ครูบ้านนอก

การวิจัยเรื่องรูปแบบการพัฒนาครูด้วยวิธีการพัฒนาบทเรียนร่วมกันโดยใช้กระบวนการชุมชนแห่งการเรียนรู้เชิงวิชาชีพเพื่อส่งเสริมการจัดการเรียนรู้เชิงรุก ของครูระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน

ครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์ของการวิจัยเพื่อ 1) ศึกษาองค์ประกอบการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครู และแนวทางการส่งเสริมการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครู 2) สร้างและตรวจสอบคุณภาพของรูปแบบการพัฒนาครูด้วยวิธีการพัฒนาบทเรียนร่วมกัน โดยใช้กระบวนการชุมชนแห่งการเรียนรู้เชิงวิชาชีพเพื่อส่งเสริมการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครูระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน 3) ศึกษาผลการใช้รูปแบบการพัฒนาครูด้วยวิธีการพัฒนาบทเรียนร่วมกัน โดยใช้กระบวนการชุมชนแห่งการเรียนรู้เชิงวิชาชีพเพื่อส่งเสริมการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครูระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน และ4) ประเมินรูปแบบการพัฒนาครูด้วยวิธีการพัฒนาบทเรียนร่วมกัน โดยใช้กระบวนการชุมชนแห่งการเรียนรู้เชิงวิชาชีพเพื่อส่งเสริมการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครูระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน โดยมีขั้นตอนการวิจัย 4 ขั้นตอน ได้แก่ขั้นตอนที่ 1 ศึกษาองค์ประกอบการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครู และแนวทางการส่งเสริมการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครู แหล่งข้อมูล 1) ครูผู้เชี่ยวชาญด้านการสอน จำนวน 3 คน ที่เคยได้รับรางวัลด้านการสอน ได้แก่ รางวัลคุรุสภา รางวัลคุรุสดุดี รางวัลครูผู้สอนดีเด่น รางวัลครูในดวงใจ เป็นต้น หรือรางวัลการสอน ระดับเขตพื้นที่การศึกษาหรือระดับเครือข่าย และ 2) ผู้เชี่ยวชาญ จำนวน 3 คน เป็นผู้เชี่ยวชาญที่ปฏิบัติหน้าที่ในสถาบันอุดมศึกษาที่มีความรู้ ความสามารถการจัดการเรียนรู้เชิงรุกขั้นตอนที่ 2 สร้างและตรวจสอบคุณภาพของรูปแบบการพัฒนาครูด้วยวิธีการพัฒนาบทเรียนร่วมกัน โดยใช้กระบวนการชุมชนแห่งการเรียนรู้เชิงวิชาชีพเพื่อส่งเสริมการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครูระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน แหล่งข้อมูลตรวจสอบคุณภาพของรูปแบบการพัฒนาครูด้วยวิธีการพัฒนาบทเรียนร่วมกัน โดยใช้กระบวนการชุมชนแห่งการเรียนรู้เชิงวิชาชีพเพื่อส่งเสริมการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครูระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน คือ ผู้เชี่ยวชาญ จำนวน 9 คน ขั้นตอนที่ 3 ศึกษาผลการใช้รูปแบบการพัฒนาครูด้วยวิธีการพัฒนาบทเรียนร่วมกัน โดยใช้กระบวนการชุมชนแห่งการเรียนรู้เชิงวิชาชีพเพื่อส่งเสริมการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครูระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน ประชากร คือ ผู้สอนในโรงเรียนศูนย์เครือข่ายพัฒนาคุณภาพการศึกษาอำเภอห้วยเม็ก 1 สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากาฬสินธุ์ เขต 2 จำนวน 16 โรงเรียน รวมจำนวนครูผู้สอน 76 คน และกลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้สอนในโรงเรียนศูนย์เครือข่ายพัฒนาคุณภาพการศึกษาอำเภอห้วยเม็ก 1 สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากาฬสินธุ์ เขต 2 รวมจำนวนครูผู้สอน 30 คน ประกอบด้วยโรงเรียนห้วยเม็กราษฎร์ นุกูล จำนวน 8 คน โรงเรียนหน่อคำประชานุเคราะห์ จำนวน 4 คน โรงเรียนบ้านกุดท่าลือ จำนวน 5 คน โรงเรียนบ้านทรายทองวิทยาคม จำนวน 13 คน และขั้นตอนที่ 4 ประเมินรูปแบบการพัฒนาครูด้วยวิธีการพัฒนาบทเรียนร่วมกัน โดยใช้กระบวนการชุมชนแห่งการเรียนรู้เชิงวิชาชีพเพื่อส่งเสริมการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครูระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน ประชากร คือ ผู้สอนในโรงเรียนศูนย์เครือข่ายพัฒนาคุณภาพการศึกษาอำเภอห้วยเม็ก 1 สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากาฬสินธุ์ เขต 2 จำนวน 16 โรงเรียน รวมจำนวนครูผู้สอน 76 คน และ กลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้สอนในโรงเรียนศูนย์เครือข่ายพัฒนาคุณภาพการศึกษาอำเภอห้วยเม็ก 1 สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากาฬสินธุ์ เขต 2 ที่สมัครใจเข้าร่วมโครงการประชุมเชิงปฏิบัติการ “การพัฒนาครูด้วยวิธีการพัฒนาบทเรียนร่วมกัน โดยใช้กระบวนการชุมชนแห่งการเรียนรู้เชิงวิชาชีพเพื่อส่งเสริมการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครู” รวมจำนวนครูผู้สอน 30 คน ประกอบด้วยโรงเรียนห้วยเม็กราษฎร์ นุกูล จำนวน 8 คน โรงเรียนหน่อคำประชานุเคราะห์ จำนวน 4 คน โรงเรียนบ้านกุดท่าลือ จำนวน 5 คน โรงเรียนหนองบ้านทรายทองวิทยาคม จำนวน 13 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสัมภาษณ์ และแบบสอบถาม สถิติพื้นฐาน ได้แก่ ค่าความถี่ (Frequency) ค่าร้อยละ (Percentage) ค่าเฉลี่ย (Mean) และค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน (Standard Deviation)

