1. ความเป็นมาและความสำคัญ
สังคมโลกในศตวรรษที่ 21 การศึกษาเข้ามามีบทบาทสำคัญอย่างยิ่งในการพัฒนามนุษย์ ดังนั้นจำเป็นจะต้องมีการพัฒนาทางการจัดการศึกษาอยู่ตลอดเวลา ไม่ว่าจะเป็นการพัฒนาเนื้อหาสาระ เทคนิควิธีการสอน สื่อการจัดการเรียนรู้ นวัตกรรมใหม่ ๆ เพื่อทันต่อการเปลี่ยนแปลงของโลกในยุคปัจจุบัน ซึ่งสอดคล้องกับพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ.2542 แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 2) พ.ศ.2545 หมวดที่ 4 ว่าด้วยแนวทางการจัดการศึกษา มาตรา 24 ได้กำหนดให้สถานศึกษาและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องดำเนินการจัดการเรียนรู้โดยให้เนื้อหาสาระและกิจกรรมสอดคล้องกับความสนใจและความถนัดของผู้เรียน โดยคำนึงถึงความแตกต่างและหว่างบุคคล จัดกิจกรรมให้ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้จากประสบการณ์จริง (กระทรวงศึกษาธิการ, 2545) ตามจุดเน้นและนโยบายของกระทรวงศึกษาธิการ กำหนดให้สถานศึกษาจัดโครงสร้างหลักสูตรสถานศึกษา 8 กลุ่มสาระการเรียนรู้ และ 1 รายวิชาพื้นฐานประวัติศาสตร์ เพื่อบ่มเพาะให้นักเรียนภาคภูมิใจ รักความเป็นไทย หวงแหนในสิ่งที่บรรพชนให้ไว้เป็นมรดกทางปัญญา รักษาและต่อยอด และนำมาประยุกต์ใช้ในปัจจุบัน ด้วยเหตุนี้สำนักงานคณะกรรมการศึกษาขั้นพื้นฐานได้ประกาศแนวปฏิบัติการจัดการเรียนการสอนรายวิชาประวัติศาสตร์ตามนโยบาย 8+1 รายวิชาพื้นฐานประวัติศาสตร์ของสถานศึกษา เพื่อให้เป็นไปด้วยความเรียบร้อย มีประสิทธิภาพ และเกิดประโยชน์สูงสุดต่อผู้เรียน รวมทั้งบ่มเพาะให้ผู้เรียนภาคภูมิใจในความเป็นชาติ ใช้วิธีการทางประวัติศาสตร์วิเคราะห์เหตุการณ์ต่าง ๆ ได้อย่างเป็นระบบ เข้าใจการดำรงชีวิตของมนุษย์และการอยู่ร่วมกันในสังคม การเปลี่ยนแปลงตามยุคสมัย กาลเวลา ตามเหตุปัจจัยต่าง ๆ ปฏิบัติตนเป็นพลเมืองดี มีคุณธรรม ธำรงรักษาประเพณีและวัฒนธรรมไทย โรงเรียนบ้านตากแดด (ประสานราษฎร์วิทยาคาร) จึงจัดการเรียนรู้ตามหลักสูตรด้วยสื่อ อุปกรณ์ ช่วยในการจัดการเรียนรู้ สอดแทรกการเรียนประวัติศาสตร์ตามเหตุการณ์และวันสำคัญ โดยใช้แหล่งเรียนรู้ทางประวัติศาสตร์ เพื่อให้นักเรียนได้เรียนรู้จากประสบการณ์จริง เป็นการปลูกฝังจิตสำนึกกับผู้เรียนให้รักและศรัทธาในประวัติศาสตร์ของไทย
ไทยโซ่ง มีชื่อเรียกต่าง ๆ กันว่า ลาวโซ่ง ลาวโซ่งดำ ไทยทรงดำ ผู้ไทยดำ การที่เรียกลาวโซ่งว่าลาวโซ่งเพราะถิ่นฐานเดิมมาจากประเทศลาว จึงถือว่าตนเองเป็นคนลาวและใช้ภาษาลาว นอกจากนี้คนไทยภาคกลางจะเรียกคนเชื้อสายลาวดังเช่นไทยโซ่งว่า คนลาวถึงแม้ว่าในทางภาษาศาสตร์พบว่า ลาวโซ่งไม่ได้เป็นภาษาย่อยในกลุ่มลาว แต่อยู่ในกลุ่มภูไท (สุวัฒนา เลี่ยมประวัติ และกันทิมา วัฒนะประเสริฐ, 2539) กลุ่มชาติพันธุ์ลาวโซ่ง เป็นกลุ่มขาติพันธุ์ที่มีการกระจายตัวประชากรอยู่ใน ๗ จังหวัดในภูมิภาคตะวันตกของประเทศไทย ได้แก่ กาญจนบุรี เพชรบุรี ราชบุรี นครปฐม สมุทรสาคร สมุทรสงคราม และสุพรรณบุรี
