ครูบ้านนอก

วิทยาศาสตร์มีบทบาทสำคัญยิ่งในสังคมโลกปัจจุบันและอนาคต เพราะวิทยาศาสตร์เกี่ยวข้องกับชีวิตของทุกคน ทั้งในการดำรงชีวิตประจำวันและในงานอาชีพต่าง ๆ เครื่องมือเครื่องใช้ ตลอดจนผลผลิตต่าง ๆ เพื่อใช้อำนวยความสะดวกในชีวิตและการทำงาน ล้วนเป็นผลของความรู้วิทยาศาสตร์ ผสมผสานกับความคิดสร้างสรรค์และศาสตร์อื่น ๆ วิทยาศาสตร์ทำให้มนุษย์พัฒนาวิธีการคิด ทั้งที่เป็นความคิดเหตุผลคิดสร้างสรรค์ คิดวิเคราะห์ วิจารณ์ มีความสามารถแก้ปัญหาอย่างเป็นระบบ ความรู้วิทยาศาสตร์ช่วยให้เกิดการพัฒนาเทคโนโลยีเป็นอย่างมาก พร้อมกันนั้นเทคโนโลยีก็มีส่วนสำคัญที่จะทำให้การศึกษาพัฒนาขึ้นอย่างไม่หยุดยั้ง

วิทยาศาสตร์สำหรับเด็กปฐมวัย เป็นการตอบสนองและส่งเสริมพัฒนาการของเด็ก

ในการเรียนรู้โลกธรรมชาติรอบตัวและพัฒนาการทางด้านสติปัญญา ผ่านการลงมือปฏิบัติ การสำรวจ

การสังเกต การตั้งคำถามและการแลกเปลี่ยนสิ่งที่ค้นพบ ดำเนินการสืบเสาะหาความรู้อย่างง่ายได้ด้วยตนเองอย่างอิสระและตามแบบที่กำหนดให้ โดยมุ่งเน้นให้ผู้เรียนได้เรียนรู้และค้นพบตัวเองมากที่สุดเด็กเป็นนักค้นคว้าเพื่อการเรียนรู้โดยธรรมชาติ การหยิบจับ สัมผัสและการสังเกต เป็นวิธีการเรียนวิทยาศาสตร์ พฤติกรรมการเรียนวิทยาศาสตร์ของเด็กคล้ายกับเรียนเหตุผลทางคณิตศาสตร์ เช่น การจำแนก

การเปรียบเทียบ การหาความสัมพันธ์ของวัตถุ การเรียนวิทยาศาสตร์และคณิตศาสตร์ของเด็กปฐมวัยจึงพัฒนาควบคู่กัน แต่การเรียนวิทยาศาสตร์จะเน้นการเรียนทักษะวิทยาศาสตร์และธรรมชาติรอบตัว ได้แก่ เรื่องพืช สัตว์ เวลา ฤดูกาล น้ำและอากาศร่วมด้วย การจัดกิจกรรมเพื่อส่งเสริมทักษะทางวิทยาศาสตร์อย่างสม่ำเสมอและใช้กระบวนการคิดที่ถูกต้องจะช่วยให้เด็กเกิดทักษะพื้นฐานทางวิทยาศาสตร์ได้ดี ซึ่งสามารถนำมาสอดแทรกได้อยู่ในทุกกิจกรรม โดยกิจกรรมที่จัดควรเปิดโอกาสให้เด็กมีปฏิสัมพันธ์กับสิ่งแวดล้อม ได้สังเกต สำรวจ และลงมือทำ ใช้ประสาทสัมผัสรับรู้สิ่งต่าง ๆ ซึ่งเกิดจากพื้นฐานแนวคิดทางทฤษฎีการเรียนรู้ที่เน้นให้เห็นว่าเด็กปฐมวัยที่เรียนรู้จากประสบการณ์และสภาพแวดล้อมโดยตรง ทำให้เด็กเกิดการเรียนรู้ที่ดียิ่งขึ้นดังทฤษฎีพัฒนาการทางสติปัญญาของเพียเจย์ (Piaget) ที่ส่งเสริมการเรียนรู้โดยการลงมือทำ ให้โอกาสเด็กเป็นผู้คิดริเริ่มและตัดสินใจ ในการทำสิ่งต่าง ๆ ของเด็กวัย ๔ – ๗ ปี ในการเล่นหรือทำกิจกรรมต่าง ๆ ร่วมกันตามแนวทฤษฎีของอีริกสัน (Erickson)ซึ่งสอดคล้องกับทฤษฎีของไวก๊อตสกี้ (Vygotsky) ในเรื่องปฏิสัมพันธ์ทางสังคม ก่อให้เกิดการเรียนรู้และพัฒนาการทางภาษา หรือแม้แต่ จอห์น ดิวอี้ (John Dewey) ที่เน้นในเรื่องของการเรียนรู้โดยการลงมือทำและเน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ กิจกรรมโครงงานวิทยาศาสตร์เรื่อง ทำอย่างไรเราถึงจะได้น้ำกะทิจากมะพร้าว เป็นส่วนหนึ่งของการเรียนหน่วย ต้นไม้ที่รัก เด็กๆได้ลงมือปฏิบัติทุกขั้นตอนด้วยตนเอง โดยการใช้ประสาทสัมผัสทั้ง ๕ เริ่มตั้งแต่การเข้าไปศึกษาแหล่งเรียนรู้นอกสถานที่ต้นมะพร้าวรอบๆบริเวณโรงเรียน จากนั้นจึงเกิดข้อสงสัยและการตั้งคำถามจากเด็ก ๆ ว่า “จะเอากะทิออกมาจากมะพร้าวได้อย่างไร” ทำให้เด็ก ๆ และครูผู้สอนเกิดการตั้งสมมุติฐานต่าง ๆ ขึ้นมา นำไปสู่หาวิธีการต่าง ๆ เพื่อตอบข้อสงสัย และนำไปสู่การหาคำตอบซึ่งเป็นการฝึกทักษะพื้นฐานทางวิทยาศาสตร์

ด้วยเหตุผล แนวคิด หลักการ ดังกล่าวมาข้างต้นนี้ ทำให้ผู้จัดทำสนใจที่จะนำโครงงานวิทยาศาสตร์เรื่อง น้ำกะทิออกมาจากลูกมะพร้าวได้อย่างไร มาใช้เพื่อส่งเสริมและพัฒนาทักษะพื้นฐานทางวิทยาศาสตร์ ซึ่งผลการจัดทำโครงงานนี้จะเป็นแนวทางของการพัฒนาการเรียนการสอนสำหรับเด็กปฐมวัยและเป็นแนวทางสำหรับผู้ที่เกี่ยวข้องกับการจัดการศึกษาปฐมวัยต่อไป

เว็บน่าสนใจ