ผลการวิจัยพบว่า

1. องค์ประกอบการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครู และแนวทางการส่งเสริมการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครู

1.1 องค์ประกอบการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครูประกอบด้วย 5 องค์ประกอบ ได้แก่ 1) การออกแบบและจัดทำแผนการจัดการเรียนรู้เชิงรุก 2) การจัดกิจกรรมการจัดการเรียนรู้เชิงรุก 3) การใช้สื่อเทคโนโลยีในการจัดการเรียนรู้ชิงรุก 4) การวัดผลประเมินผลการจัดการเรียนรู้เชิงรุก และ 5) การจัดการเรียนรู้ผ่านกระบวนการคิดและการลงมือปฏิบัติ

1.2 แนวทางการส่งเสริมการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครูจากครูผู้เชี่ยวชาญด้านการสอนจากครูผู้เชี่ยวชาญด้านการสอน และผู้เชี่ยวชาญที่ปฏิบัติหน้าที่ในสถาบันอุดมศึกษาที่มีความรู้ ความสามารถการจัดการเรียนรู้เชิงรุก โดยใช้วิธีการสัมภาษณ์แบบเชิงลึก (In-depth Interview)สรุปผลการสัมภาษณ์แนวทางการส่งเสริมการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครู ประกอบด้วย หลายแนวทางที่ต้องใช้ร่วมกัน คือ การใช้ระยะเวลาในการพัฒนา การพัฒนาครูด้วยวิธีการพัฒนาบทเรียนร่วมกัน ซึ่งการจัดกิจกรรมดำเนินการพัฒนาครูเป็น 3 ระยะ คือ ระยะที่ 1 การสร้างการยอมรับร่วมกันระยะที่ 2 การสร้างความรู้สู่การพัฒนาบทเรียนร่วมกัน ระยะที่ 3 ปฏิบัติการพัฒนาบทเรียนร่วมกันมี 5 ขั้นตอน ดังนี้ ขั้นที่ 1 การกำหนดเป้าหมายการพัฒนาบทเรียนร่วมกัน ขั้นที่ 2 การวางแผนบทเรียนขั้นที่ 3 การสอนและสังเกตในชั้นเรียน ขั้นที่ 4 การสะท้อนผลหรือการอภิปรายร่วมกัน และขั้นที่ 5 ขั้นการแลกเปลี่ยนเรียนรู้และการขยายผลการศึกษา กระบวนการชุมชนแห่งการเรียนรู้เชิงวิชาชีพ ซึ่งประกอบด้วย 6 องค์ประกอบ ได้แก่ วิสัยทัศน์ร่วม ภาวะผู้นำร่วม การเรียนรู้ร่วมกันและประยุกต์ใช้ความรู้ การร่วมเรียนรู้และร่วมมือรวมพลัง การมีความรับผิดชอบต่อเป้าหมายร่วมเพื่อการเรียนรู้ของผู้เรียน และเงื่อนไขการสนับสนุน และแนวทางการส่งเสริมการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครูด้วยวิธีการพัฒนาบทเรียนร่วมกันโดยใช้กระบวนการชุมชนแห่งการเรียนรู้เชิงวิชาชีพ มีดังนี้ 1) ครูต้องเปลี่ยนแปลงวัฒนธรรมในการทำงาน จากเดิมที่วางแผนการจัดการเรียนรู้ และทำการสอนด้วยตนเองเพียงลำพัง เปลี่ยนมาเป็นการทำงานแบบร่วมมือร่วมพลัง โดยวางแผน การจัดการเรียนรู้และทำการสอนร่วมกันกับเพื่อนครู 2) ครูยอมรับฟังเหตุผลของผู้อื่น ปรับทัศนคติ และเปิดใจยอมรับสิ่งใหม่ๆ จากความคิดเห็นที่หลากหลาย และ3) ครูต้องเห็นคุณค่าของตนเอง คุณค่าของผู้เรียนและเพื่อนร่วมงานมากยิ่งขึ้น

2 สร้างและตรวจสอบคุณภาพของรูปแบบการพัฒนาครูด้วยวิธีการพัฒนาบทเรียนร่วมกัน โดยใช้กระบวนการชุมชนแห่งการเรียนรู้เชิงวิชาชีพ เพื่อส่งเสริมการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครูระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน

2.1 การสร้างรูปแบบการพัฒนาครูด้วยวิธีการพัฒนาบทเรียนร่วมกัน โดยใช้กระบวนการชุมชนแห่งการเรียนรู้เชิงวิชาชีพเพื่อส่งเสริมการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครูระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน ซึ่งประกอบด้วย หลักการของรูปแบบ วัตถุประสงค์ของรูปแบบ เนื้อหาของรูปแบบ กระบวนการของรูปแบบ และการวัดและประเมินผล

2.2 ผลการสอบถามความคิดเห็นเกี่ยวกับการตรวจสอบคุณภาพของรูปแบบการพัฒนาครูด้วยวิธีการพัฒนาบทเรียนร่วมกัน โดยใช้กระบวนการชุมชนแห่งการเรียนรู้เชิงวิชาชีพเพื่อส่งเสริมการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครูระดับการศึกษาขั้นพื้นฐานโดยผู้เชี่ยวชาญ พบว่า ความถูกต้อง(Accuracy) ภาพรวมอยู่ในระดับมาก และความเป็นไปได้ (Feasibility) ภาพรวมอยู่ในระดับมาก และผลการสอบถามความคิดเห็นเกี่ยวกับการตรวจสอบคุณภาพคู่มือการใช้รูปแบบการพัฒนาครูด้วยวิธีการพัฒนาบทเรียนร่วมกัน โดยใช้กระบวนการชุมชนแห่งการเรียนรู้เชิงวิชาชีพ เพื่อส่งเสริมการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครูระดับการศึกษาขั้นพื้นฐานโดยผู้เชี่ยวชาญ พบว่า ความถูกต้อง (Accuracy) ภาพรวมอยู่ในระดับมาก และความเป็นไปได้ (Feasibility) ภาพรวมอยู่ในระดับมาก