จากการศึกษาข้างต้น พบว่านักเรียนขาดความรู้เกี่ยวกับประวัติ ประเพณี วัฒนธรรมของไทยทรงดำ ซึ่งเป็นวัฒนธรรมท้องถิ่นที่อาศัยอยู่ และโรงเรียนบ้านตากแดด (ประสานราษฎร์วิทยาคาร) ยังเป็นโรงเรียนที่อนุรักษ์วัฒนธรรมไทยทรงดำ ผู้สอนจึงได้พัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้ในรายวิชาประวัติศาสตร์ สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 เรื่อง ข้อมูลหลักฐานทางประวัติศาสตร์ โดยใช้หลักฐานทางประวัติศาสตร์ท้องถิ่นไทยทรงดำ เพื่อพัฒนาทักษความรู้ ความสนใจ อีกทั้งยังให้นักเรียนได้เรียนรู้วัฒนธรรมท้องถิ่นที่เราอยู่อาศัย เพื่อสืบทอด ให้คงอยู่สืบต่อไป
2. วัตถุประสงค์และเป้าหมาย
2.1 วัตถุประสงค์
2.1.1 เพื่อพัฒนาการจัดการเรียนรู้รายวิชาประวัติศาสตร์ เรื่อง ข้อมูลหลักฐานทางประวัติศาสตร์ โดยใช้วัฒนธรรมท้องถิ่นไทยทรงดำ
2.1.2 เพื่อประเมินความพึงพอใจของผู้เรียนที่มีต่อการจัดการเรียนรู้ในรายวิชาประวัติศาสตร์ เรื่อง ข้อมูลหลักฐานทางประวัติศาสตร์ โดยใช้วัฒนธรรมท้องถิ่นไทยทรงดำ
2.1.3 เพื่อสืบทอดวัฒนธรรมท้องถิ่นไทยทรงดำ ในรายวิชาประวัติศาสตร์ เรื่อง ข้อมูลหลักฐานทางประวัติศาสตร์ โดยใช้วัฒนธรรมท้องถิ่นไทยทรงดำ
2.2 เป้าหมาย
2.2.1 เชิงปริมาณ
- นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 ร้อยละ 100 เข้าร่วมกิจกรรมตามแผนการจัดการเรียนรู้ เรื่อง ข้อมูลหลักฐานทางประวัติศาสตร์ โดยใช้วัฒนธรรมท้องถิ่นไทยทรงดำ
- นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 ร้อยละ 100 มีความพึงพอใจต่อการจัดการเรียนรู้รายวิชาประวัติศาสตร์ เรื่อง ข้อมูลหลักฐานทางประวัติศาสตร์ โดยใช้วัฒนธรรมท้องถิ่นไทยทรงดำ
2.2.2 เชิงคุณภาพ
- นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 มีทักษะความรู้ สืบทอดวัฒนธรรมท้องถิ่นไทยทรงดำ ในรายวิชาประวัติศาสตร์ เรื่อง ข้อมูลหลักฐานทางประวัติศาสตร์ โดยใช้วัฒนธรรมท้องถิ่นไทยทรงดำ
3. ขั้นตอนการดำเนินงาน
การจัดการเรียนรู้ Active Learning เรื่อง ข้อมูลหลักฐานทางประวัติศาสตร์ โดยใช้วัฒนธรรมท้องถิ่นไทยทรงดำ โดยใช้วงจรคุณภาพ PDCA และกระบวนการ PLC และการจัดการเรียนการสอน มีรายละเอียด ดังนี้
รูปแบบ/กระบวนการ แนวคิดที่เกี่ยวข้อง กิจกรรม
P (Plan)
วางแผน การมีส่วนร่วมการวางแผน โดยใช้กระบวนการ PLC - วิเคราะห์ วางแผน รายละเอียด เนื้อหาของบทเรียน
- ศึกษาหลักการและทำความเข้าใจในการใช้กิจกรรมการเรียนการสอน
D (Do)
การปฏิบัติ กำหนดวิธีการและออกแบบแผนการจัดการเรียนรู้ Active Learning - ค้นหาข้อมูลเกี่ยวกับข้อมูลหลักฐานทางประวัติศาสตร์ โดยใช้วัฒนธรรมท้องถิ่นไทยทรงดำ
- จัดทำแผนการเรียนรู้ เรื่องข้อมูลหลักฐานทางประวัติศาสตร์ โดยใช้วัฒนธรรมท้องถิ่นไทยทรงดำ
- ปฏิบัติกิจกรรมและจัดการเรียนการสอนตามที่วางแผนและออกแบบไว้
C (Check)
การตรวจสอบและประเมินผล ตรวจสอบและประเมินผล - ครูและนักเรียนร่วมกันตรวจสอบ ประเมินผล และวิเคราะห์ผลหลังการจัดกิจกรรม
- สรุปและบันทึกหลังการสอน
A (Action)
การปรับปรุงแก้ไข การวิเคราะห์ปัญหา / อุปสรรค วิธีการแก้ไข โดยใช้กระบวนการ PLC - นำผลการประเมินมาวิเคราะห์ร่วมกัน เพื่อที่จะนำไปเป็นข้อมูลในการวางแผนพัฒนาการจัดการเรียนการสอนให้ดีขึ้นต่อไป
 
