บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาสภาพปัญหา ความต้องการ แนวทางการจัดการนิเทศ และปัจจัยส่งเสริมการนิเทศในโรงเรียนเทศบาลสังกัดเทศบาลนครเกาะสมุย สุราษฎร์ธานี ผู้ให้ข้อมูล ได้แก่ ผู้อำนวยการสถานศึกษา รองผู้อำนวยการสถานศึกษา ฝ่ายวิชาการ ครูหัวหน้างานวิชาการ ในโรงเรียนเทศบาลสังกัดเทศบาลนครเกาะสมุย สุราษฎร์ธานี และศึกษานิเทศก์ รวมทั้งหมด 15 คน 2) เพื่อพัฒนารูปแบบการนิเทศภายใน APPSMR เพื่อส่งเสริมการจัดการเรียนรู้ของครูโรงเรียนเทศบาล ๑ วัดละไม เทศบาลนครเกาะสมุย สุราษฎร์ธานี ตรวจสอบโดยผู้เชี่ยวชาญจำนวน 5 คน 3) เพื่อประเมินความเป็นประโยชน์และความเป็นไปได้ของรูปแบบการนิเทศภายใน APPSMR เพื่อส่งเสริมการจัดการเรียนรู้ของครูโรงเรียนเทศบาล ๑ วัดละไม เทศบาลนครเกาะสมุย สุราษฎร์ธานี ผู้ให้ข้อมูล จำนวน 46 คน และ 4) เพื่อทดลองใช้รูปแบบการนิเทศภายใน APPSMR เพื่อส่งเสริมการจัดการเรียนรู้ของครูโรงเรียนเทศบาล ๑ วัดละไม เทศบาลนครเกาะสมุย สุราษฎร์ธานี โดยผู้นิเทศ ได้แก่ ผู้อำนวยการสถานศึกษา รองผู้อำนวยการสถานศึกษา และครูหัวหน้ากลุ่มสาระการเรียนรู้ ในโรงเรียนสังกัดเทศบาลนครเกาะสมุย สุราษฎร์ธานี จำนวน 40 คน ผู้รับการนิเทศ ได้แก่ ครูผู้สอนโรงเรียนเทศบาล ๑ วัดละไม เทศบาลนครเกาะสมุย สุราษฎร์ธานี จำนวน 19 คน ผลการวิจัย พบว่า
สภาพปัญหาการนิเทศ ผู้นิเทศและผู้รับการนิเทศขาดความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับการนิเทศภายใน กระบวนการและเทคนิคการนิเทศ ผู้รับการนิเทศมีเจตคติที่ไม่ดีต่อการนิเทศ ไม่มีรูปแบบการนิเทศภายในที่เป็นแนวทางดำเนินการพัฒนาการทำงาน พัฒนาการจัดการเรียนรู้ และพัฒนาผู้เรียนการนิเทศขาดความต่อเนื่อง ขาดความสม่ำเสมอ ไม่เป็นไปตามแผนที่กำหนด ขาดการกำกับ ติดตามและประเมินผลการนิเทศอย่างเป็นระบบและต่อเนื่อง ความต้องการการนิเทศ ผู้นิเทศควรเป็นกัลยาณมิตรต่อผู้รับการนิเทศ ต้องเป็นกระบวนการมีส่วนร่วม สนับสนุนส่งเสริมครูโดยคำนึงถึงความถนัดของแต่ละบุคคลเพื่อให้ผู้เรียนเกิดองค์ความรู้ ความสามารถตามความมุ่งหมายของการศึกษา มีรูปแบบการนิเทศที่เป็นแนวทางดำเนินการพัฒนาการจัดการเรียนรู้ และพัฒนาผู้เรียน ผู้นิเทศควรเป็นผู้อำนวยการสถานศึกษา รองผู้อำนวยการสถานศึกษาฝ่ายวิชาการ หัวหน้ากลุ่มสาระการเรียนรู้ และครูที่มีวิทยฐานะชำนาญการพิเศษในกลุ่มสาระการเรียนรู้ขึ้นไป แนวทางการจัดการการนิเทศในโรงเรียน มีการแต่งตั้งคณะกรรมการ นิเทศภายในโรงเรียน มีแผนการจัดอบรมการนิเทศให้แก่ครูทุกคน สร้างความรู้ ความเข้าใจ และเจตคติที่ดีต่อการรับการนิเทศ พัฒนาการจัดการเรียนรู้ที่เน้นให้ผู้เรียนมีการพัฒนาทักษะการคิดวิเคราะห์ การสังเคราะห์นำไปประยุกต์ใช้ในการดำเนินชีวิตประจำวัน ปัจจัยส่งเสริมการนิเทศ ประกอบด้วย ความรู้ ความเข้าใจ และทักษะของผู้นิเทศ ภาวะผู้นำทางวิชาการของผู้นิเทศ สื่อและเครื่องมือในการนิเทศ การมีส่วนร่วมในการนิเทศ และการนิเทศอย่างต่อเนื่องและสม่ำเสมอเป็นการกำหนดแนวทางในการปฏิบัติงาน กำหนดปฏิทินการนิเทศติดตามให้ชัดเจน