3. ศึกษาผลการใช้รูปแบบการพัฒนาครูด้วยวิธีการพัฒนาบทเรียนร่วมกัน โดยใช้กระบวนการชุมชนแห่งการเรียนรู้เชิงวิชาชีพเพื่อส่งเสริมการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครูระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน ผลการทดสอบวัดความรู้ความเข้าใจของครูเกี่ยวกับการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครูผู้สอนที่สมัครใจเข้าร่วมโครงการประชุมเชิงปฏิบัติการ พบว่า คะแนนทดสอบก่อนประชุม เชิงปฏิบัติการ คะแนนรวม 384 ร้อยละ 64.00 ค่าเฉลี่ย 12.80 และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน 1.03

4. ประเมินรูปแบบการพัฒนาครูด้วยวิธีการพัฒนาบทเรียนร่วมกัน โดยใช้กระบวนการชุมชนแห่งการเรียนรู้เชิงวิชาชีพ เพื่อส่งเสริมการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครูระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน

4.1 ผลการวิเคราะห์เปรียบเทียบการทดสอบวัดความรู้ความเข้าใจของครูเกี่ยวกับการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Pre-test) และ (Post-test) มีคะแนนทดสอบหลังประชุมเชิงปฏิบัติการ สูงกว่าคะแนนทดสอบก่อนประชุมเชิงปฏิบัติการ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05

4.2 ผลการสอบถามความคิดเห็นเกี่ยวกับการพัฒนาบทเรียนร่วมกันของครูผู้สอนที่สมัครใจเข้าร่วมโครงการประชุมเชิงปฏิบัติการ “การพัฒนาครูด้วยวิธีการพัฒนาบทเรียนร่วมกัน โดยใช้กระบวนการชุมชนแห่งการเรียนรู้เชิงวิชาชีพเพื่อส่งเสริมการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครู” พบว่า ก่อนการประชุมเชิงปฏิบัติการ ในภาพรวมอยู่ในระดับมาก และหลังการประชุมเชิงปฏิบัติการ ในภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด อยู่ในระดับมาก

4.3 ผลการสอบถามความคิดเห็นเกี่ยวกับชุมชนแห่งการเรียนรู้เชิงวิชาชีพของครูผู้สอนที่สมัครใจเข้าร่วมโครงการประชุมเชิงปฏิบัติการ“การพัฒนาครูด้วยวิธีการพัฒนาบทเรียนร่วมกัน โดยใช้กระบวนการชุมชนแห่งการเรียนรู้เชิงวิชาชีพเพื่อส่งเสริมการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครู” พบว่า ก่อนการประชุมเชิงปฏิบัติการ ในภาพรวมอยู่ในระดับมาก และหลังการประชุมเชิงปฏิบัติการ ในภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด

4.4 ผลการสอบถามความคิดเห็นเกี่ยวกับการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครูของครูผู้สอนที่สมัครใจเข้าร่วมโครงการประชุมเชิงปฏิบัติการ “การพัฒนาครูด้วยวิธีการพัฒนาบทเรียนร่วมกัน โดยใช้กระบวนการชุมชนแห่งการเรียนรู้เชิงวิชาชีพเพื่อส่งเสริมการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครู” พบว่า ก่อนการประชุมเชิงปฏิบัติการ ในภาพรวมอยู่ในระดับมาก และหลังการประชุมเชิงปฏิบัติการ ในภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด

เว็บน่าสนใจ