4. ผลการดำเนินการ
ผลการดําเนินงานการจัดการเรียนรู้ Active Learning รายวิชาประวัติศาสตร์ เรื่อง ข้อมูลหลักฐานทางประวัติศาสตร์ โดยใช้วัฒนธรรมท้องถิ่นไทยทรงดำ สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 โรงเรียนบ้านตากแดด (ประสานราษฎร์วิทยาคาร) ทำให้เกิดผลสำเร็จที่ชัดเจน ดังนี้
4.1 ผลผลิต (Outputs)
4.1.1 นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 โรงเรียนบ้านตากแดด (ประสานราษฎร์วิทยาคาร) เข้าร่วมกิจกรรมร้อยละ 100 ในการจัดการเรียนรู้ Active Learning รายวิชาประวัติศาสตร์ เรื่อง ข้อมูลหลักฐานทางประวัติศาสตร์ โดยใช้วัฒนธรรมท้องถิ่นไทยทรงดำ
4.1.2 นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 โรงเรียนบ้านตากแดด (ประสานราษฎร์วิทยาคาร) มีความรู้ ความเข้าใจในเนื้อหาสาระในรายวิชาประวัติศาสตร์ เรื่อง ข้อมูลหลักฐานทางประวัติศาสตร์ โดยใช้วัฒนธรรมท้องถิ่นไทยทรงดำได้อย่างถูกต้อง
4.1.3 นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 โรงเรียนบ้านตากแดด (ประสานราษฎร์วิทยาคาร) ได้พัฒนาทักษะความรู้รายวิชาประวัติศาสตร์ เรื่อง ข้อมูลหลักฐานทางประวัติศาสตร์ โดยใช้วัฒนธรรมท้องถิ่นไทยทรงดำครบทุกจุดประสงค์การเรียนรู้
4.1.4 นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 โรงเรียนบ้านตากแดด (ประสานราษฎร์วิทยาคาร) มีความพึงพอใจต่อกิจกรรมการเรียนรู้ในรายวิชาประวัติศาสตร์ เรื่อง ข้อมูลหลักฐานทางประวัติศาสตร์ โดยใช้วัฒนธรรมท้องถิ่นไทยทรงดำในระดับดีมาก
4.2 ผลลัพธ์ (Outcomes)
4.2.1 นักเรียนสามารถนําสิ่งที่ได้เรียนรู้นำไปปรับใช้ในชีวิตประจำวัน
4.2.2 นักเรียนเข้าใจและสามารถสืบทอดวัฒนธรรมไทยทรงดำได้
4.3 ด้านครูผู้สอน
4.3.1 ครูได้พัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้ Active Learning รายวิชาประวัติศาสตร์ เรื่อง ข้อมูลหลักฐานทางประวัติศาสตร์ โดยใช้วัฒนธรรมท้องถิ่นไทยทรงดำ
4.3.2 ครูมีแผนการจัดการเรียนรู้ที่ใช้วัฒนธรรมท้องถิ่นไทยทรงดำ ในการจัดการเรียนรู้
5. ปัจจัยความสำเร็จ
5.1 ผู้บริหารให้การสนับสนุน ส่งเสริม นิเทศติดตามอย่างมีประสิทธิภาพ
5.2 ครูมีส่วนร่วม มุ่งมั่น ตั้งใจ เพื่อพัฒนานักเรียน เอาใจใส่ในการจัดการเรียนการสอนและให้คำแนะนําที่ดีแก่นักเรียน
5.3 นักเรียนให้ความร่วมมือ และมีความพร้อมในการร่วมกิจกรรมอย่างเต็มที่
5.4 ความพร้อมของสื่อการสอนต่างๆ สามารถนํามาประยุกต์ใช้ได้ อย่างเหมาะสม
6. บทเรียนที่ได้รับ
6.1 นักเรียนได้ปฏิบัติกิจกรรมด้วยการลงมือปฏิบัติด้วยตนเอง การจัดกิจกรรมสร้างความ สนใจกระตือรือร้นให้กับผู้เรียนในการเรียนวิชาประวัติศาสตร์ได้
6.2 การจัดการเรียนการสอน เรื่อง ข้อมูลหลักฐานทางประวัติศาสตร์ โดยใช้วัฒนธรรมท้องถิ่นไทยทรงดำ นักเรียนมีความสนใจเรียนมากยิ่งขึ้น
6.3 ข้อมูลหลักฐานทางประวัติศาสตร์ โดยใช้วัฒนธรรมท้องถิ่นไทยทรงดำ ทำให้นักเรียนได้เรียนรู้วัฒนธรรมท้องถิ่นของตนเองมากยิ่งขึ้น