ครูบ้านนอก

รายวิชา : สังคมศึกษาพื้นฐาน รหัสวิชา : ส21101 ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1

หน่วยการเรียนรู้ที่ 2 ความสำคัญของพระพุทธศาสนาต่อสังคมไทย จำนวน 50 นาที

เรื่อง ความสำคัญของพระพุทธศาสนากับการสร้างความสุขสงบให้สังคมไทย ภาคเรียนที่ 1/2565

ครูผู้สอน : นางสาวจุฬาพร ปัดถา กลุ่มสาระสังคมศึกษาศาสนาและวัฒนธรรม

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

1.สาระ มาตรฐานการเรียนรู้ และตัวชี้วัด

สาระที่ 1 พระพุทธศาสนา

มาตรฐานการเรียนรู้

มาตรฐาน ส 1.1 รู้และเข้าใจประวัติ ความสำคัญ ศาสดา หลักธรรมของพระพุทธศาสนาหรือศาสนา

ที่ตนนับถือและศาสนาอื่น มีศรัทธาที่ถูกต้อง ยึดมั่น และปฏิบัติตามหลักธรรม

เพื่ออยู่ร่วมกันอย่างสันติสุข

ตัวชี้วัด

ส 1.1 ม.1/2 วิเคราะห์ความสำคัญของพระพุทธศาสนาหรือศาสนาที่ตนนับถือที่มีต่อสภาพแวดล้อมในสังคมไทย รวมทั้งการพัฒนาตนและครอบครัว

2.จุดประสงค์การเรียนรู้

ด้านความรู้ (Knowledge)

1. นักเรียนมีความรู้ความเข้าใจความสำคัญของพระพุทธศาสนาที่มีต่อสังคมไทย (K)

ด้านทักษะกระบวนการ (Process/skill)

2. นักเรียนสามารถสืบค้นข้อมูล วิเคราะห์ และนำเสนอเกี่ยวกับความสำคัญของ

พระพุทธศาสนาได้ (P)

ด้านคุณลักษณะอันพึงประสงค์ (Attribute)

1.ใฝ่เรียนรู้

2.มุ่งมั่นในการทำงาน

3.สาระสำคัญ/ความคิดรวบยอด

พระพุทธศาสนามีหลักคำสอนและข้อปฏิบัติในการดำเนินชีวิต เป็นสถาบันหลักของสังคมไทยหลักธรรมทางพระพุทธศาสนาช่วยให้บุคคลพัฒนาตนเองและครอบครัวและสังคมได้

4.สาระการเรียนรู้

ความสำคัญของพระพุทธศาสนาในฐานะเป็นศาสนาที่คนส่วนใหญ่นับถือ

5.สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน

1. ความสามารถในการสื่อสาร

2. ความสามารถในการคิด

6. คำถามสำคัญ

ถ้าทุกคนไม่ปฏิบัติตนเป็นชาวพุทธที่ดีสังคมจะเป็นอย่างไร

ขั้นการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ รูปแบบ (PBL: Problem Based Learning) 6 ขั้นตอน

การจัดกิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้ระบวนการจัดการเรียนรู้ ตามรูปแบบ (PBL: Problem Based Learning) 6 ขั้นตอน

ทดสอบก่อนเรียน 1 เรื่อง ความสำคัญของพระพุทธศาสนากับการสร้างความสุขสงบให้สังคมไทย

ไว้ชั่วโมงที่แล้ว (เพื่อนำผลคะแนนมาพัฒนายกระดับผลสัมฤทธิ์โดยใช้รูปแบบการจัดการเรียนการสอน PBL: Problem Based Learning) 6 ขั้นตอน )

ขั้นที่ 1 กำหนดปัญหา

1.ครูสร้างบรรยากาศและสิ่งแวดล้อมในการเรียนรู้เพื่อให้เกิดความศรัทธาเลื่อมใสในพระพุทธศาสนา โดยการจัดโต๊ะเรียนแบบเป็นตัว U ก่อนที่จะเข้าสู่บทเรียน ให้นักเรียนสวดมนต์ไหว้พระนั่งสมาธิและแผ่เมตตา

2.ครูตั้งคำถามว่าศาสนาประจำชาติไทย คือศาสนาใด แล้วให้นักเรียนตอบคำถาม

3.นักเรียนสังเกตภาพประเพณีไทยที่กำหนด 3 ภาพ

ดังนี้คือ

1.ภาพประเพณีสงกรานต์

2.ภาพประเพณีแห่เทียนเข้าพรรษา

3.ภาพประเพณีตักบาตรวันขึ้นปีใหม่

แล้วร่วมกันสนทนา โดยใช้คำถาม ดังนี้ เพื่อสอบถามความรู้พื้นฐานเพื่อเป็นข้อมูลในการกำหนดปัญหา และเชื่อมโยงความสำคัญของพระพุทธศาสนาในการเป็นรากฐานของเอกลักษณ์ ประเพณีวัฒนธรรมไทย และเชื่อมโยงให้เห็นถึงความสำคัญของการปฏิบัติตนเป็นชาวพุทธที่ดีตามหลักศาสนาพุทธเพื่อสร้างสังคมและการอยู่ร่วมกันอย่างสันติสุข โดยใช้คำถามดังนี้ (ตัวชี้วัดที่ 1 ผู้เรียนสามารถเข้าถึงสิ่งที่เรียนและเข้าใจบทเรียน)

