ครูบ้านนอก

๑. ชื่อผลงานที่เป็นแบบอย่างที่ดี

B-CHANUAN เรียนเป็น เห็นคุณค่า ใช้ปัญญาอย่างพอเพียง

๒. วัตถุประสงค์

2.1 เพื่อส่งเสริมทักษะการเรียนรู้ด้วยตนเองของผู้เรียน (เรียนเป็น)

2.2 เพื่อปลูกฝังการเห็นคุณค่าในตนเอง ทรัพยากร และสังคม

2.3 เพื่อพัฒนาความสามารถในการคิดวิเคราะห์ ตัดสินใจ และแก้ปัญหาอย่างมีเหตุผล บนพื้นฐานของหลักพอเพียง

๓. กระบวนการดำเนินงาน

ในการปฏิบัติครบวงจรโดยประยุกต์ใช้วงจรเดมมิ่ง (Deming Cycle) ภายใต้กระบวนการ B-CHANUAN MODEL มีวิธีการดำเนินงาน ดังนี้

นิยามคำศัพท์

“เรียนเป็น” = ทักษะการเรียนรู้ตลอดชีวิต

“เห็นคุณค่า” = การรู้จักตนเอง สังคม และสิ่งแวดล้อม

“ใช้ปัญญาอย่างพอเพียง” = การคิดวิเคราะห์ มีเหตุผล และใช้ชีวิตบนความพอดี

ขั้นที่ 1: การเตรียมความพร้อม (Plan)

B (Brainstorming):

1. ครู นักเรียน ผู้ปกครอง และชุมชน ร่วมกันระดมความคิดเรื่อง “จะพัฒนาเด็กให้มีความพอเพียงได้อย่างไร”

2. สรุปแนวคิดจากผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย เช่น ครูเสนอการใช้กิจกรรมโครงงาน ผู้ปกครองแนะนำเรื่อง การประหยัดในบ้าน นักเรียนเสนอทำแปลงผัก แยกขยะ

C (Cooperation):

1. จัดเวทีประชุมร่วมกันระหว่างโรงเรียน ชุมชน ผู้ปกครอง

2. แบ่งบทบาทหน้าที่ในการสนับสนุนกิจกรรม

1. ชุมชน – สนับสนุนวัสดุ/ความรู้

2. ครู – ออกแบบแผนการสอน

3. นักเรียน – ลงมือทำ

H (Heartily):

โรงเรียนสร้างบรรยากาศการเรียนรู้ที่เป็นมิตร และแรงจูงใจ เช่น

1. มอบรางวัลเชิงสร้างสรรค์

2. จัดห้องเรียนพอเพียง

3. มีมุมสะท้อนความคิด “วันนี้หนูทำอะไรพอเพียงบ้าง?”

ขั้นที่ 2: การลงมือปฏิบัติ (Do)

A (Activity):

๑. การจัดทำสื่อและแผน

- ออกแบบและวางแผนเนื้อหาของเกี่ยวกับ โครงงาน “แปลงผักของหนู”

- จัดทำสมุดบันทึกพฤติกรรมพอเพียง

- จัดทำภาพประกอบที่สวยงาม สื่อความหมาย และดึงดูดความสนใจของนักเรียน

- เตรียมเกม “งบ 20 บาทกินอะไรได้บ้าง?”

๒. ทดลองใช้และปรับปรุงแก้ไข

- นำแผนกิจกรรมและแบบบันทึก และเก็บข้อมูลเพื่อปรับปรุงก่อนใช้งานจริง

๓. การพัฒนาศักยภาพครู

- จัดอบรมเชิงปฏิบัติการการใช้โครงการและแบบบันทึก โดยเน้นเทคนิคและวิธีการสอนที่หลากหลาย

- อบรมเทคนิคการจัดการเรียนรู้แบบ Active Learning เพื่อส่งเสริมให้นักเรียนมีส่วนร่วม

- ครูได้รับการพัฒนาผ่าน PLC หรืออบรมภายในโรงเรียน

- จัดทำแผนการจัดการเรียนรู้ร่วมกัน โดยบูรณาการการใช้หนังสือเล่มใหญ่และเทคนิค Active Learning

๔. การจัดกิจกรรมการเรียนการสอน

ขั้นนำเข้าสู่บทเรียน (10 นาที)

- ทบทวนความรู้เดิมด้วยเกม “งบ 20 บาทกินอะไรได้บ้าง?”

