กลยุทธ์การบริหารงบประมาณที่ส่งเสริมประสิทธิภาพการจัดการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 ของครูโรงเรียนสิงห์บุรี
อรวรรณ ฉ่ำชื่น
โรงเรียนสิงห์บุรี อำเภอเมืองสิงห์บุรี จังหวัดสิงห์บุรี
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพและระดับความคิดเห็นในการบริหารงบประมาณของครูโรงเรียนสิงห์บุรี 2) สร้างกลยุทธ์การบริหารงบประมาณที่ส่งเสริมประสิทธิภาพการจัดการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 ของครูโรงเรียนสิงห์บุรี และ 3) ทดลองใช้กลยุทธ์การบริหารงบประมาณที่ส่งเสริมประสิทธิภาพการจัดการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 ของครูโรงเรียนสิงห์บุรี กลุ่มเป้าหมายคือหัวหน้ากลุ่มสาระการเรียนรู้และครูโรงเรียนสิงห์บุรี จำนวน 145 คน เครื่องมือที่ใช้เป็น แบบสอบถาม แบบประเมิน สถิติที่ใช้เป็นสถิติพื้นฐานแปลผลในรูปของตาราง ผลการวิจัยพบว่า 1) ผลการวิเคราะห์ระดับความคิดเห็นในการบริหารงบประมาณโรงเรียนสิงห์บุรีโดยรวมอยู่ในระดับปานกลาง 2) ผลการประเมินความเหมาะสมของกลยุทธ์การบริหารงบประมาณที่ส่งเสริมประสิทธิภาพ
การจัดการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 ของครูโรงเรียนสิงห์บุรีโดยรวมอยู่ในระดับเหมาะสมมาก โดยกลยุทธ์สำหรับการบริหารงบประมาณด้วยกระบวนการ PDCA ได้แก่ การวางแผน (Planer Planning) การลงมือทำ (Do or Implemental) การตรวจสอบ (Check or Evaluation) และการปรับปรุง (Actor Standardization) ซึ่งนำมากำหนดกรอบในการบริหารงานงบประมาณทั้งหมด 7 ด้าน ประกอบด้วย (1) การจัดทำและเสนอของบประมาณ
(2) การจัดสรรงบประมาณ (3) การตรวจสอบ ติดตามประเมินผลและรายงานผล (4) การระดมทรัพยากรและ
การลงทุนเพื่อการศึกษา (5) การบริหารการเงิน (6) การบริหารบัญชี และ (7) การบริหารพัสดุและสินทรัพย์ และ 3) ผลการประเมินการนำกลยุทธ์การบริหารงบประมาณที่ส่งเสริมประสิทธิภาพการจัดการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 ของครูโรงเรียนสิงห์บุรีไปใช้ในการปฏิบัติงานของกลุ่มเป้าหมายโดยรวมอยู่ในระดับเหมาะสมมาก
อภิปรายผลการวิจัย
1. ผลการวิเคราะห์ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานและระดับความคิดเห็นในการบริหารงบประมาณโรงเรียนสิงห์บุรีพบว่าโดยรวมการบริหารงบประมาณที่ผ่านอยู่ในระดับปานกลาง ( = 2.99 ,S.D.= 1.01) เมื่อพิจารณารายด้านแต่ละด้านอยู่ในระดับปานกลางโดยเรียงลำดับจากมากไปหาน้อยได้แก่ ด้านการรายงานทางการเงินและผลดำเนินงาน( = 3.10 ,S.D.= 0.99) รองลงมาได้แก่ด้านการบริหารทางการเงินและการควบคุมงบประมาณ ( = 3.05 ,S.D.= 1.06) ด้านการวางแผนงบประมาณ ( = 2.92 ,S.D.= 1.04) และด้านการจัดระบบการจัดซื้อจัดจ้าง ( = 2.89 ,S.D.= 0.95) ทั้งนี้เนื่องจากที่ผ่านมาได้มีการดำเนินการโดยไม่ได้อาศัยกระบวนการทางด้านการศึกษากลยุทธ์ตามกระบวนการวิจัย ไม่มีการติดตาม ประเมินผลอย่างสม่ำเสมออาจจะมีผลทำให้การปฏิบัติงานอยู่ในระดับปานกลาง ซึ่งสอดคล้องกับงานวิจัยของ เกศสุดา โภคานิตย์และกีฬา หนูยศ [8] ที่ได้ทำการศึกษาสภาพและปัญหาการบริหารงบประมาณของมหาวิทยาลัยราชภัฏชัยภูมิพบว่า สภาพการบริหารงบประมาณของมหาวิทยาลัยราชภัฏชัยภูมิ ด้านการวางแผนงบประมาณ ด้านการจัดระบบการจัดซื้อจัดจ้าง
