ครูบ้านนอก

ชื่อเรื่อง การพัฒนาชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพร่วมกับการศึกษาชั้นเรียนเพื่อ พัฒนาการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครูโรงเรียนชุมชนบ้านสบเปา สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงราย เขต 4

ผู้รายงาน เจริญ นันไชยวงศ์

ปีที่จัดทำ 2563-2564

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพร่วมกับการศึกษาชั้นเรียนเพื่อ พัฒนาการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครูโรงเรียนชุมชนบ้านสบเปา สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงราย เขต 4 โดยการวิจัยและพัฒนา 4 ขั้นตอน ได้แก่ ขั้นตอนที่ 1 การศึกษาข้อมูลพื้นฐาน โดยศึกษาแนวคิด ทฤษฎี และเอกสารที่เกี่ยวข้อง สัมภาษณ์ครูต้นแบบเกี่ยวกับการจัดการเรียนรู้เชิงรุก จำนวน 8 คน และสัมภาษณ์ผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 8 คน โดยการคัดเลือกแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบสัมภาษณ์ วิเคราะห์ข้อมูลโดยการวิเคราะห์เนื้อหาและสรุปข้อมูล ขั้นตอนที่ 2 สร้างชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพร่วมกับการศึกษาขั้นเรียน กลุ่มผู้ให้ข้อมูล คือ ผู้เชี่ยวชาญ จำนวน 7 คน ได้มาโดยการคัดเลือกแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ การสัมมนาอิงผู้เชี่ยวชาญและแบบตรวจสอบ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติคือ ค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ขั้นตอนที่ 3 ศึกษาผลการใช้ โดยนำรูปแบบไปใช้จริงกับครูโรงเรียนชุมชนบ้านสบเปาในปีการศึกษา 2563 - 2564 จำนวน 19 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบประเมิน วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติ คือ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และขั้นตอนที่ 4 ประเมินรูปแบบ ได้แก่ ครูโรงเรียนชุมชนบ้านสบเปา ในปีการศึกษา 2563 และปีการศึกษา 2564 จำนวน 19 คน ซึ่งเป็นผู้นำรูปแบบไปปฏิบัติจริง ได้มาโดยการคัดเลือกแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบประเมิน และวิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติ คือ ค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน

ผลการวิจัย พบว่า

1. ผลการศึกษาข้อมูลพื้นฐาน 1) ผลการศึกษาแนวคิด ทฤษฎี และเอกสารที่เกี่ยวข้อง พบว่า เนื้อหาการจัดการเรียนรู้เชิงรุกที่นำมาใช้ในการพัฒนาครู ได้แก่ การออกแบบการจัดการเรียนรู้เชิงรุก การเขียนแผนการจัดการเรียนรู้เชิงรุก การจัดการเรียนรู้เชิงรุกในชั้นเรียน การประเมินผลการจัดการเรียนรู้เชิงรุก 2) ผลการสัมภาษณ์ครูต้นแบบ สรุปได้ว่า ความต้องการพัฒนาสมรรถนะครูและทักษะการจัดการเรียนรู้เชิงรุก ได้แก่ การพัฒนาหลักสูตร การออกแบบและจัดทำแผนการจัดการเรียนรู้ กลวิธีหรือเทคนิคการจัดการเรียนรู้และกิจกรรมการเรียนรู้ การพัฒนาผู้เรียนให้มีทักษะการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 การใช้สื่อเทคโนโลยี การวัดและประเมินผล การทำงานเป็นทีม การมุ่งผลสัมฤทธิ์ การปฏิบัติงานพัฒนาตนเอง การสร้างความตระหนักและแรงจูงใจในการเป็นครู และ การสื่อสารกับผู้เรียน 3) ผลการสัมภาษณ์ผู้ทรงคุณวุฒิ สรุปได้ว่า แนวทางการพัฒนาครูด้านการจัดการเรียนรู้เชิงรุกให้ประสบความสำเร็จและบรรลุเป้าหมายที่กำหนดไว้ ควรปรับชุดความคิดครูในการจัดการเรียนรู้เชิงรุก ศึกษาดูงานต้นแบบที่ดีมีคุณภาพและแลกเปลี่ยนเรียนรู้กับครูในโรงเรียน ฝึกอบรมเชิงปฏิบัติการ เปิดรับการเรียนรู้ทุกรูปแบบ และพัฒนาโดยชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพสู่การปฏิบัติจริง