- กระตุ้นความสนใจด้วยคำถามหรือสถานการณ์ที่เกี่ยวข้องกับเนื้อหา

ขั้นสอน (40 นาที)

- นำเสนอผักต่างๆ ให้แก่นักเรียนอย่างน่าสนใจ

- ครูอธิบายขั้นตอนการปลูกและการดูแลผักถูกต้อง

- ให้นักเรียนเสนอชื่อผักตามที่ตนเองสนใจ

- ทำกิจกรรม Active Learning เช่น การลงมือปฏิบัติลงแปลงผัก

ขั้นสรุป (10 นาที)

- ทบทวนความรู้ขั้นตอนการปลูกและการดูแลผักถูกต้อง

- ประเมินความเข้าใจด้วยกิจกรรมสั้นๆ เพื่อตรวจสอบความเข้าใจเบื้องต้น

๕.การนิเทศติดตาม

- นิเทศการสอนอย่างน้อยเดือนละ 2 ครั้ง เพื่อให้คำแนะนำและช่วยเหลือ

- ประชุมแลกเปลี่ยนเรียนรู้ทุกสัปดาห์ เพื่อติดตามความก้าวหน้าและแก้ไขปัญหา

- บันทึกปัญหาและอุปสรรคที่เกิดขึ้น เพื่อใช้เป็นข้อมูลในการพัฒนาและปรับปรุงในอนาคต

N (Network):

1. สร้างเครือข่ายการเรียนรู้กับโรงเรียนในพื้นที่ใกล้เคียง

2. เชิญปราชญ์ชาวบ้าน หรือเกษตรกรพอเพียงมาสอนนักเรียน

3. ใช้ทรัพยากรของชุมชนเป็นแหล่งเรียนรู้ร่วม (Local Wisdom)

U (Understanding):

1. ทุกฝ่ายเข้าใจวิสัยทัศน์ร่วมว่า“นักเรียนต้องเรียนรู้เพื่อใช้ชีวิตอย่างพอเพียง และสามารถพึ่งตนเองได้”

2. มีการสื่อสารสม่ำเสมอ เช่น

- สื่อประชาสัมพันธ์

- สื่อบอร์ด

- ประชุมร่วมระหว่างผู้เกี่ยวข้อง

ขั้นที่ 3: การนิเทศ กำกับ ติดตาม (Check)

A (Assessment):

1. มีระบบติดตามและประเมินผลหลายรูปแบบ เช่น

- การประเมินจากครู

- การประเมินตนเองและประเมินเพื่อน

- การประเมินจากผู้ปกครอง (มุมมองพฤติกรรมที่บ้าน)

2. มีการนิเทศภายในโดยผู้บริหารหรือคณะกรรมการติดตาม

ผลที่ตรวจสอบได้:

1. นักเรียนมีพฤติกรรมประหยัด/รับผิดชอบเพิ่มขึ้น

2. ชิ้นงานนักเรียนแสดงการเข้าใจในหลักพอเพียง (เช่น บันทึกสะท้อนคิด)

3. ชุมชนและผู้ปกครองมีความพึงพอใจต่อการพัฒนาเด็ก

ขั้นที่ 4: การปรับปรุงการดำเนินการจัดการศึกษา (Act)

N (Novation): พัฒนาเป็นนวัตกรรม เช่น

- นักเรียนสามารถสร้างนวัตกรรม “1 ห้องเรียน 1 พอเพียง”

- ครูมีสื่อการสอน เช่น “เกมเศรษฐกิจพอเพียงจำลอง”

- ครูมีแบบบันทึก “พอเพียงใน 7 วัน” สำหรับนักเรียน

- โรงเรียนขยายผลแนวปฏิบัติสู่เครือข่ายโรงเรียนอื่น

- โรงเรียนนำเข้าสู่ระบบคุณภาพโรงเรียน เช่น บันทึกใน SAR / PLC

๔. การประเมินผล

การประเมินผลดำเนินการตามสภาพจริง (Authentic Assessment) โดยใช้เครื่องมือหลากหลายเพื่อสะท้อนจากการพัฒนาวิธีปฏิบัติแบบอย่างที่ดี (Best Practice) โดยการประยุกต์ใช้วงจรเดมมิ่ง (Deming Cycle) ภายใต้กระบวนการ PDCA นั้นมีการประเมินด้านความสำเร็จ ความต่อเนื่อง และความพึงพอใจ จากผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง คือ ผู้บริหารโรงเรียน ครูและบุคลากรทางการศึกษา ผู้ปกครองนักเรียน คณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน และนักเรียน พบว่า ภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด เมื่อพิจารณาเป็นรายด้าน พบว่า ด้านความพึงพอใจวิธีปฏิบัติแบบอย่างที่ดี (Best Practice) อยู่ในระดับมากที่สุด รองลงมา คือ ด้านความสำเร็จ และด้านความต่อเนื่อง ตามลำดับ นอกจากนี้จากการประเมินโครงการตามแผนปฏิบัติการประจำปีการศึกษา พบว่า โดยรวมเฉลี่ยทุกด้านอยู่ในระดับ มากที่สุด