รูปแบบการนิเทศภายใน APPSMR เพื่อส่งเสริมการจัดการเรียนรู้ของครูโรงเรียนเทศบาล ๑ วัดละไม เทศบาลนครเกาะสมุย สุราษฎร์ธานี ประกอบด้วย 3 องค์ประกอบ ได้แก่ องค์ประกอบที่ 1 กระบวนการนิเทศภายใน ประกอบด้วย 1.1 การประเมินสภาพปัจจุบัน (Assessing) 1.2 การวิเคราะห์และจัดลำดับความสำคัญ (Prioritizing) 1.3 การวางแผนการนิเทศ (Planning) 1.4 การดำเนินการนิเทศ (Supervision) 1.5 การติดตามและประเมินผล (Monitoring and Evaluation) 1.6 การรายงานผลการนิเทศ (Report) องค์ประกอบที่ 2 ปัจจัยส่งเสริมการนิเทศภายใน ประกอบด้วย 2.1 ความรู้ ความเข้าใจ และทักษะของผู้นิเทศ 2.2 ภาวะผู้นำทางวิชาการของผู้นิเทศ 2.3 สื่อและเครื่องมือในการนิเทศ 2.4 การมีส่วนร่วมในการนิเทศ และ2.5 การนิเทศอย่างต่อเนื่องและสม่ำเสมอ และองค์ประกอบที่ 3 การจัด การเรียนรู้ของครู ประกอบด้วย 3.1 การออกแบบกิจกรรมการเรียนรู้ 3.2 การจัดการเรียนรู้แบบบูรณาการ 3.3 การแลกเปลี่ยนเรียนรู้ 3.4 การใช้เทคโนโลยีสารสนเทศและแหล่งเรียนรู้ที่เหมาะสม และ3.5 การวัดและประเมินผล
ผลการประเมินความเหมาะสมของคู่มือดำเนินการตามรูปแบบการนิเทศภายใน APPSMR เพื่อส่งเสริมการจัดการเรียนรู้ของครูโรงเรียนเทศบาล ๑ วัดละไม เทศบาลนครเกาะสมุย สุราษฎร์ธานี โดยรวมมีความเหมาะสมอยู่ในระดับมากที่สุด ( =4.76 =0.31)
ผลการประเมินความเป็นไปได้และความเป็นประโยชน์ของรูปแบบการนิเทศภายใน APPSMR เพื่อส่งเสริมการจัดการเรียนรู้ของครูโรงเรียนเทศบาล ๑ วัดละไม เทศบาลนครเกาะสมุย สุราษฎร์ธานี พบว่า ความเป็นไปได้โดยรวมอยู่ในระดับมาก ( =4.71 =0.23) และความเป็นประโยชน์โดยรวม อยู่ในระดับมาก ( =4.75 =0.24
ความเหมาะสม ความเป็นไปได้และความเป็นประโยชน์ของรูปแบบการนิเทศภายใน APPSMR เพื่อส่งเสริมการจัดการเรียนรู้ของครูโรงเรียนเทศบาล ๑ วัดละไม เทศบาลนครเกาะสมุย สุราษฎร์ธานี โดยภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด ( =4.68 =0.19)
ความพึงพอใจของผู้นิเทศที่มีต่อรูปแบบการนิเทศภายใน APPSMR เพื่อส่งเสริมการจัดการเรียนรู้ของครูโรงเรียนเทศบาล ๑ วัดละไม เทศบาลนครเกาะสมุย สุราษฎร์ธานี โดยรวมอยู่ในระดับ มากที่สุด ( =4.51 =0.48) ความพึงพอใจของผู้รับการนิเทศ โดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด ( =4.52 =0.34)