2. ผลการสร้าง พบว่า ชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพร่วมกับการศึกษาชั้นเรียนเพื่อพัฒนาการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครูโรงเรียนชุมชนบ้านสบเปา สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงราย เขต 4 มีองค์ประกอบ ดังนี้ 1) วัตถุประสงค์ 2) เนื้อหาการจัดการเรียนรู้เชิงรุก 3) กระบวนการชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพร่วมกับการศึกษาชั้นเรียน มี 6 ขั้นตอน ได้แก่ (1) ขั้นกำหนดวิสัยทัศน์และสร้างข้อตกลงร่วมกัน (2) ขั้นกำหนดเป้าหมายการเรียนรู้ (ขั้นวิเคราะห์ปัญหาและวางแผน) (3) ขั้นแบ่งปันประสบการณ์และวางแผนการจัดการเรียนรู้ (ขั้นออกแบบและเขียนแผนการจัดการเรียนรู้) (4) ขั้นเรียนรู้จากการปฏิบัติและเยี่ยมชั้นเรียน (ขั้นสอนและสังเกตชั้นเรียน) (5) ขั้นสนทนาสะท้อนผลการปฏิบัติงาน (ขั้นแลกเปลี่ยนเรียนรู้และขยายผลการศึกษา) (6) ขั้นเผยแพร่และสร้างเครือข่าย และ 4) ปัจจัยความสำเร็จ และผู้เชี่ยวชาญมีความเห็นว่ามีความสอดคล้องและความเหมาะสมอยู่ในระดับมากที่สุด

3. ผลการใช้ พบว่า ครูโรงเรียนชุมชนบ้านสบเปาความสามารถในการจัดการเรียนรู้เชิงรุกที่เพิ่มสูงขึ้น ได้แก่ 1) ทักษะออกแบบการจัดการเรียนรู้เชิงรุก โดยรวมปีการศึกษา 2563 มีค่าเฉลี่ย 7.11 คิดเป็นร้อยละ 88.82 และปีการศึกษา 2564 มีค่าเฉลี่ย 7.37 คิดเป็นร้อยละ 92.11 2) ทักษะการเขียนแผนการจัดการเรียนรู้เชิงรุกโดยรวม ปีการศึกษา 2563 และปีการศึกษา 2564 มีคุณภาพอยู่ในระดับมากที่สุด ผ่านเกณฑ์การประเมินที่กำหนดไว้ 3) มีทักษะการจัดการเรียนรู้เชิงรุกในชั้นเรียน โดยรวมปีการศึกษา 2563 มีค่าเฉลี่ย 10.00 คิดเป็นร้อยละ 83.33 และปีการศึกษา 2564 มีค่าเฉลี่ย 10.47 คิดเป็นร้อยละ 87.28 และ 4) มีทักษะการวัดและประเมินผลการจัดการเรียนรู้เชิงรุก โดยรวมปีการศึกษา 2563 มีค่าเฉลี่ย 3.26 คิดเป็นร้อยละ 81.58 และปีการศึกษา 2564 มีค่าเฉลี่ย 3.37 คิดเป็นร้อยละ 84.21

4. ผลการประเมิน พบว่า ครูโรงเรียนชุมชนบ้านสบเปามีความคิดเห็นต่อชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพร่วมกับการศึกษาชั้นเรียนเพื่อพัฒนาการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครูโรงเรียนชุมชนบ้านสบเปา สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงราย เขต 4 โดยรวมและรายด้านมีอยู่ในระดับมากที่สุด ได้แก่ ด้านผลลัพธ์ ด้านปัจจัยนำเข้า และด้านกระบวนการ ตามลำดับ

เว็บน่าสนใจ