ด้านการบริหารทางการเงินและการควบคุมงบประมาณ ด้านรายงานกผลทางการเงินและผลการดำเนินงาน
ด้านการบริหารสินทรัพย์ ด้านการตรวจสอบภายในและด้านการดำเนินการปรับปรุง/แก้ไขพบว่าทุกด้านมี
การดำเนินการเป็นส่วนใหญ่ยกเว้น ด้านการคำนวณต้นทุนผลผลิตมีการดำเนินการต่ำสุด เช่นเดียวกับ เพ็ญพรรณ บางอร [9] ได้ทำการศึกษาแนวทางการบริหารจัดการระบบบริหารงานงบประมาณของโรงเรียนสบเมยวิทยาคม อำเภอสบเมย จังหวัดแม่ฮ่องสอน ได้สรุปไว้ว่า สภาพการบริหารจัดการระบบบริหารงานงบประมาณ โดยเฉลี่ยอยู่ในระดับปานกลาง ซึ่งงานที่มีค่าเฉลี่ยของปัญหามากที่สุดคือ งานแผนและควบคุมภายใน รองลงมาคืองานบัญชี งานการเงิน งานสารสนเทศและงานพัสดุและสินทรัย์ ตามลำดับ และ นงลักษณ์ พรหมพา [7] ได้ทำการศึกษา
การบริหารงานงบประมาณในสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน สหวิทยาเขต 3 สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 29 โดยสรุปไว้ว่า สภาพการบริหารงานงบประมาณในสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน สหวิทยาเขต 3 สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 29 ในภาพรวมอยู่ในระดับมาก ด้านที่การวางแผนงบประมาณ แต่ด้านที่การปฏิบัติต่ำที่สุดได้แก่ ด้านการจัดระบบการจัดซื้อจัดจ้าง จึงทำให้เห็นว่านักวิชาการ นักการศึกษาหลายท่านที่ได้ทำการวิจัยถึงสภาพปัญหาการดำเนินงานงบประมาณที่ผ่านมายังอยู่ในระดับปานกลางทำให้ต้องหากลยุทธ์ แนวทางในการพัฒนาดำเนินงานงบประมาณเพื่อให้เกิดประสิทธิภาพและประสิทธิผลที่ดีต่อองค์กรเช่นเดียวกับการศึกษาในครั้งนี้
2. กลยุทธ์สำหรับการบริหารงบประมาณด้วยกระบวนการ PDCA ได้แก่ การวางแผน (Planer Planning) การลงมือทำ (Do or Implemental) การตรวจสอบ (Check or Evaluation) และการปรับปรุง (Actor Standardization) แก้ไขส่วนของแผนการดำเนินงานที่มีปัญหา นำมากำหนดกรอบในการบริหารงานงบประมาณทั้งหมด 7 ด้าน ประกอบด้วย 1) การจัดทำและเสนอของบประมาณ 2) การจัดสรรงบประมาณ 3) การตรวจสอบ ติดตามประเมินผลและรายงานผล 4) การระดมทรัพยากรและการลงทุนเพื่อการศึกษา 5) การบริหารการเงิน
6)การบริหารบัญชี และ 7) การบริหารพัสดุและสินทรัพย์ผลการประเมินความเหมาะสมของกลยุทธ์การบริหารงบประมาณที่ส่งเสริมประสิทธิภาพการจัดการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 ของครูโรงเรียนสิงห์บุรีโดยรวมอยู่ในระดับมาก ( = 4.36 ,S.D.