ครูบ้านนอก

ผู้วิจัย นางสาวอรทัย คล้ายสอน

บทคัดย่อ

การจัดกิจกรรมการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญเป็นกระบวนการเรียนรู้ที่ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมของผู้เรียนในทางที่ดีขึ้น ครูผู้สอนจะต้องมีความรู้ความเข้าใจมีทักษะ และความสามารถในการจัดการเรียนรู้อย่างมีคุณภาพ มีเทคนิควิธีการจัดการเรียนรู้ที่ส่งเสริมให้ผู้เรียนพัฒนาตามธรรมชาติและเต็มศักยภาพ การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อพัฒนาครูที่สอนในโรงเรียนบ้านนาประชาสัมพันธ์ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชัยภูมิ เขต 3 สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ ให้มีความรู้ความเข้าใจและสามารถจัดกิจกรรมการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ โดยใช้เทคนิคการเรียนการสอนเชิงรุกที่สร้างเสริมศักยภาพการเรียนรู้มีกรอบในการพัฒนา 3 ด้าน คือ 1) ด้านความรู้ความเข้าใจ 2) ด้านความสามารถการเขียนแผนการสอน และ 3) ด้านความสามารถดำเนินการจัดกิจกรรมการสอนเชิงรุกที่ส่งเสริมศักยภาพการเรียนรู้ด้วยการวิจัยปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม (Participatory Action Research) โดยการประยุกต์ตามแนวคิดของเคมมิส และแม็กแท็กการ์ท (Kemmis และ Mc Taggart) ดำเนินการเป็นวงรอบประกอบด้วยการวางแผน (Planning) การปฏิบัติ (Action) การสังเกต (Observation) การสะท้อนผล (Reflection) และการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ (Sharing) กลยุทธ์ที่ใช้ในการพัฒนาครู คือ การประชุมเชิงปฏิบัติการและการนิเทศภายในมีกลุ่มเป้าหมาย ได้แก่ ครูผู้สอนในโรงเรียนบ้านนาประชาสัมพันธ์ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชัยภูมิ เขต 3 สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ ในภาคการเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2564 จำนวน 23 คน เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลประกอบด้วย 1) แบบทดสอบวัดความรู้ความเข้าใจในการจัดการเรียนการสอนเชิงรุกที่ส่งเสริมศักยภาพการเรียนรู้ 2) แบบสัมภาษณ์ 3) แบบสังเกต 4) และแบบบันทึกหลังการปฏิบัติ (AAR) และแบบบันทึกการประชุมการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณโดยใช้สถิติร้อยละ (P) และค่าเฉลี่ย (μ) วิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพโดยวิธีพรรณนาเนื้อหา (Content Analysis) ตรวจสอบข้อมูลใช้เทคนิคการตรวจสอบข้อมูลแบบสามเส้า (Triangulation Technique)

