ชื่อเรื่อง : การพัฒนารูปแบบการบริหารสถานศึกษาเพื่อส่งเสริมการจัดการเรียนรู้ทักษะอาชีพ
ของนักเรียนโรงเรียนขยายโอกาสที่ตั้งอยู่บนพื้นที่เกาะ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่
การศึกษาประถมศึกษาพังงา
ผู้วิจัย : ฉัตรชนก พึ่งถิ่น
ปีการศึกษา : 2565
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ ดังนี้ 1) เพื่อศึกษาสภาพปัจจุบันและสภาพที่พึงประสงค์ในการบริหารสถานศึกษาเพื่อส่งเสริมการจัดการเรียนรู้ทักษะอาชีพของนักเรียนโรงเรียนขยายโอกาสที่ตั้งอยู่บนพื้นที่เกาะ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพังงา 2) เพื่อศึกษาองค์ประกอบและพัฒนารูปแบบการบริหารสถานศึกษาเพื่อส่งเสริมการจัดการเรียนรู้ทักษะอาชีพของนักเรียนโรงเรียนขยายโอกาสที่ตั้งอยู่บนพื้นที่เกาะ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพังงา 3) เพื่อทดลองใช้รูปแบบการบริหารสถานศึกษาเพื่อส่งเสริมการจัดการเรียนรู้ทักษะอาชีพของนักเรียนโรงเรียนขยายโอกาสที่ตั้งอยู่บนพื้นที่เกาะ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพังงา และ 4) เพื่อประเมินและปรับปรุงรับรองรูปแบบการบริหารสถานศึกษาเพื่อส่งเสริมการจัดการเรียนรู้ทักษะอาชีพของนักเรียนโรงเรียนขยายโอกาสที่ตั้งอยู่บนพื้นที่เกาะ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพังงา กลุ่มตัวอย่างคือ ผู้บริหารโรงเรียน จำนวน 6 คน ครูผู้สอน จำนวน 35 คน ผู้ปกครองนักเรียน จำนวน 30 คน และนักเรียน จำนวน 84 คน การวิจัยครั้งนี้ แบ่งออกเป็น 4 ระยะ ดังนี้ ระยะที่ 1 การวิจัย (Research : R1) การศึกษาสภาพปัจจุบันและสภาพที่พึงประสงค์ในการบริหารสถานศึกษาเพื่อส่งเสริมการจัดการเรียนรู้ทักษะอาชีพของนักเรียนโรงเรียนขยายโอกาสที่ตั้งอยู่บนพื้นที่เกาะ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพังงา มีเครื่องมือจำนวน 4 ฉบับ (ฉบับที่ 1-4) ระยะที่ 2 การพัฒนา (Development : D1) การออกแบบและพัฒนารูปแบบการบริหารสถานศึกษาเพื่อส่งเสริมการจัดการเรียนรู้ทักษะอาชีพของนักเรียนโรงเรียนขยายโอกาสที่ตั้งอยู่บนพื้นที่เกาะ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพังงา มีเครื่องมือจำนวน 3 ฉบับ (ฉบับที่ 5-7) ระยะที่ 3 การวิจัย (Research : R2) การทดลองใช้รูปแบบการบริหารสถานศึกษาเพื่อส่งเสริมการจัดการเรียนรู้ทักษะอาชีพของนักเรียนโรงเรียนขยายโอกาสที่ตั้งอยู่บนพื้นที่เกาะ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพังงา มีเครื่องมือจำนวน 2 ฉบับ (ฉบับที่ 8-9) และระยะที่ 4 การพัฒนา (Development : D2) การประเมินและปรับปรุงรับรองรูปแบบการบริหารสถานศึกษาเพื่อส่งเสริมการจัดการเรียนรู้ทักษะอาชีพของนักเรียนโรงเรียนขยายโอกาสที่ตั้งอยู่บนพื้นที่เกาะ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพังงา มีเครื่องมือจำนวน 1 ฉบับ (ฉบับที่ 10) วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติพื้นฐาน ได้แก่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานและการวิเคราะห์เนื้อหา
ผลการวิจัยพบว่า
1. ผลการศึกษาสภาพปัจจุบันและสภาพที่พึงประสงค์ในการพัฒนารูปแบบการบริหารสถานศึกษาเพื่อส่งเสริมการจัดการเรียนรู้ทักษะอาชีพของนักเรียนโรงเรียนขยายโอกาสที่ตั้งอยู่บนพื้นที่เกาะ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพังงา พบว่า สภาพปัจจุบัน ภาพรวมอยู่ในระดับมาก (x̄= 3.82, S.D. = 0.89) และสภาพที่พึงประสงค์ ภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด (x̄= 4.52, S.D. = 0.91) และมีแนวทางการบริหารสถานศึกษาเพื่อส่งเสริมการจัดการเรียนรู้ทักษะอาชีพของนักเรียนโรงเรียนขยายโอกาสที่ตั้งอยู่บนพื้นที่เกาะ คือ สถานศึกษาต้องมีการปฏิรูปหลักสูตรสถานศึกษาของโรงเรียนเพื่อเตรียมความพร้อมให้นักเรียนได้มีความรู้ ทักษะด้านต่าง ๆ สามารถนำไปประยุกต์ใช้ในการดำรงชีวิตและประกอบอาชีพในโลกที่เปลี่ยนแปลงไปจากอดีต และบรรลุเป้าหมายตามที่กำหนดไว้อย่างมีประสิทธิภาพ