คำถามที่ 1 ภาพดังกล่าวคือภาพประเพณีใด

(ภาพประเพณีสงกรานต์ / ภาพประเพณีแห่เทียนเข้าพรรษา / ภาพประเพณีตักบาตรวันขึ้นปีใหม่)

คำถามที่ 2 กิจกรรมในภาพมีความสำคัญอย่างไร

(ตัวอย่างคำตอบ เป็นวันปีใหม่ไทย วันครอบครัว และวันหยุดที่สมาชิกในครอบครัวจะกลับไปทำกิจกรรมร่วมกัน)

คำถามที่ 3 นักเรียนคิดว่าประเพณีดังกล่าวเกี่ยวข้องกับพระพุทธศาสนาอย่างไร

(ตัวอย่างคำตอบ เป็นวันสำคัญที่ชาวไทยส่วนใหญ่นิยมไปทำบุญตักบาตรเพิ่มความเป็นสิริมงคลให้กับครอบครัว) (ตัวชี้วัดที่ 4 ผู้เรียนได้รับการกระตุ้นและเกิดแรงจูงใจในการเรียนรู้)

2.นักเรียนร่วมกันสนทนาเกี่ยวกับพระพุทธศาสนาในฐานะที่เป็นรากฐานทางวัฒนธรรมไทยโดยใช้คำถาม ดังนี้

“ถ้าทุกคนไม่ปฏิบัติตนเป็นพุทธศาสนิกชนที่ดีตามหลักพระพุทธศาสนาสังคมจะเป็นอย่างไร”

เพื่อสร้างสถานการณ์ในการนำไปสู่การหาคำตอบ ในขั้นต่อไป เพื่อนำไปสู่การทำความเข้าใจกับปัญหาในขั้นที่ 2 ต่อไป (ตัวชี้วัดที่ 2 ผู้เรียนสามารถเชื่อมโยงความรู้หรือประสบการณ์เดิมกับการเรียนรู้ใหม่)

ขั้นที่ 2 ทำความเข้าใจกับปัญหา

1.ครูสนทนาทบทวนความรู้หรือประสบการณ์เดิมของนักเรียนให้เชื่อมโยงกับปัญหา ว่าถ้าทุกคนไม่ปฏิบัติตนเป็นชาวพุทธที่ดีสังคมจะเป็นอย่างไร สังคมจะเกิดความวุ่นวาย คนจะเกิดการแก่งแย่งชิงดี ชิงเด่น และทำผิดโดยไร้จิตสำนึก หรือไม่ถ้าหากไม่มีศาสนาเป็นหลักในการปฏิบัติเพื่อนำไปสู่ความสงบสุขของสังคม และให้นักเรียนแสดงความคิดเห็นเพื่อตรวจสอบดูว่านักเรียนมีความเข้าใจกับปัญหามากน้อยเพียงใด เพื่อนำไปสู่ขั้นการศึกษาค้นคว้าหาคำตอบในขั้นที่ 3

ขั้นที่ 3 ดำเนินการศึกษาค้นคว้า

1.ครูแบ่งนักเรียนออกเป็นกลุ่ม โดยให้นักเรียนนับ 1- 3 เพื่อแยกนักเรียนออกเป็น 3 กลุ่ม เพื่อที่จะระดมความคิดและสืบค้นข้อมูล ในประเด็นที่ว่า ถ้าทุกคนไม่ปฏิบัติตน เป็นชาวพุทธที่ดีสังคมจะเป็นอย่างไรเพื่อให้เห็นความสำคัญของพระพุทธศาสนาในการยึดและปฏิบัติตนของชาวพุทธ เพื่อฝึกกระบวนการคิดวิเคราะห์ ระดมความคิดและการทำงานโดยใช้กระบวนการกลุ่ม (ตัวชี้วัดที่ 8 ผู้เรียนสามารถกำกับการเรียนรู้และมีการเรียนรู้แบบนำตนเอง)

2.โดยครูแนะนำแหล่งสืบค้นข้อมูลในการหาคำตอบให้นักเรียนสืบค้นจาก Internet / หนังสือ ฯลฯ