ผลการวิจัย พบว่า การดำเนินการพัฒนาครูด้านการจัดการเรียนการสอนเชิงรุกที่ส่งเสริมศักยภาพการเรียนรู้ จากการใช้กลยุทธ์ 2 กลยุทธ์ในครั้งนี้ ผลการพัฒนาโดยใช้กลยุทธ์ที่ 1 การประชุมเชิงปฏิบัติการ พบว่า ครูมีความรู้ความเข้าใจในการจัดการเรียนการสอนเชิงรุกที่ส่งเสริมศักยภาพการเรียนรู้เพิ่มขึ้นจากผลการทดสอบก่อนการประชุมเชิงปฏิบัติการผลการทดสอบมีคะแนนเฉลี่ย (μ) 11.09 คะแนน คิดเป็นร้อยละ 55.43 ผลการทดสอบหลังการประชุมเชิงปฏิบัติการ มีคะแนนเฉลี่ย (μ) 18.26 คะแนน คิดเป็นร้อยละ 91.30 จากการสังเกตด้วยแบบสังเกตการณ์ มีส่วนร่วมในการประชุมกลุ่มเป้าหมาย มีการแสดงพฤติกรรมการมีส่วนร่วมอยู่ในระดับมากที่สุด มีความถี่การแสดงพฤติกรรมการมีส่วนร่วม คิดเป็นร้อยละ 94.13 แสดงให้เห็นว่า กลุ่มเป้าหมาย มีความตรงต่อเวลาในการเข้าร่วมประชุมเชิงปฏิบัติการ มีความกระตือรือร้น ไม่มีการหลบเลี่ยงออกไปนอกห้องประชุม มีการเตรียมความพร้อมโดยการศึกษาเอกสารล่วงหน้าก่อนเข้าร่วมประชุม มีปฏิสัมพันธ์กับสมาชิกที่เข้าร่วมประชุม มีการซักถามข้อสงสัยเกี่ยวกับการปฏิบัติ มีการแสดงความคิดเห็น และข้อเสนอแนะ เป็นผู้ฟังและผู้เสนอแนะที่ดี เสนอแนวคิดที่เป็นประโยชน์ต่อการนำไปประยุกต์ใช้ มีการอภิปรายแลกเปลี่ยนความคิดเห็น มีส่วนร่วมในการแสดงความคิดเห็น มีความตั้งใจจริงที่จะนำผลจากการประชุมเชิงปฏิบัติการไปใช้ในการพัฒนาการเรียนการสอน ด้านความสามารถในการเขียนแผนการจัดการเรียนการสอนโดยใช้เทคนิคการเรียนการสอนเชิงรุกจากการประเมินแผนการจัดการเรียนการสอน พบว่า ผลการประเมินคุณภาพแผนการจัดการเรียนการสอนภาพรวม มีคุณภาพอยู่ในระดับมากที่สุด มีคะแนนเฉลี่ย (μ) 103.78 คิดเป็นร้อยละ 83.02 กลยุทธ์ ที่ 2 การนิเทศภายใน มีการประเมินการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนพบว่า ผลการประเมินภาพรวม มีระดับคุณภาพอยู่ในระดับมากมีค่าเฉลี่ย (μ) 3.90 คิดเป็นร้อยละ 79.00 จากการสอบถามกลุ่มเป้าหมายเกี่ยวกับความสามารถในการปฏิบัติกิจกรรมการเรียนการสอน มีระดับความสามารถ ในการปฏิบัติอยู่ในระดับมาก มีค่าเฉลี่ย (μ) 3.95 คิดเป็นร้อยละ 79.62

สรุปได้ว่า การพัฒนาครูด้านการจัดการเรียนการสอนเชิงรุกที่ส่งเสริมศักยภาพการเรียนรู้ในโรงเรียนบ้านนาประชาสัมพันธ์ ในครั้งนี้ ส่งผลให้กลุ่มเป้าหมายทุกคนมีความรู้ความเข้าใจในการจัดการเรียนการสอนเชิงรุกที่ส่งเสริมศักยภาพการเรียนรู้มีความสามารถในการเขียนแผนการจัดการเรียนการสอน และสามารถนำแผนการจัดการเรียนการสอนไปจัดกิจกรรมการเรียนการสอนในห้องเรียนได้และทำให้กลุ่มเป้าหมายได้พัฒนาตนเองและปรับเปลี่ยนรูปแบบการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนที่มุ่งส่งเสริมให้ผู้เรียนได้เกิดการเรียนรู้ได้อย่างเต็มศักยภาพมากยิ่งขึ้น ในการพัฒนาครูในครั้งนี้ได้นำกระบวนการพัฒนามาสรุปเป็นกระบวนการการพัฒนาครูด้านการจัดการเรียนการสอนเชิงรุกที่ส่งเสริมศักยภาพการเรียนรู้ในโรงเรียนบ้านนาประชาสัมพันธ์ เพื่อใช้เป็นแนวทางในการประยุกต์ใช้ในการพัฒนาครูในโรงเรียนและหน่วยงานอื่น ๆ ต่อไป

เว็บน่าสนใจ