=0.77) ทั้งนี้เนื่องจากผลการศึกษาได้กลยุทธ์ที่เหมาะสมสำหรับโรงเรียนสิงห์บุรีที่ได้นำไปปฏิบัติงาน มีการวางแผน (Planer Planning) การลงมือทำ (Do or Implemental) การตรวจสอบ (Check or Evaluation) และการปรับปรุง (Actor Standardization) ด้วยกระบวนการ PDCA และมีการกำหนดกรอบในการบริหารงบประมาณที่ครอบคลุมการปฏิบัติงาน โดยกลยุทธ์ที่ได้มาจากกระบวนการวิจัย ผ่านการตรวจประเมินความเหมาะสมโดยผู้เชี่ยวชาญ และนำไปปฏิบัติใช้ได้รับความร่วมมืออันดีจากผู้บริหาร คณะครูผู้สอนโรงเรียนสิงห์บุรี จึงทำให้ผลการศึกษาในครั้งนี้เป็นไปตามสมมติฐานที่กำหนด ซึ่งสอดคล้องกับงานวิจัยของ เพ็ญพรรณ บางอร [9] ได้ทำการศึกษาแนวทางการบริหารจัดการระบบบริหารงานงบประมาณของโรงเรียนสบเมยวิทยาคม อำเภอสบเมย จังหวัดแม่ฮ่องสอน พบว่าแนวทางการบริหารจัดการระบบบริหารงานงบประมาณของโรงเรียนสบเมยวิทยาคม อำเภอสบเมย จังหวัดแม่ฮ่องสอน โดยใช้วงจรคุณภาพ PDCA แบ่งเป็น 4 ขั้นตอนคือ ขั้นการวางแผน (P) เป็นขั้นของการวางแผนร่วมกันท้ังกลุ่มงานเป็นหน้าที่หลักของงานแผนงานในการจัดทำเอกสาร การติดตาม และตรวจสอบ ขั้นการดำเนินงาน (D) เป็นการขอใช้งบประมาณที่ต้องมีความความถูกต้อง แม่นยำ รวดเร็วตรงตามความต้องการของผู้ใช้งาน เป็นหน้าที่หลักของงานการพัสดุและสินทรัพยง์านการเงินและงานบัญชี ขั้นการตรวจสอบการดำเนินงาน (C) เป็นการตรวจสอบเอกสารหลักฐานทั้งการเงิน บัญชีพัสดุและสินทรัพย์ทั้งจากผู้ตรวจสอบภายในและภายนอก ขั้นปรับปรุงแก้ไข (A) เป็นการสรุปผลโครงการโดยระบุปัญหา วิธีการ ข้อเสนอแนะ การบริหารความเสี่ยงต่าง ๆ เพื่อนำข้อมูลมาจัดทำเป็นแผนปฏิบัติการในปีงบประมาณถัดไปเช่นเดียวกับงานวิจัยของ พัฒน์นรี อัฐวงศ์และฐิตารีย์ วงศ์สูง [10] ได้ทำการศึกษาประสิทธิภาพการบริหารจัดการงบประมาณ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตภาคเหนือซึ่งได้เสนอกลยุทธ์สำคัญในการบริหารจัดการงบประมาณ จะต้องผ่านกระบวนการบริหารจัดการ PDCA ได้แก่ การวางแผน การลงมือทำ การตรวจเช็ค และการปรับปรุงแก้ไขในส่วนของแผนการดำเนินงานที่มีปัญหา และให้ความสำคัญกับเรื่องเร่งด่วนในการพิจารณาจัดสรรงบประมาณโดยนำหลักธรรมาภิบาลมาปรับใช้ โปร่งใส ตรวจสอบได้และเป็นธรรม
3. ผลการประเมินการนำกลยุทธ์การบริหารงบประมาณที่ส่งเสริมประสิทธิภาพการจัดการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 ของครูโรงเรียนสิงห์บุรีไปใช้ในการปฏิบัติงานแสดงระดับความคิดเห็นของกลุ่มเป้าหมายโดยรวมอยู่ในระดับมาก ( = 4.41 ,S.D.= 0.61) ทั้งนี้เนื่องมาจากก่อนการนำกลยุทธ์การบริหารงบประมาณที่ส่งเสริมประสิทธิภาพการจัดการเรียนรู้ไปใช้ในการปฏิบัติงาน ผู้บริหารและครูผู้สอนในโรงเรียนสิงห์บุรี ทุกท่านได้ทำการประชุมหารือร่วมกันเพื่อรับฟังแนวทางการปฏิบัติ ระยะเวลา ขอบเขตของการปฏิบัติงาน โดยในระหว่างการปฏิบัติได้มีการติดตามประเมินผลด้วยการใช้กระบวนการชุมชนแห่งการเรียนรู้ร่วมกับกลยุทธ์การบริหารงบประมาณ จึงทำให้ระหว่างการนำไปปฏิบัติงานนั้นเป็นไปด้วยความเรียบร้อย ได้รับการแก้ไขในกรณีที่มีปัญหาด้วยคำแนะนำจากผู้บริหาร ครูผู้สอนทุกท่าน