ครูบ้านนอก

การพัฒนาศักยภาพของผู้เรียน ให้ตระหนักในบทบาทหน้าที่ความรับผิดชอบของผู้เรียนในการสร้างเสริมคุณธรรมจริยธรรมในโรงเรียน เป็นต้นแบบที่ดีงามของผู้เรียน และพัฒนาคุณธรรมจริยธรรมผู้เรียนแบบองค์รวม เน้นพัฒนากระบวนการคิดทางวิทยาศาสตร์ เกิดสมรรถนะสำคัญ และส่งเสริมให้ผู้เรียนเป็นคนที่สมบูรณ์แบบ ด้วยการเป็นคนดี คนเก่ง และมีความสุข มีทักษะในการใช้ชีวิตในศตวรรษที่ ๒๑ ได้ดี และถือเป็นการดำเนินงานเพื่อสืบสานพระราชปณิธานเดินตามรอยเบื้องพระยุคลบาทของพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศรมหาภูมิพลอดุยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ตามพระราชประสงค์ของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมหาวชิราลงกรณบดินทรเทพยวรางกูร ซึ่งมีพระราชกระแสรับสั่งให้ “ช่วยสร้างคนดีให้บ้านเมือง” และต้องการที่จะปลูกฝังให้ผู้เรียนในโรงเรียนมีความประพฤติที่เรียบร้อย ให้ผู้เรียนตระหนักรู้ เข้าใจและมีกระบวนการคิดอย่างมีเหตุผล บ่มเพาะคุณค่าแห่งคุณธรรมความดีอย่างเป็นธรรมชาติ สร้างความรู้สึกผิดชอบชั่วดีและภูมิใจในการทำความดี อย่างซื่อสัตย์สุจริต มนุษย์เป็นทรัพยากรที่สำคัญที่สุดในการพัฒนาประเทศ ดังนั้นการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ หรือ พัฒนา“คน” ต้องทำเป็นกระบวนการต่อเนื่องตลอดชีวิต นับตั้งแต่อยู่ในครรภ์มารดา สู่วัยเด็ก วัยรุ่น วัยทำงาน และวัยชรา โดยเฉพาะอย่างยิ่งในช่วงวัยเด็กและวัยรุ่นเป็นวัยที่จะต้องปลูกฝังและต้องสร้างคุณค่าให้กับตนเองและเห็นคุณค่าความเป็นมนุษย์ และในขณะเดียวกันก็จะได้รับการพัฒนาทักษะชีวิต เพื่อเป็นภูมิคุ้มกันความเสี่ยงในการดำเนินชีวิตทั้งปัจจุบันและอนาคต ด้วยโรงเรียนบ้านดอนทรายได้มีการส่งเสริมและพัฒนาทักษะชีวิตของนักเรียนตามนโยบายของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาประจวบคีรีขันธ์ เขต 1 และตามองค์ประกอบของสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน ซึ่งเป็นองค์ประกอบที่สำคัญที่จะสร้างและพัฒนาทักษะชีวิตในการสร้างภูมิคุ้มกันชีวิตให้กับนักเรียนในสภาพสังคมปัจจุบันและเตรียมพร้อมสำหรับอนาคต สามารถจัดการปัญหาและความขัดแย้งต่าง ๆ อย่างเหมาะสม ปรับตัวให้ทันการเปลี่ยนแปลงของสังคมและสภาพแวดล้อม รู้จักหลีกเลี่ยงพฤติกรรมไม่พึงประสงค์ที่ส่งผลกระทบต่อตนเองและผู้อื่น ป้องกันตนเองในภาวะคับขันและจัดการกับชีวิตอย่างมีประสิทธิภาพสอดคล้องกับวัฒนธรรมและสังคม ประกอบด้วย 4 องค์ประกอบ ดังนี้ 1.การตระหนักรู้และเห็นคุณค่าในตนเองและผู้อื่น 2.การคิดวิเคราะห์ ตัดสินใจและแก้ปัญหาอย่างสร้างสรรค์ 3.การจัดการกับอารมณ์และความเครียด และ 4.การสร้างสัมพันธภาพที่ดีกับผู้อื่น

