ครูบ้านนอก

ชื่อเรื่อง : การพัฒนารูปแบบการบริหารสถานศึกษาโดยใช้หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง

เพื่อส่งเสริมนักเรียนให้มีทักษะการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21

กรณีศึกษา : โรงเรียนพื้นที่เกาะ (อำเภอเกาะยาว) จังหวัดพังงา

ผู้วิจัย : อัจฉรา สอนสั่ง

ปีการศึกษา : 2565

บทคัดย่อ

การพัฒนารูปแบบการบริหารสถานศึกษาโดยใช้หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง เพื่อส่งเสริมนักเรียนให้มีทักษะการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 กรณีศึกษา : โรงเรียนพื้นที่เกาะ (อำเภอเกาะยาว) จังหวัดพังงา มีวัตถุประสงค์ ดังนี้ 1) เพื่อศึกษาสภาพปัญหาและความต้องการในการพัฒนารูปแบบการบริหารสถานศึกษาโดยใช้หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง เพื่อส่งเสริมนักเรียนให้มีทักษะการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 2) เพื่อสร้างและพัฒนารูปแบบการบริหารสถานศึกษาโดยใช้หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง เพื่อส่งเสริมนักเรียนให้มีทักษะการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 3) เพื่อทดลองใช้รูปแบบการบริหารสถานศึกษาโดยใช้หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง เพื่อส่งเสริมนักเรียนให้มีทักษะการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 และ 4) เพื่อประเมินและปรับปรุงรับรองรูปแบบการบริหารสถานศึกษาโดยใช้หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง เพื่อส่งเสริมนักเรียนให้มีทักษะการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 การวิจัย ครั้งนี้แบ่งออกเป็น 4 ระยะดังนี้ ระยะที่ 1 การวิจัย (Research : R1) การศึกษาสภาพปัญหาและความต้องการในการพัฒนารูปแบบการบริหารสถานศึกษาโดยใช้หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงเพื่อส่งเสริมนักเรียนให้มีทักษะการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 เครื่องมือได้แก่ แบบสอบถามการวิจัย (ฉบับที่ 1) แบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้างเพื่อการวิจัย (ฉบับที่ 2) และแบบบันทึกการสนทนากลุ่มย่อย (Focus Group Discussion : FGD) (ฉบับที่ 3) ผู้ให้ข้อมูลคือ ผู้บริหารสถานศึกษา จำนวน 15 คน ครูผู้สอน จำนวน 30 คน และผู้ปกครองนักเรียน จำนวน 30 คน ระยะที่ 2 การพัฒนา (Development : D1) การออกแบบและพัฒนารูปแบบการบริหารสถานศึกษาโดยใช้หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง เพื่อส่งเสริมนักเรียนให้มีทักษะการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 เครื่องมือได้แก่ แบบสอบถามความคิดเห็นเกี่ยวกับความเหมาะสม ความเป็นไปได้ การใช้ประโยชน์ (ฉบับที่ 4) แบบประเมินความสอดคล้อง (IOC) (ฉบับที่ 5) และแบบประเมินคู่มือ (ฉบับที่ 6) ผู้ให้ข้อมูลคือ ผู้เชี่ยวชาญ จำนวน 5 คน และผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 17 คน ระยะที่ 3 การวิจัย (Research : R2) การทดลองใช้รูปแบบการบริหารสถานศึกษาโดยใช้หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง เพื่อส่งเสริมนักเรียนให้มีทักษะการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 เครื่องมือได้แก่ แบบประเมินการปฏิบัติงานตามหน้าที่ของบุคลากร (ฉบับที่ 7) และแบบประเมินทักษะการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 ของนักเรียน (ฉบับที่ 8) กลุ่มตัวอย่างคือ ครูผู้สอน จำนวน 8 คน และนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 ถึงชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 จำนวน 93 คน และระยะที่ 4 การพัฒนา (Development : D2) การประเมินและปรับปรุงรับรองรูปแบบการบริหารสถานศึกษาโดยใช้หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง เพื่อส่งเสริมนักเรียนให้มีทักษะการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 เครื่องมือได้แก่ แบบประเมินปรับปรุงแก้ไของค์ประกอบของรูปแบบ (ฉบับที่ 9) ผู้ให้ข้อมูลคือ ผู้บริหารสถานศึกษา จำนวน 1 คน และครูผู้สอน จำนวน 8 คน สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย และค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ผลการวิจัยพบว่า

