ครูบ้านนอก

ชื่อเรื่อง การพัฒนาโปรแกรมส่งเสริมทักษะการคิดเชิงนวัตกรรมเพื่อพัฒนาความเป็นครูมืออาชีพ

ในศตวรรษที่ 21

ผู้วิจัย นายอวยชัย ปัจจัยมงคล

สถานศึกษา โรงเรียนขามป้อมพิทยาคม อาเภอวาปีปทุม จังหวัดมหาสารคาม

สังกัดองค์การบริหารส่วนจังหวัดมหาสารคาม

ปีที่วิจัย 2561

บทคัดย่อ

การวิจัยในครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาองค์ประกอบของทักษะการคิดเชิงนวัตกรรม

และความเป็นครูมืออาชีพในศตวรรษที่ 21 2) เพื่อศึกษาสภาพปัจจุบัน สภาพที่พึงประสงค์และวิธีการ

เสริมสร้างทักษะการคิดเชิงนวัตกรรม เพื่อพัฒนาความเป็นครูมืออาชีพในศตวรรษที่ 21 3) เพื่อสร้าง

และพัฒนาโปรแกรมส่งเสริมทักษะการคิดเชิงนวัตกรรมเพื่อพัฒนาความเป็นครูมืออาชีพในศตวรรษ

ที่ 21 4) เพื่อประเมินความคิดต่อการพัฒนาโปรแกรมส่งเสริมทักษะการคิดเชิงนวัตกรรมเพื่อพัฒนา

ความเป็นครูมืออาชีพในศตวรรษที่ 21 แบ่งการวิจัยออกเป็น 4 ระยะ คือ ระยะที่ 1 กลุ่มผู้เชี่ยวชาญ

จานวน 5 คน เพื่อยืนยันความเหมาะสมขององค์ประกอบและตัวชี้วัดของทักษะการคิดเชิงนวัตกรรม

และความเป็นครูมืออาชีพในศตวรรษที่ 21 ที่ผู้วิจัยสังเคราะห์ได้จากการศึกษาเอกสาร ระยะที่ 2

กลุ่มเป้าหมายที่ใช้ในการวิจัยครั้งนี้ คือ ข้าราชการครูในโรงเรียน สังกัดองค์การบริหารส่วนจังหวัด

มหาสารคาม ปีการศึกษา 2561 จานวน 40 คน ซึ่งได้มาโดยคัดเลือกแบบเจาะจง (Purposive

Sampling) จากครูในสังกัด 20 โรงเรียน โรงเรียนละ 2 คน ระยะที่ 3 กลุ่มผู้ให้ข้อมูล คือ

ผู้บริหารและครูจากโรงเรียนต้นแบบ จานวน 4 คน กลุ่มผู้ทรงคุณวุฒิ ได้แก่ ผู้บริหาร ศึกษานิเทศก์

อาจารย์ในสถานบันอุดมศึกษา ได้มาโดยคัดเลือกแบบเจาะจง (Purposive Sampling) จานวน 9 คน

และกลุ่มเป้าหมาย เป็นข้าราชการครูโรงเรียนขามป้อมพิทยาคม ที่สมัครเข้าร่วมโรงเรียนจานวน 5 คน

ระยะที่ 4 กลุ่มเป้าหมายที่ใช้ในการวิจัยครั้งนี้ คือ ข้าราชการครูสังกัดองค์การบริหารส่วนจังหวัด

มหาสารคาม จานวน 20 คน เครื่องมือที่ใช้ได้แก่ แบบสอบถาม แบบสัมภาษณ์ แบบประเมิน

โปรแกรม และแบบประเมินความคิดเห็นต่อการพัฒนาโปรแกรม สถิติที่ใช้ในการวิจัยได้แก่ ค่าเฉลี่ย

และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน

ผลการวิจัยพบว่า

1. องค์ประกอบของทักษะการคิดเชิงนวัตกรรมของครูทั้งหมด 6 องค์ประกอบ ได้แก่

ตีความบริบท การสร้างแนวคิด ความร่วมมือกับผู้อื่น การสะท้อนแนวคิด การนาเสนอแนวคิด และ

การประเมินความสาเร็จ ส่วนองค์ประกอบของความเป็นครูมืออาชีพในศตวรรษที่ 21 มี 3 องค์ประกอบ

ได้แก่ การปฏิบัติตนตามมาตรฐานวิชาชีพ ภาวะผู้นาทางวิชาการและบริหารจัดการ และประสิทธิผล

ส่วนบุคคล มีผลการประเมินองค์ประกอบจากผู้เชี่ยวชาญอยู่ในเกณฑ์ระหว่าง 0.60-1.00 หมายความ

ว่าใช้ได้ทุกองค์ประกอบ

2. สภาพปัจจุบันของทักษะการคิดเชิงนวัตกรรมของครู โดยรวมมีค่าเฉลี่ยอยู่ในระดับ

ปานกลาง มีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 3.21 และสภาพที่พึงประสงค์ โดยรวมมีค่าเฉลี่ยระดับมากที่สุด

มีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 4.57 สภาพปัจจุบันของความเป็นครูมืออาชีพในศตวรรษที่ 21 โดยรวมมีค่าเฉลี่ย

อยู่ในระดับมาก (  =3.76) และสภาพที่พึงประสงค์ โดยรวมมีค่าเฉลี่ยระดับมากที่สุด (  =4.55)

3. โปรแกรมส่งเสริมทักษะการคิดเชิงนวัตกรรมเพื่อพัฒนาความเป็นครูมืออาชีพใน

ศตวรรษที่ 21 มีองค์ประกอบดังนี้คือ หลักการ วัตถุประสงค์ เนื้อหา วิธีการพัฒนา และ

การประเมินผล ผู้วิจัยได้ออกแบบเนื้อหาของโปรแกรมโดยเน้นเนื้อหาตามค่าดัชนีความต้องการจาเป็น

ที่มีความต้องการอันดับแรก คือ ความร่วมมือกับผู้อื่น (Collaborate) และต้องการปฏิบัติตนตาม

มาตรฐานวิชาชีพเพื่อพัฒนาความเป็นครูมืออาชีพ วิธีการพัฒนาโดยใช้แนวคิดชุมชนแห่งการเรียนรู้ทาง

วิชาชีพ (PLC) ประกอบด้วย การฝึกอบรม การใช้ระบบพี่เลี้ยง และการนิเทศ ผลการประเมิน

โปรแกรมพัฒนาโดยผู้ทรงคุณวุฒิพบว่า มีความเหมาะสมอยู่ในระดับมาก และกลุ่มเป้าหมายที่ได้รับ

การพัฒนาด้วยโปรแกรมส่งเสริมทักษะการคิดเชิงนวัตกรรม เพื่อพัฒนาความเป็นครูมืออาชีพในศตวรรษ

ที่ 21 มีคะแนนทักษะการคิดเชิงนวัตกรรมอยู่ในระดับน้อย (  =1.79) ภายเข้าร่วมการพัฒนาผ่านไป

4 สัปดาห์ กลุ่มเป้าหมายมีคะแนนทักษะการคิดเชิงนวัตกรรมอยู่ในระดับมาก (  =4.40) หมายความว่า

กลุ่มเป้าหมายได้นาหลักการและแนวคิดจากการพัฒนานาไปใช้ในการจัดการเรียนรู้สาหรับผู้เรียน

4. ครูผู้สอนของโรงเรียนสังกัดองค์การบริหารส่วนจังหวัดมหาสารคาม มีความคิดเห็นต่อ

โปรแกรมส่งเสริมทักษะการคิดเชิงนวัตกรรมเพื่อพัฒนาความเป็นครูมืออาชีพในศตวรรษที่ 21 โดยรวม

อยู่ในระดับมาก (  =4.34)

เว็บน่าสนใจ