โดยโรงเรียนบ้านดอนทราย ได้นำนวัตกรรม “สร้าง เสริม เติม เต็ม พัฒนาทักษะชีวิต น้อมนำศาสตร์พระราชา สู่วิถีที่ยั่งยืน” ด้วยรูปแบบ DONSAI Model” มาเป็นกระบวนการขับเคลื่อนเพื่อจัดกิจกรรมพัฒนาและเสริมสร้างทักษะชีวิตให้กับนักเรียน ทั้งการสอนโดยตรงและการบูรณการการเรียน การสอนในหลักสูตร 8 กลุ่มสาระการเรียนรู้และกิจกรรมพัฒนานักเรียน ให้นักเรียนมีและใช้ทักษะชีวิตสามารถเผชิญปัญหาต่างๆ รอบตัวได้เหมาะสมกับช่วงวัย รู้จักตัดสินใจและแก้ไขสถานการณ์ให้อยู่รอดปลอดภัยจากปัญหาต่าง ๆ และอยู่ร่วมกับผู้อื่นในสังคมอย่างมีความสุขสอดคล้องกับสมรรถนะด้านทักษะชีวิตในหลักสูตรแกนกลางการศึกษาชั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 ที่เน้นให้นักเรียนทุกคนได้รับการพัฒนา ทั้งด้านความรู้ ความรู้สึกนึกคิด ให้รู้จักสร้างสัมพันธ์อันดีระหว่างบุคคล จัดการปัญหาและความขัดแย้งต่าง ๆ อย่างเหมาะสม ปรับตัวให้ทันการเปลี่ยนแปลงของสังคมและสภาพแวดล้อม รู้จักหลีกเลี่ยงพฤติกรรมไม่พึงประสงค์ที่ส่งผลกระทบต่อตนเองและผู้อื่น ป้องกันตนเองในภาวะคับขันและจัดการกับชีวิตอย่างมีประสิทธิภาพสอดคล้องกับวัฒนธรรมและสังคมได้ โดยมีการใช้“คู่มือการสร้างเสริมเติมเต็มเพื่อพัฒนาทักษะชีวิตสำหรับนักเรียน”ของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาประจวบคีรีขันธ์ เขต 1 เป็นแนวปฏิบัติในการพัฒนานักเรียนให้เกิดความตระหนักรู้ เห็นคุณค่าในตนเองและผู้อื่น การคิดวิเคราะห์ กระบวนการตัดสินใจและแก้ปัญหาอย่างสร้างสรรค์ การจัดการกับอารมณ์ ความเครียด และการสร้างสัมพันธภาพที่ดีกับผู้อื่น ซึ่งเป็นองค์ประกอบของทักษะชีวิตที่ช่วยให้เด็กและเยาวชนมีพื้นฐานด้านอุปนิสัยที่ดี สามารถอยู่ร่วมกับผู้อื่นได้ดีและมีความสุขและด้วยสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาประจวบคีรีขันธ์ เขต 1 ได้กำหนดนโยบายการและส่งเสริมผู้เรียนในการเรียนรู้การทดลองวิทยาศาสตร์ เป็นกระบวนการแสวงหาความรู้หรือการค้นคว้าหาคำตอบในสิ่งที่ผู้เรียนอยากรู้หรือสงสัยด้วยวิธีการต่าง ๆ เป็นวิธีการเรียนรู้ที่ผู้เรียน ได้เลือกศึกษาตามความสนใจของตนเองหรือของกลุ่มเป็นการตัดสินใจร่วมกัน มีการจัดการเรียนรู้ที่หลากหลาย เช่น กระบวนการกลุ่ม รายบุคคล การฝึกคิด การแก้ปัญหาและการร่วมมือกันคิด ฯลฯ ผู้เรียนได้ลงมือปฏิบัติกิจกรรมต่าง ๆ เพื่อค้นหาคำตอบด้วยตนเองและได้เรียนรู้จากประสบการณ์ตรง ให้ผู้เรียนมีความสนใจและกระตือรือร้นในการร่วมกิจกรรมเป็น รู้จักหน้าที่ ความรับผิดชอบของตนเอง รู้จักการรอคอย ซื่อสัตย์สุจริต เกิดทักษะทางวิทยาศาสตร์ มีความภาคภูมิใจในตนเองและผู้อื่น ภายใต้โครงการบ้านนักวิทยาศาสตร์น้อย ประเทศไทยให้ดำเนินตามกิจกรรมเพื่อยกระดับการศึกษาปฐมวัยและประถมศึกษาผ่านการเรียนรู้วิทยาศาสตร์แบบสืบเสาะ (Inquiry) เพื่อส่งเสริมให้เด็กรู้จักสังเกต คิด ตั้งคำถามและหาคำตอบด้วยตนเอง วางรากฐานทักษะการเรียนรู้ของเด็กในระยะยาว จนเติบโตเป็นทรัพยกรณ์มนุษย์ที่มีคุณภาพต่อประเทศไทยและปลูกฝังแนวทางการเรียนรู้อย่างยั่งยืนให้กับโรงเรียนและชุมชน โดยคำนึงถึงบริบทในท้องถิ่นของแต่ละพื้นที่เป็นสำคัญ ผ่านการขับเคลื่อนผ่านผู้นำเครือข่ายท้องถิ่น (Local network)การมีส่วนร่วมในการสนับสนุนวัสดุอุปกรณ์และแหล่งเรียนรู้