3.นักเรียนแบ่งกลุ่มออกเป็น 3 กลุ่มเพื่อร่วมกันเสนอความคิดเห็นระดมความคิดและเขียนลงในกระดาษ บรู๊พที่ครูแจกให้แต่ละกลุ่ม โดยครูให้คำแนะนำ และช่วยดูตลอดกระบวนการทำงานกลุ่ม และตอบคำถามหากนักเรียนมีข้อสงสัย เสนอแนะแนวทาง แนะนำเพื่อให้กระบวนการทำงานกลุ่มให้สำเร็จตามเวลา เมื่อแบ่งกลุ่มได้แล้วครูให้นักเรียนลงมือค้นคว้าหาข้อมูล เพื่อนำไปสู่การสังเคราะห์ความรู้ในขั้นตอนที่ 4 (ตัวชี้วัดที่ 7 ผู้เรียนได้รับการพัฒนาการเรียนรู้ในบรรยากาศชั้นเรียนที่เหมาะสม)

ขั้นที่ 4 สังเคราะห์ความรู้

1.นักเรียนแต่ละคนที่เป็นสมาชิกในกลุ่มช่วยกันสืบค้นหาคำตอบในประเด็นที่ว่า ถ้าทุกคนไม่ปฏิบัติตนเป็นชาวพุทธที่ดีสังคมจะเป็นอย่างไร และแต่ละคนในกลุ่มนำเสนอคำตอบที่ตัวเองค้นหามาได้จากแหล่งต่างๆ ให้เพื่อนสมาชิกกลุ่มฟัง เพื่อสังเคราะห์ความรู้ที่สืบค้นมาว่าถูกต้องตรงตามประเด็นปัญหาที่ครูให้หาคำตอบหรือไม่ เพื่อนำไปสู่การสรุปและประเมินค่าของคำตอบในขั้นที่ 5 (ตัวชี้วัดที่ 5 ผู้เรียนได้รับการพัฒนาทักษะความเชี่ยวชาญจากการเรียนรู้)

ขั้นที่ 5 สรุปและประเมินค่าของคำตอบ

1.ให้นักเรียนทั้ง 3 กลุ่มนำข้อสรุปที่ได้จากขั้นตอนที่ 4 มาสร้างเป็นองค์ความรู้ใหม่แล้วสรุปเป็นความคิดรวบยอดเพื่อเขียนลงในกระดาษบรู๊พที่ครูแจกให้และเลือกวิธีการที่จะนำเสนอ (ตัวชี้วัดที่ 3 ให้ผู้เรียนสร้างความรู้เองหรือได้สร้างประสบการณ์ใหม่จากการเรียนรู้)

2.ครูผู้สอนตรวจสอบความถูกต้อง และความเหมาะสมของการนำเสนอ

ขั้นที่ 6 นำเสนอและประเมินผลงาน

1. นักเรียนออกมานำเสนอชิ้นงานหน้าชั้นเรียน

2. นักเรียนร่วมกันจัดป้ายนิเทศจากผลงานที่นำเสนอเพื่อติดมุมใดมุมหนึ่งของชั้นเรียน เพื่อเผยแพร่ความรู้เกี่ยวกับความสำคัญของพระพุทธศาสนาที่ทำให้สังคมอยู่ร่วมกันอย่างสงบสุข

3.ครูผู้สอนประเมินผลงานจากการดำเนินงานของผู้เรียน (ตัวชี้วัดที่ 6 ผู้เรียนได้รับข้อมูลสะท้อนกลับเพื่อปรับปรุงการเรียนรู้)

4.ทดสอบหลังเรียน เรื่อง ความสำคัญของพระพุทธศาสนากับการสร้างความสุขสงบให้สังคมไทย

สื่อและแหล่งเรียนรู้

1.บัตรภาพ

2.(แบบทดสอบก่อนเรียน/หลังเรียน เรื่อง ความสำคัญของพระพุทธศาสนากับการสร้างความสุขสงบให้สังคมไทย ) ใช้ทดสอบก่อนเรียนและหลังเรียนเพื่อดูผลการพัฒนาหลังจากใช้รูปแบบการสอนแบบ (Problem Based Learning : PBL) 6 ขั้นตอน

3.หนังสือเรียนวิชาพระพุทธศาสนา ม.1

การวัดและประเมินผล

1.แบบบันทึกคะแนนตามจุดประสงค์การเรียนรู้ที่ 1 ด้านความรู้ (Knowledge) ร้อยละ 70 ขึ้นไป

2.แบบบันทึกการสังเกตและประเมินผลพฤติกรรมรายบุคคล ร้อยละ 70 ขึ้นไป

3.แบบบันทึกคะแนนตามจุดประสงค์การเรียนรู้ที่ 3 ด้านคุณลักษณะอันพึงประสงค์ (Attribute)

ระดับดีขึ้นไป

4.แบบบันทึกสมรรถนะสำคัญของผู้เรียน ระดับดีขึ้นไป

ภาระงานชิ้นงาน

1.mind mapping ชิ้นงานนำเสนอของกลุ่ม

เว็บน่าสนใจ