1. ผลการศึกษาสภาพปัญหาและความต้องการในการพัฒนารูปแบบการบริหารสถานศึกษาโดยใช้หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง เพื่อส่งเสริมนักเรียนให้มีทักษะการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 พบว่า โดยรวมมีสภาพปัญหาอยู่ในระดับปานกลาง (x̄= 2.52, S.D. = 1.09) และมีความต้องการอยู่ในระดับมาก (x̄= 3.86, S.D. = 1.14) และมีแนวทางการพัฒนารูปแบบการบริหารสถานศึกษาให้สอดคล้องกับยุคแห่งการเปลี่ยนแปลงในโลกปัจจุบันที่การศึกษาต้องมีการปฏิรูประบบการบริหารจัดการให้มีความเหมาะสมกับพื้นที่และบริบทของนักเรียนที่นักเรียนอาศัยอยู่ โดยการสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้างและการสนทนากลุ่มย่อย (Focus Group Discussion : FGD) ของผู้บริหารสถานศึกษา ครูผู้สอนและผู้ปกครอง และได้ศึกษาเกี่ยวกับหลักการ แนวคิด ทฤษฎีและงานวิจัยที่เกี่ยวข้องกับ การพัฒนารูปแบบการบริหารสถานศึกษา การพัฒนาองค์กร หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงทักษะการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21

2. ผลการออกแบบและพัฒนารูปแบบการบริหารสถานศึกษาโดยใช้หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง เพื่อส่งเสริมนักเรียนให้มีทักษะการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 มีชื่อว่า “Area-Based Model” เป็นกระบวนการดำเนินงานในการบริหารสถานศึกษาที่สร้างและพัฒนาขึ้นเพื่อให้บรรลุวัตถุประสงค์ ในการบริหารสถานศึกษา ประกอบด้วย 6 องค์ประกอบหลัก ได้แก่ 1) หลักการ 2) วัตถุประสงค์ 3) เป้าหมาย 4) กระบวนการบริหารสถานศึกษา (PSRAPST Stages) มี 7 ขั้นตอน ดังนี้ ขั้นที่ 1 : การวางแผนการเปลี่ยนแปลงโดยใช้พื้นที่เกาะเป็นฐานการพัฒนา (Planed Change Area-Based Development Stage : P) ขั้นที่ 2 : การกำหนดกลยุทธ์การบริหารการเปลี่ยนแปลง (Strategic Administration of Changing Stage : S) ขั้นที่ 3 : การปรับโครงสร้างการบริหารจัดการศึกษา (Restructure Administration Stage : R) ขั้นที่ 4 : การปฏิบัติการตามกลยุทธ์ (Action Implementation Stage : A) ขั้นที่ 5 : การพัฒนาบุคคลากร (People Change Stage : P) ขั้นที่ 6 : การติดตามและประเมินผลการปฏิบัติงาน (Supervision and Evaluation Stage : S) ขั้นที่ 7 : การสร้างภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงร่วมกัน (Transection Leadership Stage : T) 5) การประเมินผล และ 6) ปัจจัยที่เอื้อสู่ความสำเร็จ มีความเหมาะสมกับการบริหารสถานศึกษาในโรงเรียนพื้นที่เกาะ มีความเป็นไปได้สามารถนำไปปฏิบัติได้จริง เป็นประโยชน์ต่อสถานศึกษา ผู้บริหาร ครู และนักเรียน

3. ผลการทดลองใช้รูปแบบการบริหารสถานศึกษาโดยใช้หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง เพื่อส่งเสริมนักเรียนให้มีทักษะการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 พบว่า หลังจากการนำรูปแบบการบริหารสถานศึกษา มีชื่อว่า “Area-Based Model” ครูผู้สอนมีการปฏิบัติในระดับมากที่สุด (x̄= 4.58, S.D. = 0.55) และนักเรียนมีทักษะการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 โดยนักเรียนปฏิบัติ/แสดงพฤติกรรมนั้นทุกครั้ง หรือ 100% (x̄= 2.51, S.D. = 0.50)

4. ผลการประเมินและปรับปรุงรับรองรูปแบบการบริหารสถานศึกษาโดยใช้หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง เพื่อส่งเสริมนักเรียนให้มีทักษะการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 พบว่า องค์ประกอบของรูปแบบการบริหารสถานศึกษา มีความเหมาะสมอยู่ในระดับมากที่สุด (x̄= 4.68, S.D. = 0.52) และมีการนำไปใช้ได้จริงอยู่ในระดับมากที่สุด (x̄= 4.57, S.D. = 0.60) ผู้บริหารสถานศึกษาและครูผู้สอนมีความพึงพอใจอยู่ในระดับมากที่สุด (x̄= 4.56, S.D. = 0.68)

เว็บน่าสนใจ