จึงทำให้ผลการปรเมินการนำกลยุทธ์การบริหารงบประมาณไปใช้ในการปฏิบัติงานโดยรวมอยู่ในระดับมาก ซึ่งสอดคล้องกับงานวิจัยของ มุกดามณี ศรีพงษ์เพริศ [11] ได้ทำการศึกษาปัจจัยคัดสรรที่ส่งผลต่อประสิทธิภาพการจัดการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 ของครูประถมศึกษาจังหวัดปทุมธานี พบว่า ประสิทธิภาพการจัดการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 ประกอบด้วย การสร้างความชัดเจนในบทเรียน การจัดการเรียนรู้เชิงรุก
การส่งเสริมให้ผู้เรียนประสบความสำเร็จ การใช้สื่อการเรียนรู้ ภาพรวมมีค่าเฉลี่ยอยู่ในระดับมาก สำหรับปัจจัย
คัดสรรที่เกี่ยวข้องกับประสิทธิภาพการจัดการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 ของครูประถมศึกษาได้แก่ ปัจจัยแรงจูงใจในการปฏิบัติงาน ปัจจัยการจัดบรรยากาศในห้องเรียน และปัจจัยบุคลิกลักษณะของครู ภาพรวมมีค่าเฉลี่ยอยู่ในระดับมาก เช่นเดียวกันและปัจจัยที่ส่งผลต่อประสิทธิภาพการจัดการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 ได้แก่ปัจจัยแรงจูงใจใน
การปฏิบัติงาน ปัจจัยบุคลิกลักษณะของครูและปัจจัยการจัดบรรยากาศในห้องเรียนตามลำดับ โดยปัจจัยดังกล่าวสามารถพยากรณ์ได้ร้อยละ 64.3 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 จึงแสดงให้เห็นว่าการนำกลยุทธ์การบริหารงบประมาณที่ส่งเสริมประสิทธิภาพการจัดการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 ของครูโรงเรียนสิงห์บุรีไปใช้ใน
การปฏิบัติงานในครั้งนี้เป็นไปตามสมมติฐานและสามารถปฏิบัติงานได้
สรุปผลการวิจัย
1. ผลการวิเคราะห์ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานและระดับความคิดเห็นในการบริหารงบประมาณโรงเรียนสิงห์บุรีพบว่าโดยรวมการบริหารงบประมาณที่ผ่านอยู่ในระดับปานกลาง ( = 2.99 ,S.D.= 1.01)
2. กลยุทธ์สำหรับการบริหารงบประมาณด้วยกระบวนการ PDCA ได้แก่ การวางแผน (Planer Planning) การลงมือทำ (Do or Implemental) การตรวจสอบ (Check or Evaluation) และการปรับปรุง (Actor Standardization) แก้ไขส่วนของแผนการดำเนินงานที่มีปัญหา นำมากำหนดกรอบในการบริหารงานงบประมาณทั้งหมด 7 ด้าน ประกอบด้วย 1) การจัดทำและเสนอของบประมาณ 2) การจัดสรรงบประมาณ 3) การตรวจสอบ ติดตามประเมินผลและรายงานผล 4) การระดมทรัพยากรและการลงทุนเพื่อการศึกษา 5) การบริหารการเงิน
6) การบริหารบัญชี และ 7) การบริหารพัสดุและสินทรัพย์ ผลการประเมินความเหมาะสมของกลยุทธ์การบริหารงบประมาณที่ส่งเสริมประสิทธิภาพการจัดการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 ของครูโรงเรียนสิงห์บุรีโดยรวมอยู่ในระดับเหมาะสมมาก ( = 4.36 ,S.D.= 0.77)
3. ผลการประเมินการนำกลยุทธ์การบริหารงบประมาณที่ส่งเสริมประสิทธิภาพการจัดการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 ของครูโรงเรียนสิงห์บุรีไปใช้ในการปฏิบัติงานแสดงระดับความคิดเห็นของกลุ่มเป้าหมายโดยรวมอยู่ในระดับเหมาะสมมาก ( = 4.41 ,S.D.= 0.61)