จากการใช้นวัตกรรม “สร้าง เสริม เติม เต็ม พัฒนาทักษะชีวิต น้อมนำศาสตร์พระราชา สู่วิถีที่ยั่งยืน”ด้วยรูปแบบ DONSAI Model” มาเป็นกระบวนการขับเคลื่อนเพื่อจัดกิจกรรมพัฒนาและเสริมสร้างทักษะชีวิตให้กับนักเรียน พบว่านักเรียนของโรงเรียนบ้านดอนทรายมีพฤติกรรมที่แสดงออกในสิ่งที่ตนเองภาคภูมิใจอย่างเหมาะสมบอก/บรรยาย/เล่าความดีหรือความภาคภูมิใจของเพื่อนให้ผู้อื่นรับรู้ได้ นักเรียนกล้าแสดงออกทางความคิด ความรู้สึกและการกระทำของตนเองด้วยความมั่นใจ ยอมรับในความคิด ความรู้สึกและการกระทำที่ดีของผู้อื่นได้ นักเรียนสามารถวิเคราะห์สาเหตุของปัญหา เลือกแก้ไขปัญหาได้หลากหลายวิธีและตัดสินใจเลือกแก้ปัญหาด้วยวิธีการที่ถูกต้อง เหมาะสมและสร้างสรรค์ สามารถวิเคราะห์และเลือกวิธีการ/กิจกรรม ที่ทำให้ตนเอง มีความสุขได้อย่างเหมาะสมและมีอารมณ์ขัน และนักเรียนทำงานร่วมกับผู้อื่นบนพื้นฐานความเป็นประชาธิปไตยอย่างราบรื่นและมีความสำเร็จหรือมีผลงานจากการสร้างสรรค์ร่วมกัน และเคารพกฎ ข้อตกลง

ดังนั้น การพัฒนาทักษะชีวิตไม่อาจเกิดได้ภายในวันเดียว แต่ต้องอาศัยระยะเวลาความถี่ในการจัดกิจกรรมและความต่อเนื่องในการพัฒนา ซึ่งต้องสอดคล้องกับพัฒนาการตามช่วงวัยของนักเรียนอีก โดยสำนักคณะกรรมการการศึกษาขึ้นพื้นฐานได้กำหนดจุดเน้นทักษะชีวิตในระบบการศึกษาขั้นพื้นฐาน เพื่อเป็นตัวอย่างในการพัฒนาทักษะชีวิตให้แก่นักเรียน เป็นลำดับขั้นอย่างต่อเนื่องและสอดคล้องกับช่วงวัย

เว็บน่าสนใจ