๕. ผลการดำเนินงานที่ส่งผลที่ดีต่อผู้เรียน

5.1 นักเรียนมีพฤติกรรม “เรียนเป็น” เช่น ตั้งคำถาม ค้นคว้า และสื่อสารได้

5.2 นักเรียน “เห็นคุณค่า” เช่น รู้จักดูแลทรัพย์สินส่วนรวม ประหยัด และแบ่งปัน

5.3 นักเรียน “ใช้ปัญญาอย่างพอเพียง” เช่น มีเหตุผลในการใช้เงิน/เวลา เลือกสิ่งที่จำเป็น

5.4 นักเรียนมีพัฒนาการด้านคุณธรรม เช่น ความขยัน ความอดทน และความซื่อสัตย์

5.4 โรงเรียนมีรูปธรรมของการจัดการเรียนรู้แบบบูรณาการตามหลักเศรษฐกิจพอเพียง เช่น แปลงผักของหนู มุมพอเพียง ห้องเรียนต้นกล้า

๖. ปัจจัยหรือสิ่งสนับสนุนที่ให้เกิดความสำเร็จ

6.1 ปัจจัยภายใน

- ผู้บริหาร มีวิสัยทัศน์เชิงสร้างสรรค์ สนับสนุนการจัดการเรียนรู้ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง

- ครู มีความรู้ ความเข้าใจ และสามารถออกแบบกิจกรรมที่เชื่อมโยงกับชีวิตจริง

- นักเรียน มีความกระตือรือร้น สนใจเรียนรู้ และเปิดรับการพัฒนาตนเองอย่างต่อเนื่อง

- สภาพแวดล้อมในโรงเรียน ส่งเสริมการเรียนรู้เชิงรุก เน้นการปฏิบัติจริงและการมีส่วนร่วม

6.2 ปัจจัยภายนอก

- ผู้ปกครอง มีส่วนร่วมในการวางแผนและติดตามพัฒนาการของนักเรียนอย่างใกล้ชิด

- ชุมชนบ้านบุฉนวน สนับสนุน โดยเป็นวิทยากรความรู้กับนักเรียน เช่น การแปรรูปอาหาร การดำนาปลูกข้าว

- เกษตรอำเภอซับใหญ่ สนันสนุนพืช ผัก และพันธุ์ไม้ต่างๆ

- นโยบายของกระทรวงศึกษาธิการ เอื้อต่อการจัดการศึกษาแบบองค์รวมบนพื้นฐานของความพอเพียง

๗. ชื่อบุคคลหรือหน่วยงานภายนอกที่ให้การยอมรับ

สถานศึกษาได้รับรางวัลการประกวดโครงงานอาชีพ ระดับชั้น ป.4-ป.6 ปีการศึกษา ๒๕๖7 ประเภทการงานอาชีพ จากสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชัยภูมิ เขต ๓

๘. การเผยแพร่แบบอย่างที่ดี

สถานศึกษามีการเผยแพร่ผลงานในเพจเฟซบุ๊กโรงเรียนบ้านบุฉนวน จดหมายข่าวประชาสัมพันธ์ “โรงเรียนบ้านบุฉนวน” โรงเรียนบ้านบุฉนวน แจ้งข่าวสาร ทางไลน์กลุ่มผู้ปกครอง และกลุ่มคณะกรรมการสถานศึกษา และมีสถานศึกษาหลายแห่ง มาศึกษาดูงาน เช่น โรงเรียนบ้านค่ายทะยิง อำเภอด่านขุนทด จังหวัดนครราชสีมา จากการตรวจสอบโดยการสัมภาษณ์ สอบถาม พบว่า นักเรียนมีพฤติกรรมที่สะท้อนคุณลักษณะของเศรษฐกิจพอเพียง เช่น ขยัน ประหยัด ซื่อสัตย์ และมีน้ำใจ

เว็บน่าสนใจ