉพาะทาง

- ครูควรใช้ AI เป็นเครื่องมือเสริมการสอน ไม่ใช่ทดแทนการสอนแบบเดิม

2. เชิงนโยบาย

- กระทรวงศึกษาธิการควรผลักดันนโยบาย AI in Education และขยายผลสู่โรงเรียนชนบท

3. การวิจัยต่อไป

- ศึกษาการใช้ AI ในรายวิชาเฉพาะ (เช่น วิทยาศาสตร์ คณิตศาสตร์)

- วิจัยเปรียบเทียบประสิทธิภาพของ AI Tools ต่างๆ

เอกสารอ้างอิง

- กระทรวงศึกษาธิการ. (2567). นโยบายและจุดเน้นประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2567.

- UNESCO. (2021). AI and education Guidance for policy-makers.

- Huang, Y., et al. (2022). AI in education A comprehensive review.

เว็บน่าสนใจ