2. ผลการออกแบบและพัฒนารูปแบบการบริหารสถานศึกษาเพื่อส่งเสริมการจัดการเรียนรู้ทักษะอาชีพของนักเรียนโรงเรียนขยายโอกาสที่ตั้งอยู่บนพื้นที่เกาะ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพังงา มีชื่อว่า CAREER SKILLS MODEL ประกอบด้วย 5 องค์ประกอบ ได้แก่ 1) หลักการ 2) วัตถุประสงค์ 3) กระบวนการบริหารสถานศึกษา (RPFPAE Stage) 6 ขั้นตอน คือ ขั้นตอนที่ 1 การทบทวนผลการบริหารจัดการศึกษาในโรงเรียน (Reviews to Administration Stage) ขั้นตอนที่ 2 การจัดกระทำกับข้อมูล (Processing the Data Stage) ขั้นตอนที่ 3 การกำหนดขอบเขตของภาระงาน (Framing to Task Stage) ขั้นตอนที่ 4 การวางแผนเพื่อการพัฒนา (Plan for Development Stage) ขั้นตอนที่ 5 การลงมือปฏิบัติ (Action Stage) และขั้นตอนที่ 6 การประเมินและสะท้อนคิดผลการส่งเสริมทักษะอาชีพ (Evaluation and Reflect Stage) 4) การประเมินผล และ 5) เงื่อนไขสู่ความสำเร็จ และผลการประเมินองค์ประกอบรูปแบบการบริหารสถานศึกษาเพื่อส่งเสริมการจัดการเรียนรู้ทักษะอาชีพของนักเรียนโรงเรียนขยายโอกาสที่ตั้งอยู่บนพื้นที่เกาะ พบว่า 1) ความเหมาะสม มีภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด (x̄= 4.59, S.D. = 0.61) 2) ความเป็นไปได้ มีภาพรวมอยู่ในระดับมาก (x̄= 4.47, S.D. = 0.64) และ 3) การใช้ประโยชน์ มีภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด (x̄= 4.59, S.D. = 0.65)
3. ผลการทดลองใช้รูปแบบการบริหารสถานศึกษาเพื่อส่งเสริมการจัดการเรียนรู้ทักษะอาชีพของนักเรียนโรงเรียนขยายโอกาสที่ตั้งอยู่บนพื้นที่เกาะ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพังงา ผลปรากฏดังนี้ 1) การเตรียมความพร้อมก่อนการจัดการเรียนรู้ของครูผู้สอน พบว่า ความถูกต้องมีภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด (x̄= 4.54, S.D. = 0.55) และความเหมาะสม มีภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด (x̄= 4.61, S.D. = 0.50) 2) การจัดการเรียนรู้ของครูผู้สอน พบว่า ความถูกต้อง มีภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด (x̄= 4.54, S.D. = 0.51) และความเหมาะสม ภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด (x̄= 4.65, S.D. = 0.47) 3) หลังการจัดการเรียนรู้ของครูผู้สอน พบว่า การปฏิบัติ มีภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด (x̄= 4.51, S.D. = 0.51) และความพึงพอใจ มีภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด (x̄ = 4.57, S.D. = 0.50) และ 4) การประเมินการส่งเสริมทักษะอาชีพของนักเรียน พบว่า นักเรียน มีการปฏิบัติ/การแสดงพฤติกรรมทุกครั้ง หรือ 100% (x̄= 2.56, S.D. = 0.56)
4. ผลการประเมินการปรับปรุง แก้ไของค์ประกอบของรูปแบบการบริหารสถานศึกษาเพื่อส่งเสริมการจัดการเรียนรู้ทักษะอาชีพของนักเรียนโรงเรียนขยายโอกาสที่ตั้งอยู่บนพื้นที่เกาะ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพังงา พบว่า 1) ความเหมาะสม มีภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด (x̄= 4.81, S.D. = 0.55) 2) การนำไปใช้ประโยชน์ มีภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด (x̄= 4.78, S.D. = 0.57) และมีข้อปรับปรุงเพียงเล็กน้อย 3) ผู้บริหารสถานศึกษาและครูผู้สอนมีความพึงพอใจต่อรูปแบบอยู่ในระดับมากที่สุด (x̄= 4.90, S.D. = 0.30)